Είκοσι έξι τομές στη διακυβέρνηση της χώρας εμπεριέχονται στις θέσεις που προετοίμασε η αρμόδια επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ και θα τεθούν στην κρίση της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος το επόμενο σαββατοκύριακο και στη συνέχεια στον προσυνεδριακό διάλογο που θα γίνει στις Οργανώσεις Μελών. Σύμφωνα με πληροφορίες της “Αυγής”, οι θέσεις χωρίζονται σε τέσσερα κεφάλαια -Απολογισμός, Αριστερά του 21ου αιώνα, Κόμμα, Πρόγραμμα. Το κεφάλαιο του απολογισμού απασχόλησε ιδιαίτερα την επιτροπή θέσεων, από το οποίο εξάγονται, εξάλλου, πολλά συμπεράσματα για τη μετέπειτα πορεία του ΣΥΡΙΖΑ. Δεν αποκλείεται, επίσης, γύρω από αυτό το κεφάλαιο να επικεντρωθεί και η συζήτηση κατά τον προσυνεδριακό διάλογο.
1. Απολογισμός
Ο απολογισμός ξεκινά με την περίοδο πριν από τις εκλογές του Ιανουαρίου του 2015 και με τη διαδικασία ενοποίησης του ΣΥΡΙΖΑ στην πρώτη συνδιάσκεψη και το 1ο Συνέδριο. Για την περίοδο αυτή επισημαίνεται ότι άφησε στον ΣΥΡΙΖΑ την ιδιόμορφη κληρονομιά του συνασπισμού διαφορετικών οργανώσεων και του όχι ενιαίου κόμματος, όπου τα μέλη του δεν είχαν τον κυρίαρχο ρόλο. Αυτό οδήγησε στο να υπάρχουν αντιπαραθέσεις, διαδικασία προώθησης συμβιβασμών αντί συνθέσεων και τελικά δύο ανταγωνιστικά πολιτικά σχέδια. Ωστόσο, οι συντάκτες των θέσεων ξεκαθαρίζουν ότι τα προβλήματα αυτά δεν θα πρέπει να αναχθούν στην ύπαρξη των τάσεων, διότι όλα τα κόμματα της σύγχρονης ριζοσπαστικής Αριστεράς είναι πολυτασικά. Αναγνωρίζεται, όμως, η ανάγκη βελτίωσης της λειτουργίας των τάσεων προκειμένου ο ΣΥΡΙΖΑ να γίνει κόμμα των μελών και όχι των τάσεων.
Ένα δεύτερο έλλειμμα που προσδιορίζεται στις θέσεις είναι η ανεπάρκεια της επιστημονικής προετοιμασίας και στήριξης της δράσης του κόμματος και κατά συνέπεια στο πρόγραμμα ανάληψης διακυβέρνησης. Η αυτοκριτική σε αυτόν τον τομέα είναι, ίσως, η σκληρότερη.
Τα παραπάνω αναγνωρίζονται ως οι βασικότερες αιτίες που οδήγησαν στις ελλείψεις λειτουργίας της ηγεσίας, της μεσαίας στελέχωσης και των Ο.Μ. του ΣΥΡΙΖΑ, με αποτέλεσμα να αποδυναμωθεί η συλλογική λειτουργία του κόμματος. Το γεγονός αυτό οξύνθηκε από την αντικειμενική ανάγκη επιτάχυνσης αποφάσεων κατά την περίοδο των κυβερνητικών ευθυνών.
Σε ό,τι αφορά το αποτέλεσμα των δημοτικών εκλογών, σημειώνεται ότι ήταν αναντίστοιχο της πολιτικής επιρροής του ΣΥΡΙΖΑ και ότι υποεκτιμήθηκαν ορισμένοι παράγοντες, όπως τα δίκτυα συμφερόντων και διαπλοκής στις τοπικές κοινωνίες. Επίσης, διαψεύστηκε ότι αρκεί το πολιτικό κύρος του ΣΥΡΙΖΑ για την επιτυχία.
Από την άλλη πλευρά, υπογραμμίζεται η ιστορική σημασία της νίκης του Ιανουαρίου του 2015 -όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά και για όλη την Ευρώπη και τον κόσμο-, με έμφαση στη συγκρότηση κυβέρνησης με πρόσωπα και από την ευρύτερη Αριστερά και την Οικολογία. Σε ό,τι αφορά τους ΑΝ.ΕΛΛ., επισημαίνεται ότι η επιλογή του ΣΥΡΙΖΑ να σχηματίσει κυβέρνηση μαζί τους επέδρα καταλυτικά στην ανατροπή των σχεδίων να συρθεί ο ΣΥΡΙΖΑ σε μακροχρόνιες διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης, νέες εκλογές ή ασταθή κυβέρνηση. Μάλιστα, υπογραμμίζεται ότι στη συνέχεια αποδείχτηκε ότι η επιλογή αυτή ήταν σωστή.
