ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΡΩΜΗ: ΑΡΓΥΡΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ
«Με τους στίχους του 'Bella Ciao' ξεκίνησε το τελευταίο ταξίδι του Πιέτρο Ινγκράο, ανάμεσα σε σηκωμένες γροθιές, τα μαντίλια από τις ταξιαρχίες των ανταρτών, τις σημαίες της Κομμουνιστικής Επανίδρυσης, του ΣΥΡΙΖΑ και του εργατικού κινήματος».
Με αυτές τις λέξεις ξεκίνησε την Τετάρτη την περιγραφή της κηδείας του μεγάλου κομμουνιστή ηγέτη Πιέτρο Ινγκράο η μεγαλύτερη ιταλική εφημερίδα «Ρεπούμπλικα». Καμία σημαία του Δημοκρατικού Κόμματος, θα σημειώσουμε εμείς.
Ανάμεσα στους Ινγκράο δεν υπήρξε η απόσταση κάποιου μέτρου στην εξέδρα των επισήμων, αλλά μια τεράστια άβυσσος από τον Ρέντζι και τον ρεντζισμό. Το έδειξαν με τη μεγάλη αδιαφορία που επέδειξαν προς τους «επισήμους» και το πάθος τους να ταυτιστούν με τους συνοδοιπόρους του Πιέτρο στη μακρόχρονη συνεπή ζωή του, που ξεπέρασε τα εκατό χρόνια.
Από τη μια πλευρά ήταν η ανυπότακτη Αριστερά του Ινγκράο. Από την άλλη οι θεσμοί: Ο πρωθυπουργός Ρέντζι, οι νυν και πρώην πρόεδρος της Δημοκρατίας Ματαρέλα και Ναπολιτάνο, οι πρώην πρόεδροι της Βουλής και της Γερουσίας, μεταξύ των οποίων ο Μπερτινότι. Οι μόνοι που διατήρησαν νεκρική σιγή και δεν ταυτίστηκαν με την οικογένεια Ινγκράο και το μικρό πλήθος που αποχαιρέτησε τον Πιέτρο, τραγουδώντας το «Bella Ciao», το «Bandiera Rossa» και τη «Διεθνή», τον κόσμο που πίστεψε και αγάπησε τον Ινγκράο, το ηγετικό στέλεχος του μεγαλύτερου κομμουνιστικού κόμματος της Δύσης και πρόεδρο της Βουλής από το 1976 έως το 1979.
Πάνω στο φέρετρο του Ινγκράο έμεινε ένα κράνος που άφησαν οι εργάτες της χαλυβουργίας του Τέρνι, που συμβόλισε τους άρρηκτους δεσμούς του κομμουνιστή με την εργατική τάξη, και ένα κόκκινο κασκόλ, αυτό ενός άλλου μεγάλου αντάρτη, του κομμουνιστή παπά της Γένοβας Ντον Γκάλο, που έφυγε και αυτός παρέα με το «Bella Ciao», που τραγουδούσε από τον άμβωνα με τους απόκληρους του βιομηχανικού λιμανιού της Γένοβας.
Η πρόεδρος της ιταλικής Βουλής Λάουρα Μπολντρίνι υπενθύμισε το γεγονός ότι ο αιρετικός Ινγκράο είχε μέσα του την αμφιβολία «όχι σαν αποποίηση, αλλά με την τιμιότητα του διανοούμενου που απευθυνόταν απέναντι στα άτομα χωρίς εύκολες λύσεις και εύκολες βεβαιότητες», θεωρώντας «θεμελιώδη την κεντρικότητα του Κοινοβουλίου και τη συμμετοχή των εργαζομένων και των πολιτών στη δημόσια ζωή».
«Θέλαμε το φεγγάρι ή δεν το θελήσαμε αρκετά;» αναρωτήθηκε ο πρώην κομμουνιστής ηγέτης Αλφρέντο Ρέικλιν, ενώ ο σκηνοθέτης Έτορε Σκόλα έφερε στη μνήμη μας τον Ινγκράο που αγάπησε τον κινηματογράφο και τον πολιτισμό.
