Γράφει ως μότο στα «Ποιήματα του Σβέντμποργκ» ο Μπέρτολτ Μπρεχτ: «Τον καιρό της φρίκης θα τραγουδάμε ακόμα;/ Ναι, θα τραγουδάμε:/ το τραγούδι της φρίκης». Ένα τέτοιο ταραξικάρδιο τραγούδι ακούσαμε τη Δευτέρα 23/9/2024 στην εναρκτήρια εκδήλωση του 10ου Διεθνούς Φεστιβάλ Ποίησης Αθηνών που διοργανώνει ο Κύκλος Ποιητών (Αίθουσα «Δημήτρης Μητρόπουλος», Μέγαρο Μουσικής Αθηνών). Και από ποιον άλλον θα μπορούσε να ειπωθεί ένα τέτοιο «τραγούδι» παρά από έναν Παλαιστίνιο ποιητή, τον σπουδαίο Μοσάμπ Αμπού Τόχα, ιδρυτή της Βιβλιοθήκης «Έντουαρντ Σαΐντ», που το είπε φορώντας βέβαια στους ώμους του την καφίγια, αυτό το σύμβολο του πιο αιματοβαμμένου αγώνα της εποχής μας, που κρατάει 72 ολόκληρα χρόνια ανείπωτου πόνου, θανάτου και ανήκουστης θηριωδίας από το κράτος του Ισραήλ. Αξίζει ν’ ακουστεί κι από δω, αξίζει ν’ ακουστούν μέχρι τα πέρατα του κόσμου αυτές οι λίγες λέξεις που μπορούν να σηκώσουν το ηθικό βάρος 41.500 νεκρών (ανάμεσά τους και χιλιάδες παιδιά) μόνο από τον περασμένο Οκτώβριο, όταν άρχισε η γενοκτονική επίθεση του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας ως αντίποινα στην επίθεση της Χαμάς που κόστισε στο Ισραήλ 1.300 νεκρούς.
«Το φεγγάρι» είναι ο τίτλος στο ποίημα του Μοσάμπ Αμπού Τόχα: «Είναι ξαπλωμένη στην άσφαλτο./ Η μικρή της κοιλιά, το στήθος,/ το κούτελό της, τα χέρια της,/ τα κρύα της πόδια γυμνά μέσα στη νύχτα./ Μια πεινασμένη γάτα κόβει βόλτες./ Θραύσματα έκρηξης χτυπάνε/ γειτονικά σπίτια ήδη βομβαρδισμένα./ Η γάτα πεινάει όλο και πιο πολύ./ Η γάτα βλέπει το κορίτσι,/ οι πληγές της ακόμα ζεστές./ Πιο πεινασμένες./ Ο πατέρας του κοριτσιού ξαπλωμένος ανάσκελα/ δίπλα της. Το σακίδιό του έχει ακόμα/ την αγαπημένη καραμέλα του κοριτσιού./ Κι ένα μικρό παιχνίδι./ Το κορίτσι περιμένει μέχρι/ που έφτασαν και της έφαγαν το γλειφιτζούρι./ Η γάτα πλησιάζει,/ άραγε να δοκιμάσει τη σάρκα;/ Μια βόμβα σκάει στον δρόμο./ Τέλος η σάρκα, τέλος το κορίτσι,/ τέλος ο πατέρας, τέλος η γάτα./ Κανένας δεν είναι πεινασμένος./ Το φεγγάρι από ψηλά,/ δεν είναι φεγγάρι».
Κι αυτός ο κόσμος, ας μου επιτραπεί να πω, δεν είναι κόσμος. Γιατί είναι κόσμος των τεράτων και όχι κόσμος των ανθρώπων. Το ποίημα είναι το ανυπέρβλητο επιχείρημα που φανερώνει αυτόν τον κόσμο των τεράτων. Γιατί ποιο αντεπιχείρημα μπορεί να αντιπαρατεθεί έστω ως ίχνος αλήθειας; Ποιο δικαίωμα στην «αυτοάμυνα» μπορεί να εξηγήσει αυτό το «δικαίωμα» που σκορπίζει τον θάνατο; Χωρίς φρένο, χωρίς λογική, χωρίς γλώσσα, πάρα μόνο με τις προγλωσσικές κραυγές μιας άναρθρης επιβίωσης βουτηγμένης στον όλεθρο και στον κανιβαλισμό;
«Κανένας δεν είναι πεινασμένος» γράφει συγκλονιστικά ο Μοσάμπ Αμπού Τόχα. Και ναι. Κανείς νεκρός δεν πεινάει. Κανένα νεκρό παιδί. Μονάχα ο θάνατος και η σφαγή δεν θα χορτάσουν ποτέ. Γιατί καταπίνουν τους πάντες και τα πάντα. Νεκρούς και ζωντανούς. Αν μπορούσαν να συνειδητοποιήσουν ο κόσμος και οι κυβερνήσεις των πολιτισμένων τεράτων πόση νεκρότητα σκορπίζει στον πλανήτη η σφαγή στη Γάζα αλλά και η καινούργια, πάντα από το Ισραήλ, σφαγή στον Λίβανο, που μέσα σε λίγες μέρες κόστισε 570 νεκρούς (μέχρι την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές) και μισό εκατομμύριο εκτοπισμένους, θα είχε ξεσηκωθεί σύσσωμος για να σταματήσει το έγκλημα κατά της ανθρωπότητας. Γιατί, βέβαια, όπως η κάθε γενοκτονία, έτσι κι αυτή που γίνεται στη Γάζα και τώρα στον Λίβανο γίνεται εναντίον του γένους των ανθρώπων.
Αυτό λέει το ποίημα του Μοσάμπ Αμπού Τόχα, που όρθια και συγκινημένη μια ολόκληρη αίθουσα στο Μέγαρο Μουσικής καταχειροκρότησε. Και φυσικά η ποίηση στάθηκε στο ύψος της, δείχνοντας το μέτρο. Το ποίημα όμως, το επιχείρημα δηλαδή, δεν ακούστηκε ποτέ εκεί όπου πρέπει: στην πρόσφατη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ενός οργανισμού που γεννήθηκε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο ακριβώς για να αποτρέψει πολέμους. Δεν νοιάζεται ο κόσμος των τεράτων για ένα νεκρό παιδί, τον νεκρό του πατέρα και μια νεκρή γάτα. Εκεί περισσεύουν τα δικαιώματα του θανάτου που τον καλούν να «αυτοσυγκρατηθεί». Σαν να μην ξέρουν ότι ο θάνατος σκοτώνει για να ζήσει. Και είναι το μόνο που θα «ζει» όταν τα πάντα θα έχουν εξολοθρευτεί. Γιατί ο θάνατος είναι πάντα θάνατος.
