"Μετατόπιση" από τη νεοφιλελεύθερη στην εθνικιστική και ευρωσκεπτικιστική Δεξιά έκανε η Πολωνία την Κυριακή, φέρνοντας πάλι στην εξουσία το κόμμα "Νόμος και Δικαιοσύνη" των πάλαι ποτέ δίδυμων αδελφών Κατσίνσκι, αυτή τη φορά με επικεφαλής μια ευνοούμενη του Γιάροσλαβ Κατσίνσκι, την Μπεάτα Σίντλο. Συγκεντρωτική διακυβέρνηση, "οικονομικός πατριωτισμός", στήριξη του θεσμού της οικογένειας και "όχι στο ευρώ" θα είναι οι κύριοι άξονες της πολιτικής της νέας κυβέρνησης, η οποία αναμένεται να προκαλέσει νέους πονοκεφάλους στις Βρυξέλλες. Μεγάλος χαμένος των εκλογών, ο πόλος της νεοφιλελεύθερης Δεξιάς, η "Πλατφόρμα Πολιτών" της απερχόμενης πρωθυπουργού Έυα Κόπατς, αλλά και η Αριστερά, που για πρώτη φορά από την υιοθέτηση του πολυκομματισμού στη χώρα, το 1989, δεν θα εκπροσωπηθεί στη νέα Βουλή από κανένα κόμμα -τουλάχιστον με βάση τις χθεσινές προβλέψεις για τα τελικά αποτελέσματα.
Η εκτίμηση για το τελικό αποτέλεσμα, καθώς η καταμέτρηση συνεχιζόνταν χθες -τα επίσημα αποτελέσματα θα ανακοινωθούν σήμερα-, δίνει στο "Νόμος και Δικαιοσύνη" (PiS) ποσοστό 39,1% και 242 έδρες (σε σύνολο 460) στη Βουλή και 60 στην 100μελή Γερουσία, σχηματίζοντας αυτοδύναμη κυβέρνηση, ενώ η "Πλατφόρμα Πολιτών" αποσπά 23,4% και 133 έδρες. Σύμφωνα με τις έως χθες προβλέψεις, ο συνασπισμός της Ενωμένης Αριστεράς που στην απερχόμενη Βουλή εκπροσωπούνταν από 50 βουλευτές, δεν ξεπερνά το εκλογικό όριο του 8% και δεν μπαίνει στο Κοινοβούλιο. Είναι η πρώτη φορά μετά την υιοθέτηση του πολυκομματισμού που ένα κόμμα κατορθώνει να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση στην Πολωνία.
"Κοινωνική" Δεξιά
Με έμφαση -κατ' αναλογία- στο τρίπτυχο "πατρίδα, θρησκεία, οικογένεια", το κόμμα του Κατσίνσκι προβάλλει ένα μοντέλο δεξιού κρατισμού και εθνικής αναδίπλωσης προκειμένου να "διορθώσει" τις αδικίες και τις ακρότητες του νεοφιλελευθερισμού, θέτοντας ως στόχο να ενισχύσει τον έλεγχο του κράτους επί της οικονομίας. Ταυτόχρονα αντιτίθεται κατηγορηματικά στην ένταξη της Πολωνίας στην Ευρωζώνη. Σκοπεύει να "πριμοδοτήσει" τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις μειώνοντας τη φορολογία ώστε να τις ενισχύσει απέναντι στις πολυεθνικές. Παράλληλα, σχεδιάζει να θεσπίσει ειδικό φόρο για τις πολυεθνικές αλυσίδες σουπερμάρκετ που δραστηριοποιούνται στην Πολωνία και να ελέγξει την επέκτασή τους στην αγορά. Ένα από τα κυρίαρχα συνθήματα του PiS ήταν το "οικονομική ανάπτυξη στην υπηρεσία των Πολωνών", το οποίο συνοδεύονταν από την υπόσχεση για θέσπιση ελάχιστου ωρομίσθιου 12 ζλότι (3 ευρώ) και μείωση του ορίου συνταξιοδότησης στα 65 χρόνια για τους άνδρες και στα 60 για τις γυναίκες - από τα 67 χρόνια που το είχε φτάσει σταδιακά η προηγούμενη κυβέρνηση των νεοφιλελεύθερων.
Στο πρόγραμμα του PiS προβλέπεται επίσης η επιβολή ειδικού φόρου για τις τράπεζες και τις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές και η εισαγωγή νόμου που θα διευκολύνει τους χιλιάδες Πολωνούς που έχουν πάρει δάνεια σε ελβετικό φράγκο. Ο άνθρακας θα παραμείνει η κύρια πηγή ενέργειας, καθώς το κόμμα του Κατσίνσκι έχει δώσει μεγάλες υποσχέσεις στους ανθρακωρύχους ότι θα διαπραγματευθεί σκληρά με την Ευρωπαϊκή Ένωση το θέμα των μέτρων έναντι της κλιματικής αλλαγής. Εξάλλου, με πρόσχημα την "ανησυχία" για την πολιτική της Μόσχας, προβλέπεται αύξηση των στρατιωτικών δαπανών τουλάχιστον στο 2,5% του ΑΕΠ, από 2% που είναι σήμερα.
