Της Ελένης Τσερεζόλε
Ο Ρονί Μπρομάν, πρώην πρόεδρος των Γιατρών Χωρίς Σύνορα, σε αντίθεση με τον συνάδελφό του, Μπερνάρ Κουσνέρ, δεν αναζητά πάση θυσία τη δημοσιότητα ούτε επιδιώκει κυβερνητικά αξιώματα. Επίσης, ασχολείται σοβαρά εδώ και χρόνια, μέσω συστηματικής αρθρογραφίας και παρεμβάσεων, με το ισραηλινο-παλαιστινιακό ζήτημα. Πρόσφατα εξέδωσε συλλογικό τόμο με τον τίτλο «Μανιφέστο για τους Παλαιστίνιους», με στόχο, όπως δήλωσε ο ίδιος σε συνέντευξή του προς την Ουμανιτέ, τη σκιαγράφηση μιας απόπειρας «αναζήτησης αναγνώρισης, αξιοπρέπειας, αλλά και των ατομικών δικαιωμάτων των Παλαιστινίων». Οι συγγραφείς του τόμου εξετάζουν διαφορετικές πτυχές του θέματος, από τον γνωστό Ισραηλινό συγγραφέα και ακτιβιστή Σλόμο Σαντ, που εξηγεί το πώς εννοεί το καθημερινό απαρτχάιντ που επικρατεί στη Δυτική Όχθη του Ιορδάνη, ώς τον αρχιτέκτονα Εγιάλ Βάιζμαν, που περιγράφει την πολεοδομική κατάσταση στα κατεχόμενα εδάφη, όπως αυτή συνδυάζεται με την παράνομη, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, πρακτική των εποικισμών. Ο τόμος εικονογραφείται από τα σκίτσα του Καναδού Γκι Ντελίλ καθώς και τις φωτογραφίες της Αν Πακ, με επίκεντρο το Τείχος στα κατεχόμενα...
Ο Μπρομάν τονίζει ότι σήμερα στο Ισραήλ υφίστανται πολλές λεπτές διακρίσεις, όπως για παράδειγμα, όποιος δεν κάνει τη στρατιωτική του θητεία (και οι Άραβες του Ισραήλ δεν δικαιούνται να υπηρετήσουν στον στρατό) δεν δικαιούται πρόσβαση σε... δάνεια. Σε ό,τι αφορά στα κατεχόμενα εδάφη, ο Μπρομάν τονίζει ότι μπορεί να γίνεται λόγος για απαρτχάιντ. «Το να ζει ένας Παλαιστίνιος στη Δυτική Όχθη του Ιορδάνη σημαίνει ότι βρίσκεται στο έλεος των εποίκων και της καταπίεσής τους».
Ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης ο παραλληλισμός, που κάνει ο ίδιος, του φυλακισμένου εδώ και πολλά χρόνια στις ισραηλινές φυλακές, Μαρουάν Μπαργκούτι με τον Νέλσον Μαντέλα. «Ο Μπαργκούτι είναι παράλληλα το σύμβολο του απαρτχάιντ και της υπέρβασης του απαρτχάιντ», εξηγεί, προσθέτοντας όμως ότι στην ισραηλινή πλευρά δεν υπάρχει σήμερα αντίστοιχος Φρεντερίκ ντε Κλερκ... «Δυστυχώς, σήμερα, λόγω της διεθνούς πολιτικής υποστήριξης την οποία απολαμβάνει, η ισραηλινή κυβέρνηση, που αποτελείται από ορισμένους εξτρεμιστές, πνίγει κάθε δυνατότητα ανάδειξης μιας εναλλακτικής προσωπικότητας. Ο μόνος πολιτικός που είχε έλθει σε ρήξη με την κατάσταση αυτή ήταν ο Γιτζάκ Ράμπιν».
«Η Ιστορία δείχνει ότι αιώνιοι εχθροί μπορούν να γίνουν αργότερα συνεταίροι στο πλαίσιο συμβιβασμού, και ύστερα γείτονες, ακόμη και κάτι παραπάνω», υποστηρίζει ο, καθηγητής πανεπιστημίου πλέον, Μπρομάν. «Πιστεύω ότι πρέπει να επικεντρωθούμε σε λύσεις άλλες, πέραν των εδαφικών, που έχουν να κάνουν με ό,τι μπορεί να μοιραστεί, όχι να διαιρεθεί. Στο θέμα αυτό, ο Ρέβεν Ρίβλιν, ο Ισραηλινός πρόεδρος, που είναι αντιφατική προσωπικότητα, πολύ δεξιός, που τάσσεται υπέρ της προσάρτησης της Δυτικής Όχθης, παράλληλα υποστηρίζει τις πολιτικές ελευθερίες».
Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι μια διαδικασία που θα οδηγούσε στην εκκένωση των εβραϊκών οικισμών θα κατέληγε σε «εμφύλιο». Άρα το θέμα «δεν είναι η εκκένωση των οικισμών, αλλά η απομάκρυνση του στρατού». «Πρέπει να μπει τέλος σε μια κατάσταση αποικιοκρατικού τύπου και όχι στο να φύγουν οι μεν προς όφελος των δε».
Ο ίδιος παρατηρεί το φαινόμενο της σκλήρυνσης της στάσης της ισραηλινής κοινωνίας, λόγω της βίας που ασκεί το Ισραήλ σε βάρος των Παλαιστινίων. «Η βία που ασκείται βρίσκει αντίκτυπο στο εσωτερικό της ίδιας της κοινωνίας. Αυτή η κοινωνία γίνεται όλο και σκληρότερη, οικονομικά, σωματικά: αυξάνεται η κοινωνική βία, η εσωτερική βία, και οι ίδιοι οι Ισραηλινοί δεν θα αντέξουν την κατάσταση αυτή». Σίγουρα δεν θα είναι το τελευταίο βιβλίο για το θέμα αυτό, ωστόσο αξίζει να διαβαστεί και να μεταφραστεί, διότι φωτίζει πολύπλευρα ένα θέμα που στοιχειώνει περίπου εβδομήντα χρόνια τη Μέση Ανατολή.
