"Το ευρωπαϊκό οχυρό (της απαγόρευσης της καλλιέργειας μεταλλαγμένων φυτών) έπεσε όταν για κακή του τύχη προεδρεύων του συμβουλίου των υπουργών Περιβάλλοντος ήταν ο συμπατριώτης μας Γ. Μανιάτης" κατέληγε η εκτενής ανταπόκριση του Γιώργου Δαράτου στην "Αυγή" της 5ης Μαρτίου.
Ύστερα από εισήγηση της Κομισιόν στις 3 Μαρτίου οι υπουργοί Περιβάλλοντος έλαβαν την πολιτική απόφαση να επιτρέψουν σε όσες κοινοτικές χώρες το επιθυμούν την καλλιέργεια Γενετικά Τροποποιημένων Οργανισμών και σε όσες αντιτίθενται σ' αυτό να αποδείξουν ότι δεν είναι... ελέφαντες έναντι των πολυεθνικών των αγροχημικών.
Εν τέλει, την περασμένη Πέμπτη, στο συμβούλιο των υπουργών Περιβάλλοντος, με μόνον δύο αποχές, του Βελγίου και του Λουξεμβούργου, και 26 "ναι", ενέκρινε (πολιτική συμφωνία) την τροποποίηση της Οδηγίας 2001/18, η οποία προβλήθηκε ως "δυνατότητα των κρατών - μελών να περιορίζουν ή να απαγορεύουν μονομερώς την καλλιέργεια Γενετικά Τροποποιημένων Οργανισμών στην επικράτειά τους" που έχουν εγκριθεί σε επίπεδο Ε.Ε.
Μόνον που οι προτεινόμενες αλλαγές όχι μόνο δεν δίνουν ισχυρά νομικά εργαλεία στα κράτη - μέλη που αντιτίθενται, αλλά αναγορεύουν τις πολυεθνικές των μεταλλαγμένων σε ισότιμους συνομιλητές των εκλεγμένων κυβερνήσεων στη διαδικασία των απαγορεύσεων, με διαιτητή την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Επιπλέον για την αδειοδότηση των ΓΤΟ προς καλλιέργεια διατηρείται ο σημαντικός ρόλος της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Ασφάλειας Τροφίμων (ΕFSA), η οποία γνωμοδοτεί και συντάσσει την έκθεση αξιολόγησης περιβαλλοντικών κινδύνων και κινδύνων υγείας. Υπηρεσία με βεβαρημένο παρελθόν, καθώς μέχρι τώρα ουδέποτε έχει γνωμοδοτήσει αρνητικά.
Αναλυτικότερα οι αλλαγές - προσθήκες που διεκπεραίωσε η ελληνική προεδρία μέσω του ΥΠΕΚΑ στην Οδηγία 2001/18 ως προς την καλλιέργεια ΓΤΟ, όπου "γνωστοποιών - αιτών" είναι η εταιρεία βιοτεχνολογίας, προβλέπεται (άρθρο 26 β) ότι:
"Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας έγκρισης ενός συγκεκριμένου ΓΤΟ ή κατά τη διάρκεια της ανανέωσης μιας συγκατάθεσης / έγκρισης ένα κράτος - μέλος μπορεί να ζητήσει μέσω της Επιτροπής από τον γνωστοποιούντα / αιτούντα να αναπροσαρμόσει το γεωγραφικό πεδίο εφαρμογής της γνωστοποίησης / αίτησής του που υποβλήθηκε... ώστε να αποκλεισθεί από την καλλιέργεια τμήμα ή το σύνολο της επικράτειας αυτού του κράτους - μέλους.
Η αίτηση αυτή κοινοποιείται στην Επιτροπή εντός τριάντα ημερών το αργότερο από την ημερομηνία της κυκλοφορίας της έκθεσης αξιολόγησης βάσει του άρθρου 14 παράγραφος 2 της παρούσας Οδηγίας ή από την παραλαβή της γνώμης της Αρχής βάσει του άρθρου 6 παράγραφος 6 και του άρθρου 18 παράγραφος 6 του κανονισμού (Ε.Κ.) αριθ. 1829/2003. Η Επιτροπή κοινοποιεί αμελλητί την αίτηση του κράτους - μέλους στον γνωστοποιούντα / αιτούντα, καθώς και στα άλλα κράτη - μέλη"...
