Αφήνοντας πίσω της μια διαρκή παρουσία 60 χρόνων στο ελληνικό θέατρο και τον κινηματογράφο, η Αντιγόνη Βαλάκου, μία από τις σημαντικότερες Ελληνίδες πρωταγωνίστριες, άφησε την τελευταία της πνοή το βράδυ της Τρίτης στο νοσοκομείο Ευαγγελισμός, μετά από ολιγοήμερη νοσηλεία.
Η Αντιγόνη Βαλάκου γεννήθηκε το 1930 στην Καβάλα, όπου το δημοτικό θέατρο φέρει σήμερα το όνομά της. Σε ηλικία 16 ετών μετακόμισε με την οικογένειά της στην Αθήνα, όπου συνέχισε τις γυμνασιακές της σπουδές, ενώ ταυτόχρονα παρακολουθούσε και το "Θεατρικό Σπουδαστήριο" του Βασίλη Ρώτα και συμμετέχει στο Νυφιάτικο τραγούδι του Νότη Περγιάλη που ανεβάζει το "Ρεαλιστικό Θέατρο" του Αιμίλιου Βεάκη. Στη συνέχεια θα συνεργαστεί με τον θίασο της Κατερίνας και αργότερα με τον θίασο Μανωλίδου - Αρώνη - Χατζίσκου, όπου διακρίνεται σε ρόλους "ενζενί".
Το 1952 θα υποδυθεί τον ρόλο της Περντίτα στο Χειμωνιάτικο παραμύθι του Σαίξπηρ (σκην. Αλ. Σολομός) στο Εθνικό Θέατρο. Στην κριτική του τότε ο Αιμίλιος Χουρμούζιος δεν χαρίστηκε στη "νεαρά δίδα Βαλάκου" που χαρακτήριζε "μινιατούρα Μανωλίδου άνευ αξίας πολλής", σημείωνε όμως προορατικά: "Ήτο όμως πολύ χαριτωμένη, αγγελική ως εμφάνισις και υπόσχεσις ζωντανή".
Το 1955, συνεργαζόμενη με το Θέατρο Εθνικού Κήπου, θα εκπληρώσει αυτήν την υπόσχεση, δίνοντας την πρώτη από τις ερμηνείες της που θα ξεχωρίσουν, υποδυόμενη την Οφηλία στον Άμλετ του Σαίξπηρ
Το 1956 θα πρωταγωνιστήσει ως Άννα Φρανκ στον θίασο του Κώστα Μουσούρη, ερμηνεία που έμεινε στην ιστορία και η οποία της χάρισε το 1957 το βραβείο «Μαρίκα Κοτοπούλη». Το 1958, συγκρότησε δικό της θίασο, αλλά στη συνέχεια επέστρεψε στο Εθνικό, με το οποίο θα συνεργαστεί έως το 2003, συμμετέχοντας σε 43 συνολικά παραστάσεις, όπου το 1972 θα εντυπωσιάσει στην Επίδαυρο στον ρόλο της Ηλέκτρας, στην ομώνυμη τραγωδία του Σοφοκλή, σε σκηνοθεσία Σπύρου Ευαγγελάτου. Εκεί, στον πρώτο της σημαντικό τραγικό ρόλο, η νεαρή "ενζενί" θα αποδείξει "ότι κρατούν οι ώμοι της και για την τραγωδία", όπως σημειώνει ο Μπάμπης Κλάρας στην κριτική του στην Βραδυνή. Οκτώ χρόνια αργότερα, όταν η παράσταση επαναλήφθηκε, ο Στάθης Δρομάζος θα σημειώσει τον "ώριμο καρπό μιας θητείας" στην Καθημερινή: "Εξισορροπούσε τη σοφόκλειο Ηλέκτρα σ' ένα ρόλο τραγικού πάθους που αναδίνονταν απ' όλα τα πρόσωπα της ηρωίδας [που] βρήκαν στην Αντιγόνη Βαλάκου μια ερμηνεύτρια λιτή και δυναμική. Με καλογυμνασμένο όργανο φωνής, το οποίο χρησιμοποιούσε για να στέλνει στο κοίλο πεντακάθαρα νοήματα, ψυχολογικές καταστάσεις, συγκρούσεις και διαλογισμούς, έπλαθε τον ρόλο και κατακτούσε τον θεατή".
