ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΚΑΚΗ ΜΠΑΛΗ
Με το κλίμα στην Ευρωζώνη βαρύ από την επίμονα αναιμική ανάκαμψη, τον επίμονα χαμηλό πληθωρισμό και την επίμονα υψηλή ανεργία μόνο κακά μαντάτα είχε να παρουσιάσει την περασμένη εβδομάδα η Eurostat- όλοι περίμεναν πάλι το θαύμα από τον διοικητή της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι. Για την ακρίβεια περίμεναν να μάθουν πώς θα πυροδοτήσει το «μπαζούκα», πότε, σε ποιο εύρος και με ποιους όρους θα λειτουργήσει το πρόγραμμα αγοράς ενυπόθηκων τίτλων και καλυμμένων ομολόγων από την Ευρωτράπεζα. Η απάντησή ήταν ότι αυτό θα συμβεί από τα μέσα Οκτωβρίου σε έκταση μέχρις ενός τρισεκατομμυρίου ευρώ και... με εγγυήσεις.
Ειδικά η Ελλάδα και η Κύπρος περίμεναν με περισσή αγωνία, διότι η πιστοληπτική διαβάθμιση των τραπεζών τους είναι κάτω από τα όρια και δεν ήταν αυτονόητο ότι θα μπορούσαν να συμμετέχουν στο πρόγραμμα.
Εδώ ο Ντράγκι έκανε την υπέρβαση -αλλά όχι μέχρι τέλους. Κόντρα στους ισχυρούς επικριτές του επέβαλε να αγοράζει η ΕΚΤ και ενυπόθηκους τίτλους από την Ελλάδα, «σκουπίδια» δηλαδή που ενέχουν τον κίνδυνο να κάνουν κάποια στιγμή την ΕΚΤ «bad bank», όπως φωνάζουν οι Γερμανοί, που θα προτιμούσαν να μην ξεκινήσει καν το πρόγραμμα, ούτε για τίτλους με υψηλή διαβάθμιση. Όμως ο όρος που έβαλε ο Ντράγκι ήταν να εγγυάται γι' αυτούς τους τίτλους η Ε.Ε., αυτολεξεί «να είναι οι χώρες σε πρόγραμμα με την Ε.Ε.», εάν η πιστοληπτική τους βαθμολογία είναι κάτω από το ΒΒΒ-.
Αυτό, ουσιαστικά, σημαίνει ότι εάν η Ελλάδα θέλει να επωφεληθεί από αυτό το πρόγραμμα τόνωσης της ρευστότητας, θα πρέπει να παραμείνει υπό επιτήρηση και μετά το πέρας του νυν Μνημονίου στο τέλος του 2014. Επιπλέον σημαίνει πως ο Ντράγκι δεν δίνει ψήφο εμπιστοσύνης στην ελληνική κυβέρνηση ότι θα καταφέρει να καλύπτει τις χρηματοδοτικές ανάγκες της μετά το τέλος του δεύτερου «πακέτου» από τις αγορές, χωρίς να χρειάζεται περαιτέρω στήριξη από τους εταίρους.
Τα ερωτήματα που προκύπτουν μετά την ανακοίνωση Ντράγκι είναι δύο:
Πρώτον, πόσο σημαντική θα είναι η επίδραση του προγράμματος αγοράς τίτλων στην πραγματική οικονομία στην Ελλάδα; Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις τραπεζικών κύκλων, η ΕΚΤ σε πρώτη φάση θα μπορούσε να αγοράσει από τις ελληνικές τράπεζες τίτλους και καλυμμένες ομολογίες ύψους 5 δισεκατομμυρίων ευρώ. Εάν αυτά τα χρήματα περάσουν στην πραγματική οικονομία, η ανάσα θα είναι μεγάλη, αλλά όχι καθοριστική, όπως λένε οι τραπεζίτες.
Δεύτερον, πώς θα χειριστεί η ελληνική κυβέρνηση -η νυν και η επόμενη- το θέμα της επιτήρησης που απαιτεί ο Ντράγκι; Το πρόγραμμα αγοράς ενυπόθηκων τίτλων θα έχει διάρκεια δύο χρόνων. Είναι πολιτικά εφικτό να παραμείνει η χώρα υπό στενή επιτήρηση μέχρι το τέλος του 2016; Ή μήπως μπορεί να διαπραγματευτεί αυτόν τον όρο, και με ποια ανταλλάγματα;