Κάθε απόπειρα εθνικής απαγόρευσης δυναμιτίζεται εξ αρχής, καθώς τίθεται ένα πλήθος περιορισμών, όταν οι πολυεθνικές διαθέτουν στρατιές συμβούλων και οι πρεσβείες πιέζουν ασφυκτικά, ενώ προϋποθέτει και συμφωνία με τη γνωμοδότηση της ΕFSA. Όπως αναφέρεται: "Σε περίπτωση που ο γνωστοποιών / αιτών αντιταχθεί στην αναπροσαρμογή του γεωγραφικού πεδίου εφαρμογής της γνωστοποίησης / αίτησής του ανταποκρινόμενος σε αίτηση που υποβάλλει κράτος - μέλος (...), αυτό το κράτος - μέλος μπορεί να θεσπίσει μέτρα που περιορίζουν ή απαγορεύουν την καλλιέργεια αυτού του ΓΤΟ στο σύνολο ή σε τμήμα της επικράτειάς του, που είχε κάποτε εγκριθεί κατ' εφαρμογή της παρούσας Οδηγίας ή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1829/2003, υπό τον όρο ότι τα εν λόγω μέτρα συνάδουν με το ενωσιακό δίκαιο, είναι αιτιολογημένα, αναλογικά και δεν εισάγουν διακρίσεις και, επιπλέον, βασίζονται σε επιτακτικούς λόγους, σχετικούς με:
α. Στόχους περιβαλλοντικής πολιτικής διαφορετικούς από τα στοιχεία που αξιολογούνται βάσει της Οδηγίας 2001/18/EΚ και του κανονισμού (E.Κ.) αριθ. 1829/2003.
β. Την πολεοδομία και χωροταξία.
γ. Χρήσεις γης.
δ. Κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις.
ε. Την αποφυγή παρουσίας ΓΤΟ σε άλλα προϊόντα με την επιφύλαξη του άρθρου 26α.
στ. Στόχους γεωργικής πολιτικής.
ζ. Τη δημόσια τάξη.
Αυτοί οι λόγοι μπορούν να προβληθούν μεμονωμένα ή σε συνδυασμό, εκτός από τον λόγο στο σημείο ζ) που πρέπει να προβληθεί σε συνδυασμό με άλλον, αναλόγως με τις ειδικές περιστάσεις του κράτους - μέλους, της περιφέρειας ή της περιοχής όπου θα εφαρμοστούν τα εν λόγω μέτρα, όμως δεν πρέπει να συγκρούονται σε καμία περίπτωση με την αξιολόγηση περιβαλλοντικών κινδύνων που έχει καταρτιστεί κατ' εφαρμογή της παρούσας Οδηγίας ή του κανονισμού 1829/2003".
Στην περίπτωση που ένα κράτος - μέλος... μετανιώσει μετά την έγκριση ΓΤΟ προς καλλιέργεια δεν μπορεί να προχωρήσει σε απαγόρευση, παρά μόνο όταν "δεν θίγεται η καλλιέργεια κανενός εγκεκριμένου ΓΤΟ σπόρων σποράς και φυτικού πολλαπλασιαστικού υλικού, που φυτεύτηκαν νομότυπα".
Και για όποιον δεν κατάλαβε ότι οι προτάσεις ανοίγουν διάπλατα την πόρτα στους ΓΤΟ, ξεκαθαρίζεται πως οι εθνικές απαγορεύσεις ή περιορισμοί επ' ουδενί δεν θα πρέπει "να θίγουν την ελεύθερη κυκλοφορία εγκεκριμένων ΓΤΟ ως προϊόντων ή εντός προϊόντων".
Σε κάθε περίπτωση το τελικό κείμενο θα διαμορφωθεί από Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το φθινόπωρο...
