Συνέντευξη στον Σπύρο Κακουριώτη
Ένα "μικρό Παρίσι" θα ξεφυτρώσει από την Τετάρτη και για οκτώ μέρες σε μια από τις πιο υποβαθμισμένες περιοχές του κέντρου, γύρω από την πλατεία Βάθη, μια περιοχή γεμάτη δρόμους με γαλλικά ονόματα, όπου το Αθηναϊκό Καλλιτεχνικό Δίκτυο διοργανώνει ένα μεγάλο φεστιβάλ, που στοχεύει να προτείνει "έναν άλλο δρόμο, παρέμβασης στην καθημερινότητα, αυτόν της τέχνης και του πολιτισμού", όπως λέει χαρακτηριστικά ο εμπνευστής του Δικτύου, μουσικοσυνθέτης Μάριος Στρόφαλης, μιλώντας στην Αυγή.
* Τι είναι και μέσα από ποια ανάγκη προέκυψε το Αθηναϊκό Καλλιτεχνικό Δίκτυο;
Το Δίκτυο, που συμπληρώνει ήδη ένα χρόνο ζωής, αποτέλεσε, τρόπον τινά, μια προσπάθεια να δημιουργηθεί ένας φορέας διαχείρισης "καλλιτεχνικής πρόθεσης", από πολλές ήδη δραστήριες ομάδες, που επιδείκνυαν ακτιβισμό και εθελοντισμό. Προκειμένου να διοχετευθεί καλύτερα αυτή η καλλιτεχνική ενέργεια προς την κοινωνία, σκεφτήκαμε να φτιάξουμε το Δίκτυο που να οργανώνει την εθελοντική μας δράση μέσα στον χρόνο.
Στην πορεία σκεφτήκαμε ότι δεν αρκεί απλώς να συνεργαζόμαστε επιλεκτικά με κάποιους φορείς, αλλά θα πρέπει να σχεδιάζουμε εμείς πολιτιστικά προγράμματα, με μεγαλύτερη συνέπεια και αποτελεσματικότερη στόχευση. Έτσι δημιουργήσαμε το πρώτο ετήσιο καλλιτεχνικό πρόγραμμα, τους «Κήπους της Αθήνας», που ολοκληρώθηκε με το Athens Gardens Festival το καλοκαίρι στον Εθνικό Κήπο.
Αντίστοιχα το πρόγραμμα «Η Πατησίων μας» ξεκίνησε με την εξερεύνηση της πλατείας Καλλιγά, για να κορυφωθεί με την έκθεση «Μια φωτογραφία για την Πατησίων», σε βιτρίνες κλειστών καταστημάτων του ιστορικού δρόμου, η οποία διαρκεί ακόμη, με παράκληση των κατοίκων. Η δράση αυτή συνεχίστηκε με το πρόγραμμα «Ανακαλύψτε την Πατησίων» και θα ολοκληρωθεί με το "Πατησίων CinemArt", ένα φεστιβάλ κινηματογράφου στις ιστορικές αίθουσες της περιοχής, το Αελλώ, το Τριανόν, το Ίλιον κ.ά. τον Μάρτιο.
* Πώς προέκυψε η ιδέα για το «Το μικρό Παρίσι των Αθηνών»;
Με την ίδια λογική. Είναι ένα ετήσιο πολιτιστικό πρόγραμμα που αφορά την ευρύτερη περιοχή της πλατείας Βάθη, που έχει δρόμους με γαλλικά ονόματα, όπως Φαβιέρου, Μαιζώνος, Βίκτωρος Ουγκώ, Μάρνη κ.ά., γειτονιές ξεχασμένες από τις πολιτιστικές παρεμβάσεις, που διαθέτουν όμως χώρους με πολύ ενδιαφέρον.
