Της Ελένης Τσερεζόλε
Ήταν η τελευταία φορά που απευθυνόταν στον αμερικανικό λαό, στο πλαίσιο της ετήσιας ομιλίας για την κατάσταση του έθνους, την περασμένη Τετάρτη, ο Αμερικανός πρόεδρος Μπάρακ Ομπάμα. Και αν αρκετά ΜΜΕ έδωσαν περισσότερη σημασία σε δύο φωτογραφίες που τον εικονίζουν κατά την πρώτη ομιλία του, το 2009 και κατά τη φετινή, για να υπογραμμίσουν το γεγονός ότι άσπρισαν τα μαλλιά του, η τελευταία απολογιστική παρέμβασή του ενώπιον του Κογκρέσου ήταν ξεχωριστή. Όχι μόνο γιατί ήταν η τελευταία, μετά από δύο θητείες στον Λευκό Οίκο, αλλά γιατί ήταν φανερό ότι ο Ομπάμα έχει αποφασίσει να μην αφήσει ούτε μία ημέρα να πάει χαμένη ώς το τέλος της χρονιάς, προκειμένου να προωθήσει τις προτεραιότητές του και παράλληλα να υπερασπιστεί τις επιλογές του.
Πράγματι, μία από τις πιο σημαντικές στιγμές της ομιλίας του ήταν η έμμεση απάντηση που έδωσε στον υπερσυντηρητικό λαϊκιστή, υποψήφιο για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών, Ντόναλντ Τραμπ, σχετικά με τις ρατσιστικές, αντιμουσουλμανικές του θέσεις. "Πρέπει να απορρίψουμε τις πολιτικές που στοχοποιούν ανθρώπους λόγω της φυλής ή της θρησκείας", είπε ο Αμερικανός πρόεδρος, ενώπιον ακροατηρίου όπου πλειοψηφούσαν οι Ρεπουμπλικανοί. Και συνέχισε: "Αυτό δεν έχει να κάνει με την πολιτική ορθότητα. Είναι θέμα κατανόησης των πραγμάτων που μας κάνουν δυνατότερους. Ο κόσμος δεν μας σέβεται μόνο για το οπλοστάσιό μας, μας σέβεται για τη διαφορετικότητά μας και τον ανοικτό μας χαρακτήρα και τον τρόπο που σεβόμαστε όλες τις θρησκείες". "Όταν οι πολιτικοί προσβάλλουν μουσουλμάνους, είτε στο εξωτερικό είτε συμπολίτες μας, όταν ένα τέμενος γίνεται αντικείμενο βανδαλισμού ή όταν ένα παιδί κακοποιείται, δεν γινόμαστε πιο ασφαλείς. Είναι απλώς λάθος. Μας μειώνει στα μάτια του κόσμου. Κάνει δυσκολότερη την επίτευξη των στόχων μας. Και μας προδίδει ως χώρα".
Παράλληλα, σε ό,τι αφορά την εξωτερική πολιτική, ο Ομπάμα τάχθηκε χωρίς περιστροφές υπέρ της διπλωματίας και της διεθνούς συνεργασίας, απορρίπτοντας τους πολέμους. Στην ομιλία του επιχειρηματολόγησε κατά των πολέμων χωρίς οργάνωση και λογική βάση, απαντώντας εμμέσως στην πρόταση έτερου υποψήφιου για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών, του Τεντ Κρουζ, γερουσιαστή του Τέξας, που πρόσφατα πρότεινε μαζικούς βομβαρδισμούς για την αντιμετώπιση του Ισλαμικού Κράτους - κάτι που αύξησε τη δημοτικότητά του... Η άποψη του Αμερικανού προέδρου είναι εντελώς διαφορετική. "Ο κόσμος θα στραφεί προς το μέρος μας για να βοηθήσουμε στην επίλυση των προβλημάτων και η απάντησή μας πρέπει να είναι κάτι περισσότερο από σκληρά λόγια και εκκλήσεις για μαζικούς βομβαρδισμούς αμάχων.
Μπορεί να ακούγονται όμορφα αυτά στην τηλεόραση αλλά δεν έχουν θέση στη διεθνή σκηνή", υπογράμμισε ο Ομπάμα. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η χώρα θα μπορέσει να ανταποκριθεί στις προκλήσεις της τεχνολογικής επανάστασης, της παγκοσμιοποίησης, της κλιματικής αλλαγής και των εσωτερικών και διεθνών απειλών κατά της ασφάλειας μόνο αν αναγνωρίσει τις ευκαιρίες για αλλαγή και ανάπτυξη ως έθνος. Τονίζοντας ότι και στο παρελθόν η Αμερική ξεπέρασε τους φόβους της, ο Ομπάμα παρατήρησε: "Δεν προσχωρήσαμε ποτέ, σύμφωνα με τα λόγια του Λίνκολν, στο 'δόγμα του ήσυχου παρελθόντος'. Αντιθέτως, επιλέξαμε νέο τρόπο σκέψης και δράσης". Ωστόσο είναι μάλλον απίθανο να βρει ευήκοα ώτα. Οι Ρεπουμπλικανοί δεν δείχνουν -ειδικά σε προεκλογική χρονιά- τάσεις συνεργασίας. Αντιθέτως, δεν χάνουν ευκαιρία να επιτίθενται και να καταγγέλλουν τον Ομπάμα, όπως έκαναν, για παράδειγμα και στην περίπτωση της σύλληψης και σύντομης κράτησης, από τις ιρανικές αρχές, Αμερικανών ναυτικών που περιπολούσαν σε ιρανικά ύδατα. Όπως και να έχουν τα πράγματα, η ομιλία Ομπάμα έφερε στο προσκήνιο τις μεγάλες αντιθέσεις στην Ουάσιγκτον, στην εξωτερική και την εσωτερική πολιτική...