Από τα μέλη της οικογενείας του Ινγκράο ακούστηκε το μεγάλο πάθος του για τους ανθρώπους, τη ζωή, την κοινωνία. Η κόρη του Ρενάτα μίλησε για το πολιτικό του πάθος, την αγάπη του και το αίσθημα της δικαιοσύνη, ενώ η εγγονή του Τζέμα θύμισε την τρυφερότητα των οικογενειακών στιγμών. «Η πιο ωραία εικόνα της δύναμής σου και της γλυκύτητάς σου είναι η φωτογραφία όπου εσύ, εγώ και η πρώτη κόρη μου πέντε ετών, είμαστε ο ένας δίπλα στον άλλο σηκώνοντας ψηλά τη σφιγμένη γροθιά μας», τόνισε δακρύζοντας η Τζέμα, αποχαιρετώντας τον παππού της για λογαριασμό μιας στρατιάς εγγονιών και δισέγγονων που γέμιζαν τη ζωή του Πιέτρο.
«Υπηρέτησε την πολιτική αντί να εξυπηρετηθεί από την πολιτική για δικό του όφελος», τόνισε ο ακτιβιστής ιερέας εναντίον της Μαφίας και της διαφθοράς Ντον Τζιότι κοιτώντας προς τη μεριά των «επισήμων», τον Ρέντζι, τον Ματαρέλα και τον Ναπολιτάνο, για να σκεπάσει την πλατεία του Κοινοβουλίου το παρατεταμένο θερμό χειροκρότημα του κόσμου και των συγγενών του Πιέτρο και των εκπροσώπων των κομμάτων και οργανώσεων της ιταλικής Αριστεράς, από την Κομμουνιστική Επανίδρυση και την Αριστερά Οικολογία Ελευθερία έως την «Άλλη Ευρώπη με τον Τσίπρα» και τη FIOM του Λαντίνι.
«Σας ευχαριστούμε από το βάθος της καρδιάς μας», μου τόνισε η κόρη του Τσελέστε την Τρίτη στην αίθουσα της ιταλικής Βουλής όπου πήγα να τιμήσω τον Πιέτρο. «Διαβάσαμε την ανακοίνωση του Αλέξη Τσίπρα και της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ. Συγκινηθήκαμε. Θα σας γράψουμε μόλις μπορέσουμε. Να περάσουν αυτές οι δύσκολες μέρες», συνέχισε η Τσελέστε γέρνοντας να με αγκαλιάσει συγκινημένη.
«Τσελέστε, δεν χρειάζεται να μας γράψετε τίποτα. Μας δείξατε ποιοι είστε αυτούς τους δύσκολους μήνες για την Ελλάδα, που βρεθήκατε όλοι στην πρώτη γραμμή για να μας στηρίξετε. Πολλοί μέσα στον ΣΥΡΙΖΑ μεγαλώσαμε και ονειρευτήκαμε μια άλλη Αριστερά διαβάζοντας τον Πιέτρο και σήμερα προσπαθούμε να τη δημιουργήσουμε. Είναι τιμή μας να σας έχουμε πλάι μας», της απάντησα.
Ο Χάρης Γολέμης στη Ρώμη: Αγαπητέ Πιέτρο, πολύτιμη κληρονομιά ο σοσιαλισμός με δημοκρατία και ελευθερία
Η ελληνική ανανεωτική και ριζοσπαστική Αριστερά αποχαιρέτησε τον σύντροφο Πιέτρο με τη συμμετοχή του Χάρη Γολέμη στην επίσημη τελετή της κηδείας έξω από την ιταλική Βουλή. Ο Χ. Γολέμης δεν είναι μόνο ο διευθυντής του «Ινστιτούτου Νίκος Πουλανζτάς» και μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και ιστορικό στέλεχος της Αριστεράς που διαμορφώθηκε από την επαφή του με την απελευθερωτική και αντιδογματική σκέψη του Ινγκράο.
