Την άνοιξη συμβαίνει κάτι μαγικό. Καθώς το φως διαρκεί περισσότερο, η διάθεση ανεβαίνει, τα ρούχα γίνονται πιο ανάλαφρα και η αίσθηση μιας νέας αρχής πλανάται παντού. Μαζί με τα άνθη, όμως, ανθίζει και κάτι λιγότερο αθώο, η κουλτούρα του «glow up». Στα social media, το feed γεμίζει με before-and-after, body transformations, αποδράσεις και πρωινές ρουτίνες που μοιάζουν βγαλμένες από editorial. Κάπως έτσι, η εποχή της ανανέωσης μετατρέπεται σε εποχή σύγκρισης.
Γιατί η άνοιξη κάνει τα social να φαίνονται πιο επιτελεστικά (performative);
Η άνοιξη συνδέεται ψυχολογικά με την επανεκκίνηση. Νέα projects, detox, γυμναστήριο, skincare routines, αποτοξίνωση και δηλώσεις «νέου εαυτού». Το φως ευνοεί τις φωτογραφίες, οι εξωτερικοί χώροι γίνονται σκηνικό και η διάθεση μοιάζει συλλογικά ανεβασμένη. Όλα αυτά δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου η δημόσια εικόνα μοιάζει πιο σημαντική από ποτέ. Το πρόβλημα δεν είναι ότι οι άνθρωποι μοιράζονται χαρές. Είναι ότι εσείς βλέπετε το highlight reel δεκάδων ατόμων συγκεντρωμένο μέσα σε λίγα λεπτά scrolling. Το μυαλό σας, όμως, το μεταφράζει ως σύγκριση με τη δική σας καθημερινότητα, με τις ανασφάλειες, τις αμφιβολίες και τις «ενδιάμεσες» φάσεις σας. Και κάπου εκεί γεννιέται η παγίδα της σύγκρισης.
Η παγίδα της σύγκρισης δεν είναι αθώα
Όταν εκτίθεστε διαρκώς σε «βελτιωμένες» εκδοχές ζωών, αρχίζετε, σχεδόν ασυνείδητα, να αξιολογείτε τη δική σας. Δεν έχετε ακόμα six-pack; Δεν πήρατε προαγωγή; Δεν φύγατε για Σαββατοκύριακο σε νησί; Δεν έχετε μπει σε σχέση; Το feed θα βρει τρόπο να σας το θυμίσει. Η σύγκριση ενεργοποιεί ένα διαρκές αίσθημα ανεπάρκειας. Αντί να εμπνέεστε, νιώθετε πίεση. Αντί να χαίρεστε για τη δική σας πρόοδο, αισθάνεστε ότι υστερείτε. Κι αυτό είναι ιδιαίτερα έντονο την άνοιξη, γιατί πολιτισμικά η εποχή αυτή συνδέεται με «άνθιση». Αν δεν ανθίζετε με τον ίδιο ρυθμό, μοιάζει σαν να μένετε πίσω.
Όταν η αυτοβελτίωση γίνεται υποχρέωση
Η αυτοβελτίωση είναι θετική όταν πηγάζει από εσωτερικό κίνητρο. Όταν, όμως, μετατρέπεται σε checklist κοινωνικής αποδοχής, χάνει την ουσία της.
- Υγιεινή διατροφή
- Γυμναστική
- Αυτοβελτίωση
Οι φράσεις αυτές κουβαλούν ένα υπονοούμενο, πρέπει να βελτιωθείτε. Πρέπει να μεταμορφωθείτε. Πρέπει να δείξετε ότι δουλεύετε με τον εαυτό σας. Η ανανέωση γίνεται αξιολόγηση απόδοσης. Κι εσείς, αντί να ζείτε τη διαδικασία, σκέφτεστε πώς θα φανεί. Σε αυτό το πλαίσιο, η ψυχική σας υγεία είναι που συχνά πληρώνει το τίμημα.
