Της Κάκης Μπαλή
Εδώ και τρία χρόνια η γερμανική Αριστερά έχει στραμμένα τα μάτια της στην Ελλάδα και τον ΣΥΡΙΖΑ με ένα μείγμα ελπίδας και φόβου. Ελπίδας για το ότι θα μπορούσε να είναι το πρώτο κόμμα στην Ευρώπη που θα είχε την ευκαιρία να κυβερνήσει -όπερ και εγένετο σε πρώτη φάση- και φόβου ότι θα μπορούσε να αποτύχει, ειδικά λόγω των ασφυκτικών οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με τη γερμανική Αριστερά τα δύο πρώτα προγράμματα «διάσωσης» της Ελλάδας ήταν καταστροφικά -γι' αυτό τα καταψήφισε στη γερμανική Βουλή. Όταν, όμως, τις προάλλες ήρθε για ψήφιση η δεύτερη παράταση του δεύτερου προγράμματος, θέλησε να δείξει την αλληλεγγύη της στη νέα αριστερή ελληνική κυβέρνηση, γι' αυτό και υπερψήφισε, έστω με πολλές εσωκομματικές ενστάσεις. Ήταν η δική της συμβολή, έστω σε συμβολικό επίπεδο, στο να δοθεί χρόνος στην Αθήνα να δείξει ότι υπάρχει εναλλακτική στον μονόδρομο της πολιτικής λιτότητας. Κι αυτή της η κίνηση ενδέχεται να αλλάξει τη γερμανική Αριστερά -ίσως είναι η δική της προσγείωση στην πραγματικότητα, όπως έλεγε ο βουλευτής της Στέφαν Λίμπλιχ.
Λίγες μέρες μετά την ψηφοφορία, μια 40σέλιδη αναφορά του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών, απάντηση σε ερωτήσεις του κόμματος της Αριστεράς για τη μέχρι τώρα πορεία των ελληνικών προγραμμάτων, ήρθε να επιβεβαιώσει τα όσα έλεγαν όλα τα προηγούμενα χρόνια στη Βουλή ο Γκρέγκορ Γκίζι και άλλα στελέχη της Αριστεράς. Ότι δηλαδή τα προγράμματα «απέτυχαν παταγωδώς». Έστω κι αν η ερμηνεία τους για το γιατί είναι εντελώς αντιδιαμετρική από αυτή του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε.
Η Αριστερά επιμένει ότι τα προγράμματα βάθυναν την ελληνική κρίση, έφεραν φτώχεια και ανεργία, ενώ κατά τον Σόιμπλε την ευθύνη για την κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας δεν τη φέρουν τα προγράμματα αλλά η σπάταλη πολιτική των ελληνικών κυβερνήσεων πριν ξεσπάσει η κρίση.
Πάντως, στην απάντηση του υπουργείου Οικονομικών διαπιστώνεται αυτή η οικονομική κατάρρευση με μια σειρά ζοφερών στοιχείων για το ύψος της ανεργίας, το βάθος της ύφεσης, την αύξηση του δημόσιου χρέους. Και το βασικό αντεπιχείρημα του υπουργείου Οικονομικών είναι ότι δεν υπήρχε καμία άλλη δυνατότητα: «Η εναλλακτική επιλογή που είχαμε σε ένα πρόγραμμα προσαρμογής ήταν μια άτακτη χρεοκοπία της Ελλάδας, που θα είχε πολύ μεγαλύτερο κόστος».
Δύο είναι τα στοιχεία που αναδεικνύονται από τη μακροσκελή απάντηση του υπουργείου. Πρώτον, ότι το πρόγραμμα δεν διέσωσε την ελληνική οικονομία και, δεύτερον, ότι ακόμη δεν πλήρωσε ούτε σεντ ο Γερμανός φορολογούμενος γι' αυτό -αντίθετα το γερμανικό Δημόσιο εισέπραξε ήδη 360 εκατομμύρια ευρώ για τόκους από την Αθήνα.
Οι... αστοχίες του προγράμματος, κρίνοντας εκ του αποτελέσματος, είναι αμέτρητες, με πρώτη και καλύτερη την αύξηση του δημοσίου χρέους.
Όταν η Ελλάδα μπήκε στο πρόγραμμα το 2010, το χρέος της ήταν 301 δισεκατομμύρια ευρώ. Μετά από δύο προγράμματα και ένα γενναίο «κούρεμα», το χρέος έφτασε τα 318 δισεκατομμύρια ευρώ. Κι επειδή ο παρονομαστής, το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν, δηλαδή συρρικνώθηκε κατά το ένα τέταρτο, λόγω της βαθιάς ύφεσης, το χρέος εκτοξεύτηκε από το 126,8% στο 176,3% ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Δεύτερη αστοχία του προγράμματος ήταν η εκτίμηση για τα έσοδα από τις αποκρατικοποιήσεις - περίμεναν 22 δισεκατομμύρια ευρώ και στα δημόσια ταμεία μπήκε μόλις ένα.
Τρίτη αστοχία ήταν η εκτόξευση της ανεργίας από το 12,7% το 2010 στο 25,8% το 2014, ο σχεδόν διπλασιασμός της φτώχειας, από το 11% του πληθυσμού στο 20%, ενώ και το μέσο ετήσιο εισόδημα των Ελλήνων μειώθηκε κατά 33,4%, από τα 13.974 ευρώ το 2010, στα 9.303 ευρώ το 2013.
Και πάει λέγοντας.
