Στην περαιτέρω υποβάθμιση πόλεων και οικισμών με την προσθήκη ασύμβατων και επιβαρυντικών χρήσεων προς την κατοικία οδηγούν οι ρυθμίσεις σχεδίου νόμου του ΥΠΕΚΑ, με το οποίο καθορίζει νέες "ευέλικτες" κατηγορίες χρήσεων γης και ουσιαστικά επιτρέπονται τα πάντα παντού. Παράλληλα επιχειρεί να επιβάλει χρήσεις που απαγορεύονται από τον σχεδιασμό για την προστασία του αστικού περιβάλλοντος μέσα στον οικιστικό ιστό, όπως λόγου χάρη "πίστες αγώνων αυτοκινήτων και μοτοποδηλάτων", η οποία εντάσσεται στις "εγκαταστάσεις Μέσων Μαζικής Μεταφοράς"...
Εξ αρχής υπονομεύει τους ελεύθερους χώρους αστικού και περιαστικού πρασίνου εκτός σχεδίου πόλης, αφού επιτρέπει εγκαταστάσεις αστικών υποδομών οι οποίες περιλαμβάνουν 12 ειδικότερες χρήσεις. Ανάμεσά τους: σταθμοί εξυπηρέτησης αυτοκινητιστών, σταθμοί μεταφόρτωσης απορριμμάτων, επεξεργασία, αποθήκευση, καύση στερεών τοξικών αποβλήτων, χώροι επεξεργασίας, αποθήκευσης και διάθεσης στερεών αποβλήτων.
Φωτογραφικές ρυθμίσεις και εξυπηρετήσεις
Με το νομοσχέδιο, αντί Προεδρικού Διατάγματος που προϋποθέτει έλεγχο νομιμότητας από το Συμβούλιο της Επικρατείας, καταργείται η χρήση αμιγούς και γενικής κατοικίας. Εισάγονται τρεις νέες κατηγορίες των οποίων το περιεχόμενο παραπέμπει στο σημερινό πολεοδομικό κέντρο με λειτουργίες κεντρικής πόλης (εμπορικά καταστήματα, γραφεία, διοίκηση ξενοδοχεία κ.λπ.).
Ορίζεται η κατηγορία Κατοικία (Κ1), όπου στις σημερινές περιοχές αμιγούς κατοικίας (Ψυχικό - Βουλιαγμένη κ.ά.), βάσει ειδικών διαταγμάτων, μπορούν να αναθεωρηθούν οι χρήσεις για να περιλάβουν επιπλέον από κτήρια κοινωνικής πρόνοιας, εκπαίδευσης, κέντρα διασκέδασης, ξενοδοχεία, συνεργεία αυτοκινήτων, έως σταθμούς λεωφορείων και εμπορευματικούς σταθμούς.
Η κατοικία επιπέδου γειτονιάς (Κ2) συνοδεύεται επίσης από πλήθος χρήσεων, με την κατοικία να ορίζεται σε ποσοστό τουλάχιστον 50% ανά κτήριο. Στην τρίτη κατηγορία "Κατοικία ενδιάμεσου επιπέδου" προστίθενται κι άλλες επιβαρυντικές χρήσεις, π.χ. ειδική εκπαίδευση, συνεδριακά κέντρα, κινηματογράφοι, κτήρια εκθέσεων έως 1.500 τ.μ. ανά οικόπεδο. Επίσης με τα ίδια τετραγωνικά υπεραγορές, πολυκαταστήματα, εμπορικές εκθέσεις, αλλά και καφετέριες, εστιατόρια κ.λπ. 400 τ.μ. ανά οικόπεδο. Επιτρέπεται μάλιστα και υπέρβαση της συνολικής επιτρεπόμενης επιφάνειας δόμησης για πολιτιστικές εγκαταστάσεις πέραν των 1.500 τ.μ. για χώρους συνάθροισης κοινού και για κτήρια περίθαλψης και πάνω από 100 κλίνες στα ξενοδοχεία. Ούτε όμως τους οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων, όπου δεν έχουν θεσμοθετηθεί χρήσεις γης, αφήνει άθικτους. Μεταξύ του πλήθους των χρήσεων που εισάγει είναι τα ξενοδοχεία 50 κλινών και επαγγελματικά εργαστήρια και αποθήκες συνολικής επιφάνειας δόμησης 600 τ.μ. ανά γήπεδο.