Την ίδια περίοδο ξεκινά και η συνεργασία της με το ΚΘΒΕ, με το οποίο θα εμφανιστεί σε 13 παραστάσεις, ιδιαίτερα την περίοδο 1973-81, με τελευταία της εμφάνιση στον Ματωμένο γάμο που σκηνοθέτησε ο Γιάννης Ιορδανίδης το 2009.
Από τις πιο πρόσφατους ρόλους της ξεχώρισε σε αυτόν της Ρόουζ στο ομώνυμο έργο του Μάρτιν Σέρμαν (2000) και της Μαντάμ Φλο, που υποδύθηκε στο Αγγέλων Βήμα (2011) σε σκηνοθεσία Γιώργου Καραμίχου, ρόλος που υπήρξε και το κύκνειο άσμα της.
Συνολικά εμφανίστηκε σε περισσότερα από 120 έργα, δίνοντας αξέχαστες ερμηνείες σε ρόλους τόσο του κλασικού όσο και του σύγχρονου ρεπερτορίου, ενώ πρότεινε έναν προσωπικό τρόπο ερμηνείας των τραγικών ρόλων (Ηλέκτρα, Αντιγόνη, Κασσάνδρα, Αγαύη, Ιφιγένεια, Μήδεια του Σενέκα) ανανεώνοντας το παραδοσιακό ύφος.
Στον κινηματογράφο έκανε για πρώτη φορά την εμφάνισή της το 1953, στην ταινία του Ντίνου Δημόπουλου Οι ουρανοί είναι δικοί μας (1953), ενώ πήρε μέρος συνολικά σε 15 ταινίες, όπως η Γκόλφω (1955) του Ορέστη Λάσκου, Το αμαξάκι (1957), επίσης του Δημόπουλου, Χαμένα όνειρα (1961) του Αλέκου Σακελλάριου κ.ά., με τελευταία τον Μετανάστη του Νέστορα Μάτσα (1965). Μετά από αυτήν πήρε μέρος μόνο στην ταινία του Ντίνου Μαυροειδή Το ευτυχισμένο πρόσωπο της Λεονώρας (1982). Ταυτόχρονα εργάστηκε στο ραδιόφωνο και αργότερα στην τηλεόραση, συνήθως σε μεταφορές θεατρικών έργων στη μικρή οθόνη.
"Μια μεγάλη κυρία του θεάτρου"
"Έφυγε μια μεγάλη κυρία του θεάτρου και του κινηματογράφου. Μια σπουδαία ηθοποιός που υπηρέτησε με ήθος και συνέπεια την τέχνη, σε μια καλλιτεχνική πορεία γεμάτη επιτυχίες και τιμητικές διακρίσεις", σημειώνει σε ανακοίνωσή του το Τμήμα Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ, εκφράζοντας τη βαθιά θλίψη του για τον θάνατό της. "Πρότυπο αξιοπρέπειας και ήθους για κάθε πολίτη που, όλα αυτά τα χρόνια, έγινε κοινωνός της τέχνης της, καθώς και της ευγένειας της παρουσίας της στην ελληνική κοινωνία", χαρακτήρισε την ηθοποιό ο υπουργός Πολιτισμού Π. Παναγιωτόπουλος.
Με ανακοινώσεις εκφράζουν τα συλλυπητήριά τους ακόμη το ΠΑΣΟΚ, η ΔΗΜΑΡ, η βουλευτής Θεσσαλονίκης των ΑΝ.ΕΛ. Σταυρούλα Ξουλίδου, το ΚΚΕ, τα Δ.Σ. και οι καλλιτεχνικοί διευθυντές του Εθνικού Θεάτρου, του ΚΘΒΕ και του ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας.
Η Αντιγόνη Βαλάκου κηδεύεται σήμερα στις 15.30 στο κοιμητήριο του Κόκκινου Μύλου, στη Νέα Φιλαδέλφεια.
Σ.Κ.