Σε αυτήν την περίπτωση, αντί να ξεκινήσουμε με αποσπασματικές δράσεις, ξεκινάμε με ένα φεστιβάλ που θα κρατήσει από τις 9 έως και 16 Οκτωβρίου, με θέατρο, συναυλίες, διαλέξεις, εικαστικές εκθέσεις και δράσεις δρόμου. Οι χώροι που επιλέξαμε είναι τα θέατρα Άλμα και Αγγέλων Βήμα, οι σχολές Δήλος και Αρχή, καθώς και το πάρκινγκ του Εθνικού Ωδείου, που θα φιλοξενήσουν διαλέξεις και θεατρικές παραστάσεις. Συναυλίες θα γίνουν στο Καφέ Κονσέρτο του Εθνικού Ωδείου, στο παλιό μεζεδοπωλείο «Ακροβάτης», όπου γυρίστηκε η ταινία Της κακομοίρας, ενώ στο φουαγιέ τού Άλμα θα στηθεί το Cafe de Flore, στέκι του Καμύ και των υπαρξιστών, που επιχειρεί να αναβιώσει ο Γιώργος Γιανναράκος, με πολλούς καλεσμένους. Για τις εκθέσεις, εκτός των άλλων, θα ανοίξουμε το παλιό κτήριο της Φίνος Φιλμ στην οδό Χίου.
* Ποιο είναι το πρόγραμμα του φεστιβάλ;
Η έναρξη θα γίνει στην πλατεία Βάθη, όπου το σύνθημα, τον πρώτο χτύπο, θα δώσουν ο Νίκος Τουλιάτος και η ομάδα του Ηχόδραση, ενώ αμέσως μετά όλοι οι καλλιτέχνες θα παρελάσουν από την πλατεία και την οδό Μαιζώνος, δίνοντας ένα νέο πολιτιστικό χρώμα, που περιέχει έκφραση, τέχνη και ελπίδα για το μέλλον. Στη συνέχεια θα καταλήξουμε, συμβολικά, διαμέσου της οδού Μάρνη, στο προαύλιο του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, που φιλοξενεί ένα μεγάλο κομμάτι της κουλτούρας μας.
Τις επόμενες μέρες η Μαιζώνος, δίπλα στο ιστορικό κτήριο του Εθνικού Ωδείου, θα πάρει ένα άλλο χρώμα, με διάφορα δρώμενα δρόμου, που ονομάζουμε «Μονμάρτη», φιλοδοξώντας να ξεπεράσουμε εκείνες τις μέρες τη γειτονιά της γαλλικής πρωτεύουσας.
* Το "Μικρό Παρίσι" θα έχει και συνέχεια ή θα περιοριστεί σε αυτές τις οκτώ ημέρες;
Μακάρι το μήνυμα αυτών των οκτώ ημερών να καταφέρουμε να το διοχετεύσουμε στην κοινωνία, να το υιοθετήσει και να συνεχίσουν οι παρεμβάσεις από τους ίδιους τους κατοίκους. Πάντως, όπως και τα άλλα προγράμματά μας, θα έχει συνέχεια, καθώς κάθε δίμηνο θα κάνουμε ένα διήμερο παρεμβάσεων και δράσεων. Ήδη για τον Δεκέμβρη έχουμε σχεδιάσει ένα αφιέρωμα στον Αλμπέρ Καμύ και τον Καβάφη.
Στόχος μας είναι να βάλουμε όσους περισσότερους κατοίκους μέσα στη λογική της πολιτιστικής παρέμβασης στην καθημερινότητα. Απευθυνόμαστε ιδιαίτερα στους νέους, τα παιδιά και τους εφήβους, που η ενέργειά τους, δυστυχώς, διοχετεύεται στη βία, θέλοντας να δείξουμε έναν άλλο δρόμο, της τέχνης και του πολιτισμού, μέσα από τον οποίο η ενέργεια αυτή μπορεί να είναι πολύ πιο δημιουργική για τη ζωή τη δική τους και των οικογενειών τους.
* Πρόκειται για μια περιοχή που βιώνει ιδιαίτερα πολλές εντάσεις...