Ένα ακόμη πεδίο αυτοκριτικής στις θέσεις αποτελεί η παραδοχή ότι υποτιμήθηκε ο στόχος των αντιπάλων του ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα και στο εξωτερικό να ρίξουν την κυβέρνηση. Σύμφωνα με τους συντάκτες των θέσεων, αυτό οδήγησε λανθασμένα την κυβέρνηση να αναβάλει την εφαρμογή κομματιών του προγράμματός της ή την αναπροσαρμογή τους (λόγω της στρεβλής θεώρησης ότι αυτό θα τίναζε τη διαπραγμάτευση στον αέρα..., ενώ ήταν προαποφασισμένο από την πλειονότητα των δανειστών τότε). Ωστόσο, αναγνωρίζεται ότι η κυβέρνηση κλήθηκε να εφαρμόσει το πρόγραμμά της σε συνθήκες απόλυτης και εντεινόμενης οικονομικής ασφυξίας και παρ' όλα αυτά εφάρμοσε ένα μέρος του.
Σε ό,τι αφορά το δημοψήφισμα, επαναλαμβάνεται η πάγια θέση του ΣΥΡΙΖΑ ότι ήταν η απάντηση στο τελεσίγραφο, με διακηρυγμένο στόχο να ενισχυθεί η θέση της κυβέρνησης. Για τη δε συμφωνία, ξεκαθαρίζεται ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν εξασφάλισε ό,τι επιθυμούσε, αλλά και ότι βελτίωσε το προϋπάρχον καθεστώς και έδωσε χρόνο -παρά τα στενά περιθώρια- στην κυβέρνηση να ασκήσει πολιτική, γεγονός με το οποίο συμφώνησαν οι πολίτες, όπως φάνηκε στις εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2016 (καθώς και ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έχει οικοδομήσει δεσμούς με τα λαϊκά στρώματα). Σε αυτό το σημείο των θέσεων ξεχωρίζει η εκτίμηση ότι οι εκβιασμοί των δανειστών προς την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ δεν θα σταματήσουν, διότι η συμφωνία περιέχει τη δυνατότητα διαφορετικών δρόμων για την εφαρμογή της σε πολλά σημεία και αυτό φέρνει το ενδεχόμενο σύγκρουσης.
Ειδική αναφορά γίνεται στο ότι το κόμμα δεν κατάφερε να ανοίξει και να έχει πολιτική διεύρυνσης των δυνάμεών του, γεγονός το οποίο αποδίδεται σε παρωχημένες αντιλήψεις που κυριάρχησαν. Επίσης, δεν προωθήθηκε η ισοτιμία ανδρών και γυναικών, όπως φαίνεται στη στελέχωση του κόμματος και της κυβέρνησης.
2. Η Αριστερά του 21ου αιώνα
Στο κεφάλαιο αυτό περιέχονται ζητήματα που αφορούν την Αριστερά σήμερα στην Ελλάδα, την Ευρώπη και τον κόσμο, καθώς και θέματα για τις κοινωνικές και πολιτικές συμμαχίες της Αριστεράς. Διακρίνεται η μετατόπιση της ρευμάτων της σοσιαλδημοκρατίας και των Πράσινων που πλησιάζουν την Αριστερά και τονίζεται ότι επιδίωξη είναι οι σχέσεις με τέτοια κομμάτια στον βαθμό που απαγκιστρώνονται από τον νεοφιλελευθερισμό. Επίσης, σε ένα κάπως πιο θεωρητικό κομμάτι των θέσεων, γίνεται σύνδεση Δημοκρατίας και σοσιαλισμού και τονίζεται η σημασία για την Αριστερά να διευρύνει διαρκώς τη Δημοκρατία και από σύστημα να τη μετατρέψει σε τρόπο ζωής και προϋπόθεση σοσιαλισμού.
3. Για το κόμμα
Το κομμάτι αυτό επιχειρεί να εξάγει ορισμένα συμπεράσματα από τον απολογισμό, με στόχο τη βελτίωση της λειτουργίας του κόμματος στους εξής τομείς:
α) Άνοιγμα του κόμματος με ταυτόχρονα μέτρα (πολιτικά, όχι οργανωτικά) για να μη φτιαχτούν στο εσωτερικό του δίκτυα διαπλοκής.
