Το έργο «Η ζωή μπροστά σου» («Μεταξουργείο») βασίζεται στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Ρομαίν Γκαρύ, σε θεατρική διασκευή του Εμίλ Αζάρ, καλή μετάφραση της Ελένης Χριστοδούλου, δραματουργική επεξεργασία του Βασίλη Κατσικονούρη. Θέμα του, οι ανθρώπινες σχέσεις πέρα από χρώμα, γλώσσα, θρησκεία, φυλή. Μιλάει για τα έργα της αγάπης σε έναν κόσμο σπαραγμένο απ' τη ρατσιστική μανία. Υψώνει φωνή διαμαρτυρίας ενάντια στην παράκρουση της βίας.
Ο αφηγητής, ένας μικρός Άραβας αγνώστου πατρός που τον ανέθρεψε μια Εβραία πρώην πόρνη, ξετυλίγει ανάστροφα τη ζωή του κοντά της, από τότε που τον ανέλαβε έως τον θάνατό της. Ένα έργο με βαθιά συγκίνηση, που δεν γίνεται «μελό» επειδή μιλάει τη γλώσσα της αλήθειας. Δίνει την εικόνα του ανθρώπου, γίνεται μάθημα ανθρωπιάς.
Η παράσταση, σκηνοθετημένη από την Άννα Βαγενά, που επίσης πρωταγωνιστεί, υπογράφει τη μουσική επιμέλεια και τη διαμόρφωση του σκηνικού χώρου, δεν προδίδει το έργο. Το χειρίζεται σύμφωνα με την οικεία του φύση, με τα δραματικά κενά και τις λυρικές του παύσεις. Το δίνει σε ύφος «κρατημένου» ρεαλισμού, με διάσπαρτα ονειρικά στοιχεία, σε τόνους χαμηλούς, με το συναίσθημα να σταλάζει μόλις.
Οι φωτισμοί της Μελίνας Μάσχα είναι διαυγείς και οι διδασκαλίες ακονισμένες. Η Άννα Βαγενά ως «Μαντάμ Ρόζα» είναι «γεμάτη», όχι πληθωρική, κρατάει το ίσο και ενορχηστρώνει. Ο μικρός Ιμπραήμ Χασάν είναι έκτακτος, ο παλαίμαχος Κώστας Λάσκος λιτά δηλωτικός και ο Χρήστος Ροδάμης ουσιώδης. Τραγουδά όμορφα και παίζει βιολί η Francesca Arbelaez.
***
Στην «Πρόβα», ένα κλασικό αγγλικό θρίλερ του Τζων Γουινράιτ με τον ελληνικό τίτλο «Πλύση εγκεφάλου», σε μετάφραση - προσαρμογή του Αλέξανδρου Πολλατίδη και σκηνοθεσία του Σωτήρη Τσόγκα. Αστυνομική πλοκή με κοινωνικές προεκτάσεις, που μας μιλά για τον «μεγάλο αδελφό» και τα έργα του σήμερα. Επίκαιρο, «οργουελικό» κείμενο και «παραβολική» σκηνοθεσία, μεταξύ κωμωδίας και δράματος, με τον Σωτήρη Τσόγκα στον ρόλο ενός κυνηγού - θηράματος, που ταιριάζει στο υποκριτικό του στίγμα.
Δίπλα του ο Γιάννης Τσουρουνάκης φτιάχνει μια ενδιαφέρουσα περσόνα, σκοτεινή, με εκλάμψεις. Ο Γιώργος Αραχωβίτης είναι στέρεος και η Ρωξάνη Βράκα κερδίζει τις εντυπώσεις... ως αιώνιο θήλυ και παραπλανημένη - παραπλανώσα Εύα - Μαγδαληνή. Η εικαστική επιμέλεια, με γούστο, της Μαίρης Ραζή, και η σύμμικτη μουσική του Παναγιώτη Τερζάκη αρμόζουν στο είδος.
***
Ακόμη ένα ενδιαφέρον, επίκαιρο έργο, που θα επαναληφθεί τον Οκτώβριο, στον πολυχώρο VAULT, στον Βοτανικό : «Ιράκ» ή «εννέα τόποι επιθυμίας» της βραβευμένης Αμερικανίδας Χήδερ Ράφο. Ο τίτλος οφείλεται σε μια γραφή του Αλή Μπεν Αμπί Ταλίμπ, τέταρτου χαλίφη μετά τον Μωάμεθ, από τους ιδρυτές του σιιτισμού: «Ο θεός δημιούργησε την ερωτική επιθυμία σε δέκα μέρη. Έδωσε ύστερα τα εννέα στις γυναίκες και το ένα στους άνδρες». Η Ράφο συνθέτει το έργο της παράλληλα και ως αντίστιξη στην πιο πάνω ρήση.
Πρόκειται, μεταφέρω απ' το φυλλάδιο της παράστασης, «για εξιστόρηση της ζωής εννέα Ιρακινών γυναικών με φόντο τους δύο πολέμους στον Κόλπο. Οι μονόλογοι συνθέτουν ένα πολύχρωμο πανόραμα της μοναξιάς της γυναίκας σε τρομακτικούς καιρούς. Το έργο σκιαγραφεί την πραγματικότητα των γυναικών της Μέσης Ανατολής, έτσι όπως δεν την έχουμε γνωρίσει μέχρι σήμερα». Συνυπογράφω προσθέτοντας ότι το έργο στοχεύει μακρύτερα, πέραν της γυναικείας κατάστασης. Δίνει συνολικά, σφαιρικά, την εικόνα του πάσχοντος συγχρόνου ανθρώπου, ανεξαρτήτως φύλου.
Η μετάφραση της Πέπης Μοσχοβάκη ρέει και η σκηνοθεσία της Μαρίας Τσαρούχα, πυκνή σε σημασίες, κερδίζει. Οι χρόνοι «τρέχουν», οι ρυθμοί «δαγκώνουν», το ύφος καθηλωτικό. Επτά ισοδύναμες γυναίκες ηθοποιοί (όσες και οι «στύλοι της σοφίας» του Ισλάμ) «ομολογούν» ψύχραιμα, όχι ψυχρά, με το δέος της αυτοπάθειας, τις δικές τους παράλληλες ιστορίες. Και πείθουν. (Χάρις Συμεωνίδου, Έφη Μεραβόγλου, Χριστίνα Δενδρινού, Ελένη Τυρέα, Δήμητρα Βαμβακάρη, Στέλλα Δρογγίτη, Δήμητρα Σύρου). Με «γλαυκούς» φωτισμούς (Βασίλης Κλωτσοτήρας), με επιβλητική όψη (Πηνελόπη Συρογιάννη), με υποβλητικές μουσικές. (Επιμέλεια Μαρίας Τσαρούχα και Μαρίας Καραβασίλη).
