Ζοφερό προδιαγράφεται το μέλλον της ελληνικής οικονομίας, σύμφωνα με τα όσα προβλέπει η έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος, η οποία δόθηκε χθες στη Βουλή από τον απερχόμενο διοικητή Γιώργο Προβόπουλο. Οικονομική καταστροφή εργαζομένων, συνταξιούχων, ανέργων και μικρών επιχειρηματιών και τελικά του συνόλου της οικονομίας καταγράφουν τα στοιχεία της έκθεσης.
Η εν λόγω έκθεση κρούει τον "κώδωνα" του κινδύνου σχετικά με τα "κόκκινα δάνεια", τα οποία, σύμφωνα με πληροφορίες, έχουν ξεπεράσει τα 80 δισ. ευρώ, ενώ προβλέπει ότι θα συνεχιστούν οι μειώσεις μισθών εντός της τρέχουσας χρονιάς. Ακόμη ο πρώην κεντρικός τραπεζίτης καταγράφει ανησυχία για την πορεία τόσο των εισαγωγών όσο και των εξαγωγών, ενώ εκτιμά ρυθμό ανάπτυξης για την ελληνική οικονομία της τάξης του 0,5%, όταν το υπουργείο Οικονομικών κάνει λόγο για ανάπτυξη 0,6%, ενώ ο αποπληθωρισμός αναμένεται να συνεχιστεί και τους επόμενους μήνες, "δείκτης" ο οποίος δυσκολεύει έτι περαιτέρω την αποπληρωμή του χρέους.
Ακόμη η Τράπεζα της Ελλάδος ούτε λίγο ούτε πολύ ζητά τη συνέχιση των ίδιων "σκληρών" μέτρων που έχουν επιβάλει από κοινού η τρόικα και η δικομματική κυβέρνηση Σαμαρά - Βενιζέλου, αφού κάνει λόγο για "συνέχιση της δημοσιονομικής πειθαρχίας".
Άλλωστε αναφέρεται χαρακτηριστικά: "Η προσήλωση στη δημοσιονομική πειθαρχία με υλοποίηση των απαιτούμενων δράσεων, η ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης και η επιτάχυνση της επανόδου σε αναπτυξιακή τροχιά θα διασφαλίσουν την επίτευξη των στόχων του ΠΟΠ για πρωτογενές πλεόνασμα της Γ.Κ. ύψους 3,0% του ΑΕΠ το 2015 και 4,5% του ΑΕΠ το 2016".
"SOS" για τα "κόκκινα δάνεια"
Αναφερόμενος στο τραπεζικό σύστημα, ο Γ. Προβόπουλος επισημαίνει ότι είναι ανάγκη να γίνει αποτελεσματικότερη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι το τραπεζικό σύστημα οφείλει να συμβάλει στην κλαδική αναδιάρθρωση της οικονομίας.
Υποστήριξε μάλιστα ότι, μετά την επιτυχή ανακεφαλαιοποίησή τους, οι τράπεζες έχουν πλέον διευρυμένες δυνατότητες να στηρίξουν με χρηματοδότηση την οικονομική δραστηριότητα. Σύμφωνα με πληροφορίες, τα προβληματικά δάνεια έχουν ξεπεράσει τα 80 δισ. ευρώ, κάτι το οποίο σημαίνει ότι είναι κατά τι μικρότερες από το μισό ΑΕΠ της χώρας!
Μείωση θέσεων εργασίας κάθε χρόνο
Αργή και επίπονη θα είναι η διαδικασία αποκλιμάκωσης της ανεργίας, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που διατυπώνονται στην έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος. Όπως σημειώνεται, η απασχόληση αναμένεται να αυξηθεί και η ανεργία να αρχίσει να αποκλιμακώνεται στη διάρκεια του 2014. Ωστόσο, το επίπεδο της ανεργίας -ιδιαίτερα της μακροχρόνιας ανεργίας και της ανεργίας των νέων- παραμένει ιδιαίτερα υψηλό και αναμένεται να αποκλιμακωθεί μόνο σταδιακά, δεδομένου και του τρέχοντος βαθμού υποαπασχόλησης του εργατικού δυναμικού.
Όπως σημειώνεται:
* Είναι χαρακτηριστικό ότι, μετά από μείωση των θέσεων εργασίας στη χώρα κατά 6,8% το 2011 και κατά 8% το 2012, οι θέσεις εργασίας μειώθηκαν επιπλέον κατά 4% το 2013. Πρόκειται για σταθερή, σωρευτική μείωση του αριθμού των απασχολούμενων κάθε χρόνο.
* Μεγάλα "θύματα" το 2013 ήταν οι εργαζόμενοι στις κατασκευές (50% μείωση θέσεων εργασίας), μεταποίηση (μείωση 34%) και το εμπόριο (μείωση 20%)...
Συνεχίζονται οι μειώσεις μισθών
Το 2013, όπως και το 2012, καταγράφηκαν οι υψηλότεροι ρυθμοί μείωσης των αποδοχών της τετραετίας 2010-2013. Σύμφωνα με αναθεωρημένες εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, οι μέσες αποδοχές στο σύνολο της οικονομίας μειώθηκαν κατά 6,5% το 2013 (2012:-6,6%), ενώ το κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος περιορίστηκε 7,3% στο σύνολο της οικονομίας και 8,1% στον επιχειρηματικό τομέα.
