Σάλο προκάλεσε, στον καλλιτεχνικό κόσμο και όχι μόνο, η απόφαση της καλλιτεχνικής διεύθυνσης του Εθνικού Θεάτρου να "αυτολογοκριθεί", αποφασίζοντας, την Πέμπτη, να ματαιώσει την παράσταση Η ισορροπία του Nash λίγες ώρες πριν ξεκινήσει.
Στην απόφαση αυτή οδηγήθηκε μετά τον καταιγισμό αντιδράσεων εκ μέρους της Νέας Δημοκρατίας, καθώς και της Χρυσής Αυγής, αλλά και μπροστά στις ανώνυμες απειλές που δέχτηκαν τα στελέχη του προκειμένου να κατέβει η παράσταση της Πειραματικής Σκηνής.
Η καλλιτεχνική διεύθυνση του θεάτρου ανακοίνωσε πως η παράσταση "ξέφυγε από τον καλλιτεχνικό της στόχο και μοιάζει, χωρίς να το επιδιώκει, να εξαντλεί τις αντοχές μιας κοινωνίας. Έγινε αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης σε μια δύσκολη συγκυρία και παρερμηνεύτηκε". Έτσι, μπροστά στις "αντιδράσεις ακραίων κύκλων, που έφτασαν στο σημείο να εκφράζουν απειλές για τη σωματική ακεραιότητα του κοινού, των καλλιτεχνών και των εργαζομένων", "επιλέγουμε να σταματήσουμε τις παραστάσεις, χωρίς επ' ουδενί να παραιτούμαστε από το δικαίωμα, τώρα και στο μέλλον, της ελεύθερης καλλιτεχνικής έκφρασης".
Είχαν προηγηθεί οξύτατες ερωτήσεις στη Βουλή που ζητούσαν, ουσιαστικά, τη λογοκρισία της παράστασης (Άδ. Γεωργιάδης, Α. Αρκαδίου - Καραμανλή, οψίμως Κ. Τζαβάρας και Χρ. Παππάς), αλλά και προειδοποιήσεις ότι το βράδυ της Πέμπτης το Ρεξ θα θύμιζε "Χυτήριο".
Η απόφαση του Στ. Λιβαθινού, που ελήφθη με τη στήριξη του αναπληρωτή διευθυντή Θ. Αμπαζή και των υπεύθυνων της Πειραματικής Αν. Αζά και Πρ. Τσινικόρη, πάγωσε όχι μονάχα τον θίασο, αλλά και τον καλλιτεχνικό κόσμο γενικότερα.
ΥΠΠΟ: "Ανησυχητικό γεγονός"
Διευκρινίζοντας ότι δεν έχει αρμοδιότητα ή πρόθεση να παρεμβαίνει στο ρεπερτόριο των δημόσιων θεατρικών σκηνών, το γραφείο του υπουργού Πολιτισμού σε ανακοίνωσή του συμμερίζεται την ευαισθησία των οικείων των θυμάτων, τονίζει όμως ότι "η μνήμη τους προσβάλλεται από τις τυφλές αντιδράσεις απέναντι σε μια θεατρική παράσταση", που "καθιστούν αδύνατη κάθε νηφάλια αποτίμηση του καλλιτεχνικού έργου". Παράλληλα, σημειώνει ότι "είναι θλιβερό και ανησυχητικό το γεγονός πως το Εθνικό Θέατρο, στο κλίμα που δημιουργήθηκε, βρέθηκε αντιμέτωπο με τέτοιου είδους απειλές, ώστε εν τέλει υποχρεώθηκε να κατεβάσει το επίμαχο έργο πριν από την προγραμματισμένη λήξη των παραστάσεων».
Δ.Σ. Εθνικού: "Διαφωνούμε με το κατέβασμα"
Με χθεσινή του ανακοίνωση, μετά την απόφαση για τη διακοπή της παράστασης, το Δ.Σ. του Εθνικού εκφράζει κατανόηση για "τη δύσκολη θέση στην οποία βρέθηκε ο καλλιτεχνικός διευθυντής και την αγωνία του μήπως συμβεί κάτι έκρυθμο στο κοινό, τους ηθοποιούς και τους συντελεστές", αλλά "πιστεύουμε ότι έπρεπε να ολοκληρώσει τον κύκλο της και διαφωνούμε με το κατέβασμα του έργου", ενώ επισημαίνεται ότι "κάποιοι επιθυμούν να μας ρίξουν σ' έναν βαθύ συντηρητισμό και μάλιστα σε μια στιγμή που γύρω μας καταρρέουν όλα τα αυτονόητα".