Πώς θα προστατεύσετε την ψυχική σας ισορροπία;
Η λύση δεν είναι να εξαφανιστείτε από τα social (εκτός αν το έχετε πραγματικά ανάγκη). Είναι να δημιουργήσετε συνειδητά όρια.
1. Ξεκαθαρίστε το feed σας. Ρωτήστε τον εαυτό σας, αυτό το προφίλ με εμπνέει ή με κάνει να νιώθω ανεπαρκής; Αν η απάντηση είναι το δεύτερο, επιτρέψτε στον εαυτό σας να κάνει unfollow ή mute. Δεν είναι αγένεια. Είναι αυτοπροστασία.
2. Θυμηθείτε ότι βλέπετε curated περιεχόμενο. Καμία ζωή δεν είναι μόνιμα aesthetic. Κανένα σώμα δεν είναι πάντα «στη σωστή γωνία». Κανένα ζευγάρι δεν είναι μόνο χαμόγελα. Αυτό που βλέπετε είναι επιλεγμένες στιγμές.
3. Αναγνωρίστε τη δική σας φάση. Δεν βρίσκεστε όλοι στην ίδια εποχή ζωής. Μπορεί η άνοιξη για κάποιον να είναι εξωτερική, για εσάς μπορεί να είναι εσωτερική, πιο αθόρυβη. Η πρόοδός σας δεν χρειάζεται να είναι θεαματική για να είναι αληθινή.
4. Μετατρέψτε τη σύγκριση σε πληροφορία. Αν κάτι σας «τσιγκλάει», ρωτήστε γιατί. Ζηλεύετε ένα ταξίδι; Ίσως χρειάζεστε ξεκούραση. Σας ενοχλεί μια επαγγελματική επιτυχία; Ίσως θέλετε κι εσείς αλλαγή. Η σύγκριση μπορεί να γίνει πυξίδα, αρκεί να τη διαχειριστείτε συνειδητά.
5. Δημιουργήστε offline στιγμές άνθισης. Περπατήστε χωρίς να το καταγράψετε. Ξεκινήστε γυμναστική χωρίς να ανεβάσετε story. Διαβάστε ένα βιβλίο χωρίς να το φωτογραφίσετε. Κρατήστε κάτι μόνο για εσάς. Η ιδιωτικότητα είναι πολυτέλεια και δύναμη.
Από το glow up στο grow up
Το glow up, όπως προβάλλεται, εστιάζει στο αποτέλεσμα. Το grow up, όμως, εστιάζει στη διαδικασία. Στη συνέπεια, στην αποδοχή, στην ανθεκτικότητα. Ίσως η αληθινή ανανέωση δεν είναι να αλλάξετε εξωτερικά, αλλά να αλλάξετε τον τρόπο που μιλάτε στον εαυτό σας. Να σταματήσετε να τον συγκρίνετε με τα φίλτρα των άλλων. Να του δώσετε χώρο να εξελιχθεί με τον δικό του ρυθμό.
Θυμηθείτε: δεν είστε σε διαγωνισμό
Τα social media δημιουργούν την ψευδαίσθηση μιας κοινής αφετηρίας και ενός κοινού χρονοδιαγράμματος. Στην πραγματικότητα, ο καθένας ξεκινά από διαφορετικό σημείο, με διαφορετικές συνθήκες, εμπειρίες και προκλήσεις. Δεν υπάρχει σωστή ηλικία για glow up. Δεν υπάρχει deadline για επιτυχία. Δεν υπάρχει καθολικό «πρέπει» για την άνοιξη. Όταν νιώθετε ότι παρασύρεστε στη σύγκριση, σταματήστε για λίγο το scrolling. Πάρτε μια ανάσα. Κοιτάξτε τη δική σας ζωή όχι μέσα από το πρίσμα του τι λείπει, αλλά μέσα από το πρίσμα του τι ήδη χτίζετε. Γιατί η πιο ουσιαστική ανανέωση δεν είναι αυτή που φαίνεται. Είναι αυτή που σας κάνει να αισθάνεστε πιο κοντά στον εαυτό σας. Κι αυτή δεν χρειάζεται φίλτρα.