Το νομοσχέδιο διακατέχεται από διαρκή μανία υπέρ της γραμμικής ανάπτυξης στους οδικούς άξονες, προφανώς καθ' υπόδειξη συμφερόντων, κατεδαφίζοντας στοιχειώδεις κανόνες της πολεοδομικής επιστήμης, ακόμη και του υφιστάμενου Ρυθμιστικού της Αθήνας, για πολυκεντρική ανάπτυξη. Μεταξύ άλλων, εκ αρχής απαγορεύει στις προς πολεοδόμηση περιοχές τα γήπεδα που έχουν πρόσωπο επί των εθνικών, επαρχιακών και κύριων δημοτικών οδών να χαρακτηρίζονται ως περιοχές Κατοικίας Κ1. Επιπλέον σε πρωτεύουσες και δευτερεύουσες αρτηρίες των Ισχυόντων Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων, συμπεριλαμβανομένων των υφιστάμενων ρυθμιστικών σχεδίων Αθήνας και Θεσσαλονίκης, καταργείται η χρήση αμιγούς και γενικής κατοικίας. Συνολικά θεσμοθετεί 32 γενικές κατηγορίες χρήσεων.
Απορρύθμιση και κανόνες Φαρ Ουέστ
Το νομοσχέδιο στο πρώτο κεφάλαιο καταργεί τους ισχύοντες κανόνες ρύθμισης του χώρου, μαζί και το θεσμικό πλαίσιο του τελευταίου αιώνα, για να εξυπηρετήσει τη χύδην και σημειακή χωροθέτηση και πολεοδόμηση, προς εξυπηρέτηση και μόνον της "ανάπτυξης παραγωγικών ή επιχειρηματικών δραστηριοτήτων ή την πραγματοποίηση προγραμμάτων και παρεμβάσεων μεγάλης κλίμακας ή στρατηγικής σημασίας".
Εφευρίσκεται ένα νέο εργαλείο, το Ειδικό Χωρικό Σχέδιο, στην κατώτερη πυραμίδα του σχεδιασμού, για να εξυπηρετήσει τη νομοθεσία των fast track επενδύσεων και των παρεκκλίσεων του εφαρμοστικού νόμου του Μεσοπρόθεσμου με τα Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίων Ακινήτων για την υφαρπαγή της δημόσιας περιουσίας και τα Ειδικά Σχέδια Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων των ιδιωτών. Για τον λόγο αυτόν ως Ειδικά Χωρικά Σχέδια νοούνται και τα ΕΣΧΑΔΑ και ΕΣΧΑΣΕ, οι Περιοχές Ολοκληρωμένης Τουριστικής Ανάπτυξης, Ανάπτυξη Παραγωγικών Δραστηριοτήτων, τα Επιχειρηματικά Πάρκα και τα Εμπορευματικά Κέντρα. Αυτά θα καθορίζουν χρήσεις γης, όρους και περιορισμούς δόμησης με Προεδρικό Διάταγμα και πρωτοβουλία του υπουργού ΠΕΚΑ ή των συναρμόδιων υπουργείων. Κατισχύουν δε έναντι θεσμοθετημένων Ζωνών Οικιστικού Ελέγχου στις εκτός σχεδίου περιοχές ή άλλων ειδικών διαταγμάτων που καταργούνται μετά την έγκριση των ΕΧΣ.
Για να "σταθούν" τα Ειδικά Χωρικά Σχέδια, το Εθνικό Χωροταξικό, τα Ρυθμιστικά Σχέδια, όπως και τα Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια και τα ΣΧΟΟΑΠ, τα οποία θέτουν δεσμευτικούς κανόνες για την οργάνωση και τη λειτουργία των πόλεων, καθορίζουν χρήσεις γης, όρους και περιορισμούς δόμησης, οριοθετούν τις περιοχές προστασίας και τις ζώνες παραγωγικών δραστηριοτήτων στον εξωαστικό χώρο.
Στο σύστημα της απορρύθμισης βασιλεύουν τα Εθνικά Χωροταξικά Πλαίσια, τα σημερινά ειδικά χωροταξικά, π.χ. του τουρισμού, των υδατοκαλλιεργειών, που εξυπηρετούν λόμπι συμφερόντων, σε επίπεδο περιφέρειας τα περιφερειακά χωροταξικά και σε επίπεδο δήμου ή διαδημοτικό τα τοπικά χωρικά σχέδια. Για την πολεοδόμηση μιας συγκεκριμένης περιοχής η πολεοδομική μελέτη, η οποία εγκρίνεται με Προεδρικό Διάταγμα, μετονομάζεται σε Ρυμοτομικό Σχέδιο Εφαρμογής και εγκρίνεται από τον γενικό γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης σε ευθεία αντίθεση με τη νομολογία του ΣτΕ.