«Αποχαιρετούμε σήμερα με συγκίνηση και ευγνωμοσύνη τον σύντροφο Πιέτρο Ινγκράο, την εμβληματική αυτή φυσιογνωμία της ιταλικής πολιτικής ζωής που, με το έργο και τις πράξεις του, πυρπόλησε τη νιότη πολλών γενιών Ελλήνων αγωνιστών και διανοουμένων, ιδιαίτερα εκείνων που έμπλεξαν στη σχετικά σύντομη, αλλά γοητευτική περιπέτεια του ιστορικού ευρωκομμουνισμού ή επηρεάστηκαν από αυτόν», τόνισε στην «Αυγή» φανερά συγκινημένος ο Χάρης Γολέμης.
«Δεν είχαμε όλοι την τύχη να ζήσουμε στην Ιταλία και να συναντήσουμε τον Ινγκράο, ώστε να νιώσουμε την 'αύρα' του. Τον γνωρίσαμε, όμως, καλά από τις διηγήσεις φίλων αντιστασιακών που βρέθηκαν στη γειτονική χώρα κατά τη διάρκεια της δικτατορίας των συνταγματαρχών, από τα βιβλία και τα άρθρα του, από τις πληροφορίες που μας έδιναν σύντροφοι και φίλοι για την πολυσχιδή δράση του σε διάφορους τομείς: στη θεωρία, τον πολιτισμό, το Ιταλικό Κομμουνιστικό Κόμμα και γενικότερα το κομμουνιστικό κίνημα, το Κοινοβούλιο, το κίνημα ειρήνης.
Ιδιαίτερα όσοι και όσες ακολούθησαν, στις δεκαετίες 1970 και 1980, το ρεύμα του λεγόμενου "αριστερού ευρωκομμουνισμού -στο οποίο συνέβαλε καθοριστικά ο δικός μας Νίκος Πουλαντζάς-εμπνεύστηκαν απ' όσα έγραψε, είπε και έκανε ο Ινγκράο για την ανανέωση της μαρξιστικής θεωρίας και πράξης και ειδικότερα για:
* Το πλουραλιστικό, συλλογικό υποκείμενο που στόχος του είναι ο μετασχηματισμός της κοινωνίας, ένα συλλογικό υποκείμενο που περιλαμβάνει όχι μόνο το επαναστατικό κόμμα -το οποίο λειτουργεί με πλήρη εσωτερική δημοκρατία και προστατεύει το 'δικαίωμα στη διαφωνία'-, αλλά και τα (αυτόνομα) συνδικάτα και νέα κοινωνικά κινήματα (το φεμινιστικό, το οικολογικό, το φοιτητικό / νεολαιίστικο).
* Την αντίθεση στον δογματισμό και τον σεχταρισμό.
* Τη σύνδεση της αντιπροσωπευτικής με την άμεση δημοκρατία, στο πλαίσιο του δημοκρατικού δρόμου για τον σοσιαλισμό με διαρθρωτικές αλλαγές και ρήξεις.
* Την ανάγκη μελέτης του σύγχρονου καπιταλισμού, με στόχο την αναζήτηση ενός νέου παραγωγικού και καταναλωτικού μοντέλου.
* Την πολυπλοκότητα της πολιτικής, την αποφυγή των εύκολων λύσεων και των βιαστικών και επιπόλαιων αποφάσεων, την υπομονή στις δυσκολίες, αλλά και την αποφασιστικότητα και το θάρρος όταν οι καιροί το απαιτούν», συνέχισε ο διευθυντής του «Ιδρύματος Ν. Πουλαντζάς».
«Στη δύσκολη περίοδο που έχουμε μπροστά μας, στην Ελλάδα και την Ευρώπη η διανοητική και αγωνιστική κληρονομιά του Ινγκράο είναι πολύτιμη. Καλό ταξίδι, αγαπημένε μας σύντροφε. Σε ευχαριστούμε γι' αυτά που μας έδωσες όσο ζούσες και για την παρακαταθήκη που άφησες σε όλη την ευρωπαϊκή Αριστερά» κατέληξε ο Χάρης Γολέμης, ενώ η παρουσία της Λουτσιάνα Καστελίνα δίπλα του επιβεβαίωνε στην πράξη τα θερμά του λόγια.
