Η παράσταση «Κωσταλέξι», που βασίζεται σε μια φρικτή πραγματική ιστορία, τάραξε τα νερά την περασμένη χρονιά και έτσι επιστρέφει με τηνίδια σκηνική ειλικρίνεια από 23 Οκτωβρίου στο Θέατρο Οδού Κυκλάδων-Λευτέρης Βογιατζής. Εμείς είχαμε την ευκαιρία να συναντήσουμε τον Κωνσταντίνο Μωραΐτη λίγο πριν την πρεμιέρα και να μιλήσουμε για την παράσταση αυτή, και όχι μόνο.
Η παράσταση «Κωσταλέξι» βασίζεται σε μια αληθινή ιστορία. Τι σας οδηγεί εκεί σήμερα;
Η κατάδυση σε αυτή τη φρικτή υπόθεση. Νομίζω είναι μια κατάδυση στην Κόλαση. Μπαίνουμε μέσα στην ιστορία, από μαρτυρίες μέχρι τα πρακτικά της δίκης. Νομίζω μας οδηγεί το προσωπικό σκοτάδι του καθενός μας. Αν η παράσταση είχε άλλο τίτλο, θα ήταν «Βουτιά εντός». Όλοι οι άνθρωποι έχουμε τη σκοτεινή μας πλευρά, αυτή την πλευρά θα πρέπει να τη δούμε, να την αγγίξουμε για να μπορέσουμε να την ξεράσουμε, ένα μέρος της τουλάχιστον.
Εχει νόημα αυτές οι ιστορίες να μην καταδικάζονται στη λήθη;
Είναι υποχρέωσή μας θα έλεγα, γιατί αλλιώς είμαστε αναγκασμένοι να τα ξαναζήσουμε. Όπως και όλα. Η ουσία είναι, όμως, να μην, απλώς τυπικά, ξαναφέρνουμε στην επιφάνεια ένα έγκλημα. Αλλά να εξετάζουμε τις παθογένειες, την εποχή που έγινε σε σύγκριση με τη δική μας, να βλέπουμε τι οδήγησε μια κοινωνία ολόκληρη να ξέρει και να μην μιλάει για έναν άνθρωπο που βασανίζεται για 29 χρόνια. Πρέπει να εξετάζουμε τα αίτια. Και να είμαστε πολύ, μα πολύ προσεκτικοί.
Η ιστορία είχε από πίσω σιωπή και συγκάλυψη. Τα αναγνωρίζεις και σήμερα αυτά τα χαρακτηριστικά στην ελληνική κοινωνία;
Η ελληνική κοινωνία πάσχει από το σύνδρομο του καλού παιδιού. Μην χαλάσει η βολή μας, μην ενοχλήσουμε, μην μπλέξουμε. Ακόμα και όταν αποφασίζουν να το κάνουν, το κάνουν για να το ανεβάσουν μετά στο Διαδίκτυο. Ξέρω ανθρώπους που κάνουν πραγματικό ακτιβισμό και δεν έχουμε ιδέα ότι το κάνουν. Με ενοχλούν οι θορυβώδεις άνθρωποι, με ενοχλεί που κάποιοι εκμεταλλεύονται ένα γεγονός για να αναδειχθούν και να καλύψουν το κενό που έχουν μέσα τους για προβολή. Στην Ελλάδα θέλουμε να τα αλλάξουμε όλα σε μια μέρα. Δεν έχουμε υπομονή ως λαός. Όσο γρήγορα ανεβάζουμε, τόσο γρήγορα ακυρώνουμε. Έχουμε άποψη για όλα, ξέρουμε τα πάντα από τις κουβέντες του μπαρ και μετά από τους καναπέδες μας κρίνουμε με το κινητό στο χέρι δημιουργώντας λαϊκά δικαστήρια και καταδικάζουμε στα social. Αν αυτός είναι ο άνθρωπος του μέλλοντος, τότε αποτύχαμε ως είδος. Ας δώσουμε χώρο στις ακρίδες. Είμαστε οι τζάμπα μάγκες, που λένε.
