Της Μαριάν Τίσεν*
Η τεχνολογική πρόοδος και η παγκοσμιοποίηση αλλάζουν τον τρόπο ζωής, εργασίας και άσκησης επιχειρηματικής δραστηριότητας σε όλο τον κόσμο.
Η μελλοντική ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης και η επιτυχής της ανάπτυξη εξαρτώνται από τις δεξιότητες των εργαζομένων.
Ωστόσο, ως προς τις δεξιότητες η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια πρόκληση. Ένας στους πέντε ενήλικους Ευρωπαίους αντιμετωπίζει προβλήματα ανάγνωσης και γραφής, ενώ ακόμη περισσότεροι έχουν προβλήματα με την αριθμητική. Δύο στους πέντε είναι ψηφιακά αναλφάβητοι. Αυτά τα άτομα διατρέχουν υψηλό κίνδυνο ανεργίας, φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού.
Παράλληλα, πάρα πολλοί άνδρες και γυναίκες είναι εγκλωβισμένοι σε μια εργασία η οποία δεν αντιστοιχεί στα ταλέντα τους. Ένας στους τρεις πτυχιούχους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης εργάζεται σε μια θέση εργασίας που δεν απαιτεί πανεπιστημιακές σπουδές.
Παρά το γεγονός ότι σε πολλές χώρες τα ποσοστά ανεργίας εξακολουθούν να είναι υπερβολικά υψηλά, οι μισοί σχεδόν εργοδότες αναφέρουν ότι αδυνατούν να βρουν εργαζόμενους με τις κατάλληλες δεξιότητες.
Απλά, δεν έχουμε την πολυτέλεια να αφήσουμε αναξιοποίητα τα ταλέντα τόσο πολλών ανθρώπων στην Ευρώπη.
Για τον λόγο αυτό παρουσιάζουμε ένα νέο θεματολόγιο δεξιοτήτων για την Ευρώπη, με στόχο την ανάπτυξη δεξιοτήτων για καλύτερες θέσεις εργασίας.
Οι δράσεις θα επικεντρωθούν στην ανάπτυξη δεξιοτήτων βασικού και υψηλότερου επιπέδου, ώστε να διευκολύνονται η χρήση και η κατανόηση των επαγγελματικών προσόντων, περιλαμβανομένων και εκείνων που αποκτήθηκαν εκτός του σχολείου, και να παρέχεται καλύτερη και πιο έγκαιρη πληροφόρηση σχετικά με τις δεξιότητες που χρειάζονται οι εργοδότες σήμερα και στο μέλλον.
Ακολουθούν τρία παραδείγματα σχετικά με το τι προσδοκούμε να επιτύχουμε.
Πρώτον, βελτίωση στα επίπεδα των δεξιοτήτων. Θα πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι όλοι και όλες έχουν βασικές δεξιότητες ανάγνωσης, γραφής και αριθμητικής καθώς και τις ψηφιακές δεξιότητες που χρειάζονται για την αγορά εργασίας και τη ζωή τους. Τα συστήματα αρχικής εκπαίδευσης και κατάρτισης πρέπει να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο, αλλά χρειάζονται και «διαδρομές δεύτερης ευκαιρίας» για εκείνους και εκείνες που έχουν εγκαταλείψει τις εκπαιδευτικές δομές.
Στο πλαίσιο αυτό, το θεματολόγιο θα περιλαμβάνει μια εγγύηση δεξιοτήτων που θα βοηθήσει τα κράτη - μέλη να δημιουργήσουν ευέλικτες διαδρομές, μέσω των οποίων όλοι και όλες θα μπορούν να βελτιώσουν τις βασικές τους δεξιότητες, ανοίγοντας τον δρόμο και για την απόκτηση δεξιοτήτων υψηλότερου επιπέδου. Αυτό θα αποτελέσει σημαντική βάση για να τονωθούν οι ευκαιρίες απασχόλησης και ζωής εκατομμυρίων Ευρωπαίων και να εξασφαλιστεί ότι η οικονομία μας μπορεί να αναπτύσσεται και να ευδοκιμεί.
Δεύτερον, διασφάλιση ότι η επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση θα καταστεί «πρώτη» και όχι «δεύτερη επιλογή» για τους πολίτες και ότι διανοίγει ομαλές και αποτελεσματικές διόδους προς την αγορά εργασίας ή την περαιτέρω εκπαίδευση. Επίσης, να προωθηθεί η μάθηση με βάση την εργασία για την ανάπτυξη δεξιοτήτων υψηλού επιπέδου, μεταξύ άλλων σε τομείς αιχμής που μπορούν να πρωτοστατήσουν στην καινοτομία και την ανάπτυξη στην Ευρώπη.
Τρίτον, διασφάλιση ότι τα ταλέντα των πολιτών μπορούν να αξιοποιηθούν, εξασφαλίζοντας ότι οι δεξιότητές τους είναι ορατές και κατανοητές σε όλους τους οικονομικούς τομείς και σε όλες τις χώρες της Ευρώπης. Για τον σκοπό αυτό χρειάζεται να ενισχύσουμε τη συνεργασία σχετικά με τη σύγκριση των επαγγελματικών προσόντων εντός της Ε.Ε., αλλά και πέρα από τα σύνορά μας. Αυτό θα βοηθήσει επίσης στην αξιοποίηση των δεξιοτήτων των μεταναστών και των αιτούντων άσυλο, καθώς και στην προσέλκυση υψηλά εξειδικευμένων επαγγελματιών από το εξωτερικό.
Μαζί μπορούμε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα των δεξιοτήτων και να βοηθήσουμε εκείνους που επιθυμούν να προοδεύσουν, να επιτύχουν, να αξιοποιήσουν τις δυνατότητές τους και να αλλάξουν τη ζωή τους προς το καλύτερο.
Έχουμε χρέος απέναντι στον νέο και στη νέα πτυχιούχο που βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε θέσεις εργασίας με χαμηλό επίπεδο δεξιοτήτων, στον 50χρονο μηχανικό που οι δεξιότητές του έχουν ξεπεραστεί από τις νέες τεχνολογίες, στον νέο και στη νέα που οι δυσκολίες στην ανάγνωση και τη γραφή τούς εμποδίζουν να ανελιχθούν σε καλύτερες θέσεις εργασίας... Αν συνεργαστούμε -με τα κράτη - μέλη, τις περιφερειακές και τις τοπικές κοινότητες, τους κοινωνικούς εταίρους, τους εκπαιδευτικούς εταίρους και τις επιχειρήσεις- μπορούμε να κάνουμε τη διαφορά.
* Η Μαριάν Τίσεν είναι επίτροπος Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων, Δεξιοτήτων και Κινητικότητας Εργατικού Δυναμικού