Όταν η βία έχει ποτίσει το μυαλό κάποιων ανθρώπων και η ψυχή τους έχει δηλητηριαστεί από το μίσος, χρειάζεται πάρα πολύς χρόνος για να γυρίσει ο ήλιος σε αυτές τις ψυχές. Και δεν αναφέρομαι μόνο στους δικούς μας χρυσαυγίτες, αλλά και στους αλλοεθνείς, γιατί σε αυτές τις περιοχές και από αυτούς στρατολογεί η Χ.Α. Αυτό σχετίζεται και με την οικονομική κρίση, που τη βιώνουν εντονότερα σε αυτές τις περιοχές, και τους ωθεί στο μίσος ή στην αδιαφορία. Προσπαθούμε να χτίσουμε συνθήκες ειρηνικής συνύπαρξης ανεξαρτήτως οικονομικών συνθηκών και να δώσουμε ένα μήνυμα αλληλεγγύης. Πιστεύω ότι οι νεότερες ηλικίες θα το υιοθετήσουν και θα το περάσουν με τη στάση τους στις οικογένειές τους. Είναι ένας τρόπος που λειτουργεί αβίαστα, χωρίς βία στη βία, για το καλό και των παιδιών των ίδιων και της κοινωνίας ολόκληρης.
* Για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο δεν απαιτείται διαρκής παρέμβαση;
Πράγματι. Στη λογική μας έχουμε ένα είδος «κοινωνικής ακαδημίας», που να λειτουργεί όλο τον χρόνο. Αυτό, για να πετύχει, απαιτεί να μπαίνουν διαρκώς καινούργιοι άνθρωποι στο Δίκτυο, που να έχουν προσωπικό ενδιαφέρον, να είναι κάτοικοι της περιοχής. Στην Πατησίων πετύχαμε κάτι τέτοιο, γιατί οι δράσεις μας αγκαλιάστηκαν από τους κατοίκους της Κυψέλης. Στο «μικρό Παρίσι» ακόμη δεν έχει φανεί η ανταπόκριση της τοπικής κοινωνίας, είτε γιατί οι Έλληνες είναι μαγκωμένοι είτε γιατί οι μετανάστες δεν έχουν μάθει να συμμετέχουν ενεργά στην κοινωνία όπου ζουν για να μπορούν να κάνουν τη ζωή τους ομορφότερη. Μια τέτοια πρόσκληση θέλουμε να τους απευθύνουμε. Αν θα πετύχουμε θα το γνωρίζουμε όταν ολοκληρωθεί το πρόγραμμα, σε ένα χρόνο περίπου...
"Ένα μοντέλο αυτοδιαχείρισης"
Σκοπός μας, ως δίκτυο καλλιτεχνικών ομάδων που επενδύουμε καλλιτεχνική ενέργεια, είναι να οργανώσουμε πολιτιστικά προϊόντα που να μην ανήκουν ούτε σε μια υδροκέφαλη κρατική εξουσία ούτε και σε ιδιωτικά συμφέροντα που θα τα εκμεταλλευτούν, αλλά στις ίδιες τις καλλιτεχνικές ομάδες. Είναι ένα μοντέλο αυτοδιαχείρισης: Εμείς επενδύουμε καλλιτεχνική ενέργεια, όπως ο γεωργός που σπέρνει και μετά θερίζει. Για να αποδώσει θέλει υπομονή, επιμονή και οργάνωση.
Μέσα σε ένα χρόνο καταφέραμε να να είμαστε σε θέση να κάνουμε ένα πολύ μεγάλο φεστιβάλ, όπως το «Μικρό Παρίσι», που μπορεί να πάρει και διεθνή διάσταση. Το Αθηναϊκό Καλλιτεχνικό Δίκτυο επιχειρεί να ξεπεράσει το βάρος του χρήματος και της ιδιοκτησίας, να δείξει προτείνει ένα διαφορετικό μοντέλο πολιτιστικής παραγωγής, κεφαλαιοποιώντας και στη συνέχεια ανταλλάσσοντας την καλλιτεχνική ενέργεια...
