Τα 3 δισ. ευρώ υπολογίζεται ότι θα προσεγγίσει για φέτος το έλλειμμα των ασφαλιστικών ταμείων, καθώς στη μειωμένη χρηματοδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό θα προστεθεί η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 5 μονάδες από την 1η Ιουλίου, που θα συσσωρεύσει απώλειες της τάξης των 800 εκατ. ευρώ.
Ο κατήφορος στις απώλειες δεν σταματά εδώ, αλλά επιτείνεται από τις κυβερνητικές αποφάσεις, που φαίνεται ότι έχουν βάλει στόχο τον οικονομικό αφανισμό των φορέων κοινωνικής ασφάλισης. Είναι ενδεικτικό πως τα μέτρα είσπραξης ληξιπρόθεσμων οφειλών στο πλαίσιο της "ενιαίας αρχής", που φθάνουν μέχρι και τις κατασχέσεις για επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα, όχι μόνο δεν έχουν αποδώσει, αλλά έχουν αποτύχει παταγωδώς και έχουν επιφέρει τα αντίθετα αποτελέσματα, καθώς ακόμα και υγιείς επιχειρήσεις αδυνατούν λόγω της κρίσης να ανταποκριθούν στοιχειωδώς στις υποχρεώσεις τους.
Στο ΙΚΑ, από 1.500 μηνιαίως αυξήθηκαν σε 5.000 έως 8.000 την εβδομάδα οι κατασχέσεις, κατά μέσο όρο, «εις χείρας τρίτων», ωστόσο η διαδικασία έχει αποφέρει ελάχιστα έσοδα, αντιθέτως πολλαπλασίασε τις απώλειες και αυτό γιατί στη διαδικασία κατάσχεσης βρίσκονται τόσο μικρού μεγέθους επιχειρήσεις όσο και κάποια από τα παλαιά μεγαθήρια της βιομηχανίας και του ξενοδοχειακού κλάδου που δύσκολα μπορούν να ανταποκριθούν.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των πλέον αρμοδίων, τα μεγαλύτερα ασφαλιστικά ταμεία βιώνουν την παταγώδη αποτυχία των ρυθμίσεων για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές, καθώς όλο και περισσότερες επιχειρήσεις σταματούν να πληρώνουν και δεν είναι σε θέση να εξυπηρετούν ούτε τις τρέχουσες ούτε τις παλαιές οφειλές.
120.000 "λουκέτα"
Σύμφωνα με την μελέτη του Ινστιτούτου της ΓΣΕΒΕΕ από το 2009, δηλαδή από την έναρξη της κρίσης, 120.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις έβαλαν "λουκέτο". Συγκεκριμένα, από 819.423 επιχειρήσεις το 2009, σήμερα έχουν μείνει 740.000, ενώ από τους 315.122 συνταξιούχους εμπόρους και επαγγελματίες το 2009 στην κατηγορία αυτή έχουν προστεθεί σταδιακά 45.000 φθάνοντας τους 360.168. Με άλλα λόγια, οι περισσότεροι έκλεισαν τα μαγαζιά τους και τις επιχειρήσεις τους και έμειναν κυριολεκτικά στον δρόμο και οι υπόλοιποι, αφού αναγκάστηκαν να βάλουν «λουκέτο», κατέφυγαν στη συνταξιοδότηση.
Απ' όσους στέκονται ακόμα όρθιοι, οι μισοί είναι ανασφάλιστοι και δεν έχουν τη δυνατότητα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης ούτε για τους ίδιους ούτε για τις οικογένειές τους. Σε σύνολο 810.215 επιχειρήσεων το 2007, ασφαλιστική ενημερότητα διέθετε το 85%, δηλαδή 688.602 επιχειρήσεις, ενώ στο τέλος του 2013 από τις 760.570 επιχειρήσεις, ενημερότητα διαθέτουν οι μισές, δηλαδή 380.762.
33 δισ. απώλειες
Την περασμένη εβδομάδα, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων στα ασφαλιστικά ταμεία έκρουσε τον κώδωνα της κατάρρευσης υπολογίζοντας στα 33 δισ. ευρώ τις απώλειες την τελευταία μνημονιακή τετραετία, εξαιτίας της κρίσης, της ανεργίας και των περικοπών. Στις απώλειες συμπεριλαμβάνεται και το περίφημο κούρεμα των αποθεματικών των ταμείων που έγινε το 2012 στο πλαίσιο του PSI και δίνοντας ουσιαστικά τη χαριστική βολή στα αποθεματικά αφαίρεσε κεφάλαια της τάξης των 12,5 δισ. ευρώ.
Οι εργαζόμενοι στα ταμεία παρουσίασαν αναλυτικά στοιχεία των απωλειών, σύμφωνα με τα οποία:
* Η ανεργία στερεί από το ασφαλιστικό σύστημα πάνω από 7 δισ. ευρώ ετησίως.
* Η μείωση μισθών οδηγεί σε απώλειες 3 δισ. ευρώ (καθώς μειώνονται και οι εισφορές).
* Η μαύρη εργασία και η στροφή σε ευέλικτες μορφές απασχόλησης μεταφράζονται σε απώλειες 8,5 δισ. ευρώ.
* Η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών θα συρρικνώσει τα έσοδα των ταμείων κατά 1,3 δισ. ευρώ και η περικοπή των κοινωνικών παροχών έχει κόστος 1 δισ. ευρώ.
Οι εργαζόμενοι σημειώνουν ακόμα σχετικά με τον χώρο της υγείας πως οι οφειλές του ΕΟΠΥΥ προς ιδιώτες παρόχους είναι 2,7 δισ. ευρώ και προς ασφαλισμένους 100 εκατ. ευρώ, ενώ υπάρχουν, όπως τόνισαν, 4,9 δισ. οφειλές προς φορείς της γενικής κυβέρνησης, ωστόσο ένα μέρος αυτών εκτιμάται πως θα διαγραφεί.
Τα ελλείμματα...
Ενδεικτικά η κατάσταση ανά ασφαλιστικό ταμείο, είναι η ακόλουθη:
* ΙΚΑ. H μείωση των εσόδων από το 2010 έως και το τέλος του 2013 είναι 8,2%. Την ίδια στιγμή οι καθυστερούμενες εισφορές εκτινάχτηκαν από τα 4,8 δισεκατομμύρια στα 8 δισεκατομμύρια. Η κρατική επιχορήγηση μειώθηκε τον τελευταίο χρόνο κατά 600 εκατομμύρια, καθώς από τα 3,3 έπεσε στα 2,7 δισ. ευρώ.
* ΟΑΕΕ. Σε... στάση πληρωμών έχουν προχωρήσει περίπου οι μισοί ελεύθεροι επαγγελματίες που αδυνατούν λόγω της κρίσης να καταβάλουν εισφορές. Οι απλήρωτες εισφορές στο ταμείο φτάνουν τα 7,4 δισ. ευρώ και το έλλειμμα αναμένεται φέτος να φτάσει τα 720 εκατομμύρια, καθώς η μείωση των εσόδων από τις εισφορές είναι άνω του 40%.
*ΟΓΑ. Ένας στους τρεις ασφαλισμένους και οκτώ στις δέκα επιχειρήσεις έχουν καθυστερούμενες οφειλές.