β) Δημοκρατική και ενιαία συλλογική λειτουργία.
γ) Φροντίδα αποκατάστασης της επικοινωνίας κόμματος - Κοινοβουλευτικής Ομάδας - κυβέρνησης (αν και δεν αναγράφεται στις θέσεις, στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ υπάρχει συζήτηση για την ανάγκη επαναφοράς του συλλογικότερου μοντέλου λήψης αποφάσεων που υπήρχε το 2015).
δ) Διαφύλαξη της οργανωτικής και πολιτικής αυτονομίας του κόμματος από την κυβέρνηση και το κράτος (κόμμα εκτός κράτους).
4. Πρόγραμμα
Κύριο μέλημα του ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί η αναστροφή τη πορείας της οικονομίας (με ανάπτυξη και μείωση της ανεργίας), αλλά με βιώσιμο τρόπο, δηλαδή με κοινωνική δικαιοσύνη και κοινωνικό έλεγχο. Επίσης, πολύ ψηλά στην ατζέντα τίθεται η προσπάθεια για την αναγέννηση του συνδικαλιστικού κινήματος, των οικολογικών κινημάτων και ενός κινήματος κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας.
Τέλος, κατατίθενται 26 προτάσεις προγραμματικών τομών χωρισμένες σε τέσσερις κατηγορίες:
Α. Μετασχηματισμός του κράτους
1. Δημοκρατική επαναθέσμιση του πολιτικού συστήματος
2. Δίκαιο εκλογικό σύστημα και ενίσχυση του ρόλου του Κοινοβουλίου
3. Μεταρρύθμιση της Δημόσιας Διοίκησης - μια νέα δημοκρατική αποτελεσματικότητα
4. Τοπική Αυτοδιοίκηση συμμετοχική, με αρμοδιότητες και πόρους
5. Ασυμβίβαστοι ενάντια στη διαπλοκή και τη διαφθορά
6. Αστυνομία με τον πολίτη, όχι απέναντί του
Β. Κοινωνία και δικαιώματα απέναντι στον νεοφιλελευθερισμό
7. Προστασία της εργασίας και ενίσχυση της απασχόλησης
8. Καθολική πρόσβαση σε ένα αναβαθμισμένο δημόσιο σύστημα Υγείας
9. Ανθρώπινα δικαιώματα για πρόσφυγες και μετανάστες
10. Για την πολιτική αλληλεγγύης και πρόνοιας
11. Άρση των διακρίσεων φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού
12. Εκπαίδευση με επίκεντρο τον άνθρωπο
13. Πολιτισμός, τέχνες και δημιουργία
Γ. Παραγωγική ανασυγκρότηση, με επίκεντρο τον άνθρωπο και το περιβάλλον
14. Τραπεζικό σύστημα στην υπηρεσία της πραγματικής οικονομίας και της κοινωνίας
15. Ενίσχυση της Κοινωνικής Οικονομίας
16. Στήριξη νέων μικρομεσαίων επιχειρήσεων
17. Για ένα αξιόπιστο πλαίσιο προστασίας του περιβάλλοντος και χωρικού σχεδιασμού
18. Ριζοσπαστική πολιτική για την έρευνα, την καινοτομία και τις νέες τεχνολογίες
19. Αγροτική παραγωγή και κτηνοτροφία με στόχο τη διατροφική επάρκεια
20. Ένα νέο ενεργειακό υπόδειγμα με προτεραιότητα στις κοινωνικές και περιβαλλοντικές ανάγκες
21. Ένα σύγχρονο μοντέλο για την ανάπτυξη της βιομηχανίας και μεταποίησης στη χώρα
22. Κατασκευές, υποδομές και μεταφορές για το δημόσιο συμφέρον
23. Βιώσιμος τουρισμός προς όφελος των τοπικών κοινωνιών και της οικονομίας
Δ. Για την εξωτερική και ευρωπαϊκή πολιτική και άμυνα της χώρας
24. Ανεξάρτητη και πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική για την ειρήνη
25. Μια νέα θέση της Ελλάδας στην Ευρώπη
26. Δημοκρατική ανασυγκρότηση των Ενόπλων Δυνάμεων.
Εκτός από την παρουσίαση των θέσεων, η “Αυγή” συνεχίζει σήμερα τον διάλογο γύρω από το επικείμενο συνέδριο με δύο στελέχη του Τμήματος Ευρωπαϊκής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ.