ΠΟΘΑ: "Να υπερασπίσουμε την τέχνη μας"
"Την τέχνη που επιλέξαμε να υπηρετήσουμε χρειάζεται και να την υπερασπιστούμε" τονίζεται σε ανακοίνωση της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Θεάματος Ακροάματος και των σωματείων που τη συναποτελούν (ανάμεσά τους το Σωματείο Εργαζομένων Εθνικού, το ΣΕΗ, η Εταιρεία Ελλήνων Σκηνοθετών κ.ά.). Θεωρεί πως "η ελευθερία του λόγου και της έκφρασης τίθεται σε αμφισβήτηση" και πως "αν μείνει αναπάντητη, θα δημιουργήσει κλίμα εκφοβισμού στις επιλογές των ανθρώπων της τέχνης".
ΣΥΡΙΖΑ: "Νίκη του σκοταδισμού"
"Θλιβερή εξέλιξη" χαρακτήρισε την απόφαση το γραφείο Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ, τονίζοντας πως "η συμπαράστασή μας στις οικογένειες των θυμάτων είναι αυτονόητη, όπως και η υπεράσπιση της ελευθερίας της καλλιτεχνικής έκφρασης». Σε ανάλογο κλίμα, χαρακτηρίζοντας "νίκη του σκοταδισμού" και "πόρτα για τον εκφασισμό της κοινωνίας" τις εξελίξεις, κινήθηκαν οι ανακοινώσεις των Τμημάτων Πολιτισμού, Δικαιωμάτων και της Νεολαίας του κόμματος.
Ανακοινώσεις εξέδωσαν επίσης ΛΑΕ και Οικολόγοι - Πράσινοι και η αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού Ν.Α. Αττικής Εύη Αποστολάκη.
ΕΕΔΑ: "Αναβιώνουν τα φαντάσματα του Χυτηρίου"
Επικριτική, η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου υπογραμμίζει ότι "η καλλιτεχνική διεύθυνση του Ε.Θ. επιλέγει να δρα εντός των ορίων που θέτουν οι αντιδράσεις των ακραίων κύκλων", "δικαιολογεί την αυτολογοκρισία και αποδέχεται τον περιορισμό της ελευθερίας της έκφρασης αλλά και αναβιώνει τα φαντάσματα του Χυτηρίου". Παράλληλα θεωρεί τη δικαιολόγηση της απόφασης από τον υπουργό Πολιτισμού "παραδοχή ότι η ελευθερία της έκφρασης είναι τόσο ανοχύρωτη και ελαστική, ώστε να διαμορφώνεται από τις εκάστοτε πιέσεις".
Ν.Δ.: "Ευαισθησία για τους τρομοκράτες"
Σε εντελώς άλλο μήκος κύματος, η Ν.Δ., μετά τη "νίκη" που πέτυχε με τη λογοκρισία του έργου, ζητάει και τα ρέστα: "Η ευαισθησία τους απέναντι σε καταδικασμένους τρομοκράτες είναι γνωστή. Αλλά να τους βαφτίζουν σχεδόν 'ανθρωπιστές' ξεπερνά κάθε όριο" σημειώνεται σε ανακοίνωση για δηλώσεις του Αρ. Μπαλτά και του βουλευτή Μάκη Μπαλαούρα, ο οποίος κάνει λόγο για διαστρέβλωση.
Συγκέντρωση διαμαρτυρίας
Με συνθήματα όπως "Ο σκοταδισμός δεν θα περάσει!", "Όχι στη νεκρανάσταση λογικών μακαρθισμού", "Ναι στην πλήρη ελευθερία της καλλιτεχνικής έκφρασης", από το βράδυ της Πέμπτης αναπτύχθηκε διαδικτυακή πρωτοβουλία για συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από το Κτήριο Τσίλλερ, χθες στις 7.30 μ.μ. Γρήγορα η πρωτοβουλία πήρε διαστάσεις, καθώς σε αυτήν κάλεσαν τα σωματεία (ΠΟΘΑ), η Νεολαία ΣΥΡΙΖΑ, ενώ και το ίδιο το Εθνικό, "κατανοώντας την επιθυμία των ηθοποιών του να συμμετάσχουν», μετατόπισε τις ώρες των χθεσινών παραστάσεών του.
Σ.Κ.