Το 2014 εκτιμάται ότι η μέση μείωση των αποδοχών θα είναι πολύ μικρότερη από ό,τι το 2012-2013, ενώ για ορισμένες κατηγορίες εργαζομένων το επίπεδο των μισθών θα παραμείνει σταθερό ή θα παρατηρηθεί μικρή αύξηση του μέσου χρόνου εργασίας (στον ιδιωτικό τομέα), επηρεάζοντας θετικά τις εβδομαδιαίες και μηνιαίες αποδοχές.
Ειδικότερα οι μέσες ακαθάριστες αποδοχές αναμένεται να μειωθούν 1,5% στο σύνολο της οικονομίας και 2% στον επιχειρηματικό τομέα. Ωστόσο, το μέσο κόστος εργασίας ανά μισθωτό στον επιχειρηματικό τομέα θα μειωθεί 3% (δηλαδή περισσότερο), λόγω της μείωσης των εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών στον επιχειρηματικό τομέα κατά 2,9 εκατοστιαίες μονάδες από την 1η Ιουλίου του τρέχοντος έτους (όπως προβλέπεται στον Ν. 4254/2014).
Ταυτόχρονα οι μέσες καθαρές αποδοχές (προ φορολογίας) των μισθωτών στον επιχειρηματικό τομέα θα μειωθούν μόνο κατά 1,4% το 2014, δηλαδή λιγότερο από τις ακαθάριστες, λόγω της μείωσης των εργατικών ασφαλιστικών εισφορών κατά μία εκατοστιαία μονάδα από 1ης Ιουλίου (που επίσης προβλέπει ο Ν. 4254). Η ΤτΕ εκτιμά ότι το 2015 θα υπάρξει σταθεροποίηση των μέσων ακαθάριστων αποδοχών (+0,1%).
Πρόβλημα οι εξαγωγές
Μεγάλη ανησυχία εκφράζεται και για την πορεία των εξαγωγών. "Οι ελληνικές εξαγωγές εξαρτώνται σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από τις υπηρεσίες από ό,τι οι εξαγωγές των λοιπών χωρών της ζώνης του ευρώ. Συγκεκριμένα οι εξαγωγές υπηρεσιών αντιπροσωπεύουν το 65% (μέσος όρος περιόδου 2000-2010) των συνολικών ελληνικών εξαγωγών, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τη ζώνη του ευρώ εκτός Ελλάδος είναι μόνο 22%. Αυτό αποτελεί κρίσιμη διαφορά που συχνά αγνοείται κατά τη σύγκριση των εξελίξεων στις ελληνικές εξαγωγές με τις εξαγωγές άλλων χωρών της ζώνης του ευρώ" επισημαίνεται. Ειδική αναφορά γίνεται στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας κόστους που επιτεύχθηκε τα τέσσερα τελευταία χρόνια, η οποία όμως "δεν έχει αποτυπωθεί πλήρως στις εξαγωγές, καθώς οι εξαγωγείς αντιμετώπιζαν σημαντικά προβλήματα χρηματοδότησης και ο τουρισμός επηρεάστηκε αρνητικά λόγω αυξημένης αβεβαιότητας έως το 2013".
"Εκρηκτική" πτώση στην κτηματαγορά
Στην αγορά των κατοικιών η μείωση των τιμών συνεχίστηκε με υψηλούς ρυθμούς το 2013, αν και σταδιακή αποκλιμάκωση των ρυθμών αυτών καταγράφεται από τις αρχές του ίδιου έτους. Οι τιμές των διαμερισμάτων υποχώρησαν με μέσο ετήσιο ρυθμό 10,3% το 2013 έναντι 11,7% το 2012, ενώ από την τελευταία έρευνα κτηματομεσιτικών γραφείων και συμβούλων ακίνητης περιουσίας της Τράπεζας της Ελλάδος φαίνεται ότι το 2013 μόλις το 17% των συναλλαγών πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή τραπεζικού δανεισμού.
"Οι πτωτικές τάσεις στις τιμές των κατοικιών είναι πιθανόν να συνεχιστούν και τα επόμενα τρίμηνα, αλλά με σχετικά πιο συγκρατημένους ρυθμούς, καθώς οι υψηλοί ρυθμοί μείωσης των τιμών που είχαν καταγραφεί το 2012 αμβλύνονται συνεχώς σε όλα τα επόμενα τρίμηνα. Η ανάκαμψη της αγοράς κατοικιών αναμένεται με σχετική καθυστέρηση, καθώς εξαρτάται κυρίως από τη σταθερή ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, την αύξηση της απασχόλησης, αλλά και τη βελτίωση των συνθηκών χρηματοδότησης από το τραπεζικό σύστημα.
Τα νοικοκυριά χάνουν τις καταθέσεις τους
Οριακά πάνω από τα 160 δισ. ευρώ ήταν το σύνολο των καταθέσεων τον Απρίλιο του 2014, αφού απωλέσθηκαν 3 δισ. ευρώ από το τέλος του 2013. Το σύνολο των καταθέσεων ήταν πέρσι τον Δεκέμβριο 163 δισ. ευρώ, αλλά μόνον 44,56 δισ. ευρώ ήταν καταθέσεις ταμιευτηρίου, δηλαδή καταθέσεις του κοινού, των μικρών εισοδημάτων. Αντίθετα οι καταθέσεις προθεσμίας ήταν 97,98 δισ. ευρώ και οι επιχειρηματικές καταθέσεις όψεως 20,5 δισ. ευρώ. Διαγράμματα που εμπεριέχονται στην έκθεση δείχνουν ότι τα νοικοκυριά, αντί να αποταμιεύουν (μέχρι και 7% του ΑΕΠ το 2007), κάνουν πλέον αναλήψεις από το 2010 και μετά σε ποσοστό περίπου 3% του ΑΕΠ το 2013.