Αποχώρησες από μια παράσταση με μια δημόσια καταγγελία. Υπάρχει όντως αυτός ο διαχωρισμός στη δουλειά σας πια; Η δύναμη στα social media προσφέρει απλόχερα ρόλους;
Ναι, φυσικά και υπάρχει εδώ και κάποια χρόνια. Προσπαθούμε να γίνουμε όλοι influencers, κάνουμε τα πάντα αρκεί να βγει η μούρη μας εκεί έξω. Υπάρχει το TikTok που έχεις κάποια δευτερόλεπτα και αρκεί να κάνεις όσο πιο καλά τον Καραγκιόζη για να πάρεις followers. Είναι «Black mirror» επεισόδιο που λέει και ο ΛΕΞ. Το πώς έφτασα, όμως, στο σημείο να μιλήσω δεν ήταν κάτι εύκολο ούτε και απλό. Μίλησα δέκα μέρες μετά την αποχώρησή μου και αυτό γιατί έφταναν στα αυτιά μου αρλούμπες! Ότι εγώ, δηλαδή, ξύπνησα μια μέρα και αποφάσισα να το παίξω Αλίκη Βουγιουκλάκη. Κάποια πράγματα δεν τα ξέρει ο κόσμος και καλά κάνει και δεν τα ξέρει, και δεν τον αφορούν, για το τι άλλο ειπώθηκε ή αν εγώ δέχτηκα απειλές. Με παίρνανε από τις πρωινές εκπομπές κάθε μέρα να βγω να μιλήσω για την αποχώρησή μου. Δεν είμαι τέτοιος άνθρωπος. Εγώ είχα χάσει τη δουλειά μου, αυτό είχε σημασία. Η ουσία ήταν αυτή που είχα γράψει και τότε. Με στεναχώρησε, όμως, όταν έγινε από ανθρώπους που ήταν πιο κοντά μου, και επαγγελματικά και ουσιαστικά. Με στεναχώρησε το γεγονός ότι ενώ τα πράγματα ήταν εξαρχής ξεκάθαρα, ξαφνικά δεν ήταν ξεκάθαρα, και όλο αυτό ήταν περίεργο. Δεν θέλω να το ξεχάσω γιατί ήταν τόσο αποκαλυπτική αυτή η περίοδος, ήταν μάθημα ζωής ως προς τη δύναμη που έχουν κάποιοι και πώς τη διαχειρίζονται. Κατάλαβα ότι ακόμα και αντίθετη άποψη να έχει κάποιος, θα πάρει το μέρος αυτού που έχει την εξουσία στην εκάστοτε στιγμή. Ήταν ένα καλό ξεσκαρτάρισμα για το ποιοι άνθρωποι είναι πραγματικά δίπλα μου.
Αλλαξαν τα πράγματα στη δουλειά σας μετά από όλες τις καταγγελίες που ήρθαν στο φως;
Ευτυχώς ναι, αλλάξανε τα πράγματα και πλέον έχουμε μπει σε μια άλλη τροχιά. Είναι γεγονός πως ο άνθρωπος στις δύσκολες στιγμές φοράει κάποιο προσωπείο, κρύβεται πίσω από μια κατασκευασμένη μάσκα και υποδύεται κάποιον άλλον. Αυτές οι μάσκες πέσανε, ξέρουμε πια. Ξυπνήσαμε κάπως. Αλλά έχουμε ακόμα πολύ δρόμο, θεωρώ ότι ακόμα όμως πορευόμαστε και πέφτουμε διαρκώς σε τοίχο. Είμαστε εθισμένοι σε μία συνεχόμενη αυτιστική πορεία προς το αδιέξοδο. Ας επιλέξουμε μια άλλη διαδρομή και ας πάμε κάπου που δεν γνωρίζουμε εξαρχής. Ζούμε σε μια χώρα που η αποποίηση ευθύνης είναι μέσα στο DNA μας. «Δεν φταίω εγώ, εγώ μια χαρά τα έκανα όλα, δεν το ήξερα, ο άλλος με έβαλε». Μόνο αν πάρεις την προσωπική ευθύνη μπορεί να αλλάξει κάτι. Ακούω πολλές φορές ότι ασχολούμαστε με τον εαυτό μας στο θέατρο, μα αυτό δεν είναι κακό. Το να θες να κάνεις τον άλλον σαν και εσένα είναι το πρόβλημα, και σήμερα στο θέατρο έχουμε πολλούς τέτοιους.
Τι θα ήθελες να αλλάξεις στον τρόπο που γίνονται τα πράγματα στο θέατρο;
Η βιασύνη του. Βιαζόμαστε πολύ, βιαζόμαστε, δεν δίνουμε χρόνο σε τίποτα και σε κανέναν, πάμε να κάνουμε μια παράσταση και λέμε πώς θα γίνει να είμαστε sold out. Δεν είναι αυτή η διαδρομή. Δεν είμαστε πια ελεύθεροι. Ξυπνάς και έχεις τόσα πράγματα στο μυαλό σου, που αν κάτσεις και τα σκεφτείς θα αναρωτηθείς τώρα εγώ γιατί κάνω θέατρο. Το θέατρο για μένα αγγίζει την καρδιά, αλλά η καρδιά πια του σημερινού ανθρώπου έχει στεγνώσει και έχει σκληρύνει. Οπότε δεν είναι η ερώτηση τι θα άλλαζα στο θέατρο, όταν το θέατρο απευθύνεται στον κόσμο, το ερώτημα γίνεται κοινωνικό. Έχουμε εξελιχθεί, εννοείται, ως τέχνη. Υπάρχουν μέθοδοι, ο άλλος εννοείται ξέρει τι κάνει, αλλά πάλι ξεχνάμε ότι ο άνθρωπος είναι ψυχοσωματικό ον, που σημαίνει ότι χρειάζεται φροντίδα και η ψυχή, όχι μόνο το σώμα. Χρειαζόμαστε χρόνο και χώρο να ξαναδούμε τη σχέση μας με το θέατρο. Πρέπει να πατήσουμε φρένο σε αυτόν τον ξέφρενο ρυθμό.
Info παράστασης
Θέατρο Οδού Κυκλάδων-Λευτέρης Βογιατζής
Κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 9 μ.μ.
