Περισσότερα από 4.500 επενδυτικά σχέδια έμειναν ανολοκλήρωτα από τους προηγούμενους επενδυτικούς νόμους (3299/04 και 3908/11). Και αν αυτός ο αριθμός δεν λέει πολλά, θα πρέπει να συμπληρώσουμε ότι η «προίκα» αυτών των επενδυτικών σχεδίων μεταφράζεται σε ανειλημμένες υποχρεώσεις για το Δημόσιο ύψους 6,5 δισ. ευρώ. Δηλαδή οφειλές μεγέθους αντίστοιχου του δημοσιονομικού κενού που κάλυψε η συμφωνία του καλοκαιριού.
Αυτό συνέβη για τον πολύ απλό λόγο ότι στον «βωμό» της ψηφοθηρίας και της εξυπηρέτησης οικονομικών συμφερόντων υπήχθη τεράστιος αριθμός σχεδίων στους δυο προηγούμενους επενδυτικούς νόμους, χωρίς να εξασφαλιστούν οι απαραίτητοι πόροι. Το αποτέλεσμα είναι η καταστροφή πολλών επιχειρηματιών που τόλμησαν να επενδύσουν και η επιβάρυνση των τραπεζών με την εξυπηρέτηση επενδυτικών σχεδίων που έμειναν ανολοκλήρωτα.
Αυτό όμως είναι το αποτέλεσμα. Οι προηγούμενοι επενδυτικοί νόμοι «έπασχαν» στην ίδια τη δομή τους. Δηλαδή τόσο στη στόχευση όσο και στις διαδικασίες, καθώς δεν δινόταν έμφαση στην απασχόληση ούτε στην ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Αρκεί μόνο να αναφέρουμε πως η συμβολή τους στην απασχόληση ήταν από ασήμαντη έως ανύπαρκτη (βλ. πίνακα), ενώ σχεδόν τα μισά χρήματα μοιράστηκαν στο 5% των επενδυτικών σχεδίων.
Ταυτόχρονα δημιουργούσαν έναν φαύλο κύκλο ελέγχων χωρίς ελεγκτές οδηγώντας σε πολυετείς καθυστερήσεις και μάλιστα με αδιαφάνεια.
Οι διαδικασίες ελέγχου ήταν τόσο προβληματικές, ώστε πολύ παλιά και ολοκληρωμένα επενδυτικά σχέδια δεν έχουν εισπράξει ούτε ένα ευρώ ενώ άλλα, νέα και ανολοκλήρωτα, έχουν εισπράξει την επιχορήγηση ως προκαταβολή.
Τα προβλήματα αυτά βάσει συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος, λύνει ο νέος αναπτυξιακός νόμος (Νόμος Σταθάκη), ο οποίος κατατέθηκε στη Βουλή την περασμένη Πέμπτη και πρόκειται να ψηφιστεί τις προσεχείς ημέρες.
Τι προβλέπει ο Νόμος Σταθάκη
Σύμφωνα με τον Νόμο Σταθάκη, όσες εταιρείες έχουν ολοκληρώσει το 50% της επένδυσης μέχρι 31.12.2016 λαμβάνουν μέρος της ενίσχυσης ώστε το επόμενο διάστημα να ολοκληρώσουν το σύνολο του έργου. Τα υπόλοιπα έργα απεντάσσονται.
Οι παρατάσεις και τροποποιήσεις των επενδυτικών σχεδίων, η επίσπευση των ελέγχων και ο εξορθολογισμός των διαδικασιών θα έχουν συνέπεια την επιβίωση και στήριξη επιχειρήσεων (επιστροφή εγγυητικών επιστολών, επιχορήγηση), την ενίσχυση της ρευστότητας των τραπεζών, τη δημιουργία ή διατήρηση χιλιάδων θέσεων εργασίας και γενικώς την αναθέρμανση και επανεκκίνηση της οικονομίας και την ανάπτυξη.
Για το Δημόσιο οι παραπάνω εκκρεμότητες συνεπάγονταν οφειλές μεγέθους αντίστοιχου του δημοσιονομικού κενού που κάλυψε η συμφωνία του καλοκαιριού. Άρα με τον Νόμο Σταθάκη διευθετείται ένα σημαντικό κρυφό χρέος. Για τις εταιρείες η εξέλιξη είναι εξαιρετικά σημαντική, καθώς δίνεται λύση σε ένα χρόνιο πρόβλημα που φαινόταν ότι δεν θα λυθεί ποτέ. Πλέον έχουν συγκεκριμένο σχήμα αποπληρωμής των επιδοτήσεων με ορίζοντα επταετίας. Εναλλακτικά τους προσφέρεται η δυνατότητα να λάβουν άμεσα τις ενισχύσεις υπό τη μορφή φοροαπαλλαγών (ή να επιμερίσουν το φορολογικό όφελος σε βάθος πενταετίας).
