Με μια εσπρεσιέρα και τέσσερα φλιτζάνια έσπαγε το ταξικό φράγμα ανάμεσα στους συντρόφους συγκρατούμενους στο στρατόπεδο Λακκί. Με ένα κόκκινο τριαντάφυλλο στο γραφείο των γυναικών της "Αυγής" στις 8 Μαρτίου, δίδασκε με τακτ σε μας τις νεότερες, χωρίς να φανεί διδαχή, την ιστορία των κοινωνικών αγώνων κι ακόμα ότι μια εφημερίδα της Αριστεράς, η δική του "Αυγή", δεν ήταν ενός ανδρός αρχή.
"Σας παρακαλώ, μπορείτε να μου διαβάσατε τι σας είπε ο Ξενάκης στη συνέντευξη που του είχατε πάρει; Το χρειάζομαι για τη στήλη μου". Έτσι, ως συνάδελφος προς συνάδελφο, όχι ως διευθυντής προς την ψαρωμένη ακόμα συντάκτρια της εφημερίδας που διηύθυνε. Με λίγο καμαμπέρ κι ένα ποτήρι κόκκινο κρασί ταξίδευε τον συνομιλητή του από τα σοκάκια του Καΐρου και το τυπογραφείο της εφημερίδας "Κάιρον" έως τα γραφεία της "Αυγής" και από το στρατόπεδο στο Λακκί που βρέθηκε μετά το Παρθένι, μέχρι το Προεδρικό Μέγαρο επί Κωνσταντίνου Καραμανλή και το σαλόνι του Λεωνίδα Κύρκου.
Ήταν όμως και το ακορντεόν που έπαιζε η Εβραία γειτονοπούλα του στο Κάιρο και δεν ξανασυνάντησε από τότε, ήταν το πρώτο τανγκό με την Ειρήνη, τον μεγάλο έρωτα της ζωής του, ήταν ο Τσίρκας και το "Ανθρωπάκι" σημάδια ανεξίτηλα πάνω του, και ακόμα ο Καβάφης, το "Αλεξανδρινό κουαρτέτο" και ο Μπαχ, και πάντα οι τρυφεροί καβγάδες με τον Ανταίο και τον Άλκη.
Εκεί κάτω από τις ελιές της αυλής στο σπίτι του Σουνίου, κι εδώ στα γραφεία της "Αυγής", στην Αγίου Κωνσταντίνου, ο Σοφιανός είχε πάντα τον τρόπο να σε παρασύρει σε ταξίδια μαγικά και στην καρδιά της πραγματικότητας. Στα λημέρια της πολιτικής, στους αγώνες της Αριστεράς και στην ηθική της δημοσιογραφίας. Και πάντα στην ομορφιά της ζωής.
Με ένα γλυκό χαμόγελο, το τραυλό "ρο" του, τις ευγενείς κινήσεις και το κεφάλι ακουμπισμένο στον δείκτη, χρωμάτιζε την αφήγησή του χωρίς επιτήδευση, αλλά με την έμφυτη ευγένεια του κοσμοπολίτη διανοούμενου. Σπάνιο είδος για τη δημοσιογραφία. Ήταν αυτός ο βελούδινος τρόπος του που δεν άφηνε πληγές από την πολιτική διαφωνία, που δεν επέτρεπε την παρεκτροπή. Ήταν ο τρόπος του Σοφιανού Χρυσοστομίδη.
"Κανένα κείμενο δεν καταξιώνεται χωρίς έρωτα, πάθος, δύναμη, χωρίς περιεχόμενο και ποιότητα που έλκουν" έγραφε ο Σοφιανός στα "Ελεύθερα και απροκατάληπτα". Ανελλιπώς μέχρι το 2012, πατημένα τα 90, κοινωνούσε τη σκέψη του με τους αναγνώστες του μέσα από την πασίγνωστη στήλη του. Από το γραπτό του δεν έλειψε ποτέ ούτε η δύναμη, ούτε το πάθος, ούτε η ποιότητα.
Κι εκεί που νόμιζες ότι αυτός, η παλιά καραβάνα της δημοσιογραφίας, ο πρώτος σου διευθυντής στην "Αυγή", είχε το γράψιμο εύκολο, "κοίτα να δεις", θυμάμαι, μου λέει σ' εκείνη τη συνέντευξη που κάναμε λίγες ημέρες πριν από την εκδήλωση του Δεκέμβρη του 2011 προς τιμήν του, "πλησιάζω στα 90 κι ακόμη δεν μου έχει φύγει η έγνοια για το τι θα γράψω κάθε Κυριακή. Όταν ήμουν νέος, πίστευα ότι αυτό το άγχος φεύγει με τα χρόνια".
Μεγάλη εκείνη η κουβέντα. Δεν ήταν η τελευταία. Κάθε κουβέντα μαζί του, δώρο ανεκτίμητο. Λίγους μήνες αργότερα είχε πάλι κατέβει στην "Αυγή". Κρατούσε το "Αλεξανδρινό κουαρτέτο" στη μετάφραση της Μαριάννας Παπουτσοπούλου που του είχα δανείσει. Κρατούσα το "Αλεξανδρινό κουαρτέτο" στη μετάφραση του Αιμίλιου Χουρμούζιου που μου είχε δανείσει.
Κέρασε ουζάκι και μιλούσαμε για τον Ντάρελ, τις λεπτές αποχρώσεις των δυο μεταφράσεων, την Αλεξάνδρεια, θυμήθηκε που είχε "λογοκρίνει" τον Τσίρκα και να πάλι η κουβέντα πώς έφτασε στη δημοσιογραφία, ούτε που το κατάλαβα. "Να γράφεις τίμια" μου είπε εδώ σ' αυτό το ίδιο γραφείο που τώρα θυμάμαι τα λόγια του. Το πιο πολύτιμο δώρο του Σοφιανού.
Πόλυ Κρημνιώτη