Ποια είναι τα βήματα
Ολοκλήρωση όλων των συγχρηματοδοτούμενων από ευρωπαϊκούς πόρους επενδυτικών σχεδίων μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου του 2016, ώστε να μην χαθεί ούτε ένα ευρώ (με οδηγό την απορρόφηση των πόρων του ΕΣΠΑ που πέτυχε το υπουργείο αγγίζοντας το απόλυτο 100%). Ολοκλήρωση όσων σχεδίων συνδέονται με την επιστροφή εγγυητικών επιστολών, ώστε να βγει η θηλιά από τον λαιμό των επιχειρηματιών και να ενισχυθούν η απασχόληση, η ρευστότητα των τραπεζών και η ανάπτυξη. Ολοκλήρωση επενδυτικών σχεδίων υλοποιούμενων σε ακριτικά νησιά που δέχονται το κύριο βάρος των προσφυγικών ροών με στόχο την τόνωση των τοπικών οικονομιών και κοινωνιών.
* Ακόμη επισπεύδονται οι διαδικασίες αξιολόγησης, ελέγχου και παρακολούθησης των επενδυτικών σχεδίων με τη βοήθεια προσωπικού επιλεγμένου από το συγκροτούμενο Εθνικό Μητρώο Πιστοποιημένων Αξιολογητών και Ελεγκτών. Σε αυτό θα ενταχθούν 200 ειδικευμένοι επιστήμονες (οικονομολόγοι, μηχανικοί κ.ά.), οι οποίοι θα αναλαμβάνουν τους ελέγχους έναντι ικανοποιητικής αμοιβής (περί τα 500 ευρώ και όχι 25 ευρώ που ισχύει τώρα), που δεν θα βαρύνει τον προϋπολογισμό, αλλά θα προκύπτει από παράβολα που πλέον καλούνται να καταβάλλουν οι επενδυτές.
Service support centers
* Ο νόμος έρχεται να θεραπεύσει ένα σημαντικό πρόβλημα που αντιμετώπιζαν οι ξένες εταιρείες που επέλεγαν την Ελλάδα ως βάση για service support centers. Μέχρι σήμερα δεν μπορούσαν με αυτά να εξυπηρετήσουν άλλες θυγατρικές μονάδες τους στην Ελλάδα. Για παράδειγμα, αν η ΙΚΕΑ είχε λογιστήριο στην Ελλάδα για 15 χώρες, δεν μπορούσε μεταξύ αυτών να είναι και καταστήματα ΙΚΕΑ στην Ελλάδα. Αυτό πλέον αλλάζει.
* Χορηγούνται περισσότερες άδειες παραμονής για τους εργαζομένους στα SSC.
* Σημειώνεται πως κράτη της Αν. Ευρώπης (Βουλγαρία, Πολωνία) έχουν μπει δυναμικά στην προσέλκυση τέτοιου είδους δραστηριοτήτων. Αρκεί να αναφέρουμε πως στην Πολωνία έχουν δημιουργηθεί 130.000 θέσεις εργασίας.
Τι προβλέπεται για τη χορήγηση αδειών παραμονής
* Μέχρι σήμερα, για να λάβει κάποιος άδεια παραμονής επειδή πραγματοποιεί επένδυση στην Ελλάδα, έπρεπε να αποδείξει ότι πρόκειται για νέα επένδυση και ότι αυτή ωφελεί την οικονομία. Πλέον η υπαγωγή στον αναπτυξιακό αρκεί ως τεκμήριο για το ότι αυτά ισχύουν.
* Επιπλέον επιτρέπεται η χορήγηση άδειας παραμονής και σε ανιόντα μέλη της οικογένειας (γονείς - εξαιρετικά σημαντικοί για τους Κινέζους).
* Τέλος τυποποιείται η αίτηση που πρέπει να υποβληθεί, ώστε τα στοιχεία να είναι σχετικά αλλά και επαρκή. Πρόθεση της κυβέρνησης είναι η ανάπτυξη ηλεκτρονικού συστήματος επικοινωνίας με τις πρεσβείες, ώστε η όλη διαδικασία να διευκολυνθεί περαιτέρω.
