Της Βουβούλας Σκούρα*
Αθήνα. Μάρτιος 2020
Λένε: "Ο πυρετός της καμπίνας αναφέρεται στην ενοχλητική κλειστοφοβική ευερεθιστότητα ή ανησυχία που εμφανίζεται όταν ένα άτομο ή μια ομάδα κολλήσει σε μια απομονωμένη τοποθεσία ή σε περιορισμένους χώρους για μεγάλο χρονικό διάστημα". Λένε...
Ευκαιρία, σκέφτηκα λοιπόν, να τακτοποιήσω κάποια αρχεία... ως θεραπεία για τον "πυρετό στην καμπίνα", απλά, όσο μια έξοδος στη φύση. Ή κάπως έτσι το φαντάστηκα... Μόνο που για μένα δεν ήταν "Η φύση"... Ήταν οι Πόλεις μου... Κι όχι οι φανταστικές του Καλβίνο... όχι... όχι... οι δικές μου Πόλεις είναι... Μα τι είναι για κάποιον που δεν βλέπει με τον ίδιο τρόπο που τις είδα εγώ;
Οι "Πόλεις μου"... φωτογραφίες σ’ ένα μεγάλο μαύρο ντοσιέ... με κακογραμμένο τίτλο.
Μαθήματα Γεωγραφίας... Ανοίγω. Εσωτερικά μικρότερα ντοσιέ χωρίς καμιά σειρά με φωτογραφίες και σημειώσεις...
Φάκελλος Κόρδοβα το 2008, 34 φωτο... Μηχανή Olympus
Είχα, λέει, γεννηθεί στην Ισπανία το 1200. Στην Κόρδοβα υπήρχαν βιβλιοπωλεία και περισσότερες από εβδομήντα βιβλιοθήκες με περίπου 600.000... και στο Τολέδο χειρόγραφα με τα χαμένα έργα των Ελλήνων και των Ρωμαίων μαζί με την αραβική φιλοσοφία και τα μαθηματικά... Δεκέμβριος 1499. Τα βιβλία στην πυρά...
Στα παιδικά μας χρόνια ιστορίες και παραμύθια της Ανατολής... Στα παιδικά μας χρόνια... Η δική μας ανατολή... Χίλιες και Μία Νύχτες, η Σεγραζάντ. Κι όμως, αυτά τα «παιδικά», θα λέγαμε, παραμύθια διατήρησαν τον μύθο... τη μαγεία... Τη φαντασιακή Ανατολή...
Διαβάζω. Οι Χίλιες και Μία Νύχτες επηρέασαν... το γοτθικό μυθιστόρημα φαντασίας και τρόμου... τον Edgar Allan Poe, που έγραψε Χίλιες και δεύτερη νύχτα, τον Stephen King, τον Naguib Mahfouz, τον John Barth, τον Jorge Luis Borges, τον Goethe, τον Walter Scott, τον Thackeray, τον Flaubert, τον Dumas, τον Gérard de Nerval, τον Pushkin, τον Tolstoy, φυσικά τον Conan Doyle, αλλά και τους W.B. Yeats, H.G. Wells, Καβάφη, Ι. Calvino, James Joyce, Marcel Proust... κ.λπ... κ.λπ... Ας μην ξεχνάμε και τον μαγικό Pier Paolo Pasolini...
Φάκελος Ουζμπεκιστάν, το 2000, με κινηματογραφική μηχανή Sony DCR. 9 Cassettes
Χάθηκα στους «Δρόμους του Μεταξιού»... Συνάντησα... προσκυνητές, ιεραπόστολους, νομάδες, κατοίκους των αστικών κέντρων από την Κίνα, την Ινδία, την Περσία και τις χώρες της Μεσογείου που ταξιδεύουν για σχεδόν 3.000 χρόνια. Το πρώτο σημαντικό βήμα στο άνοιγμα του δρόμου μεταξύ Ανατολής - Δύσης ήρθε με την επέκταση της αυτοκρατορίας του Αλέξανδρου στην Κεντρική Ασία.
Και μετά ήρθε η Τασκένδη...
Ταξιδεύω... Η πορεία του δρόμου, τότε... Σάρδεις, Κιλικία, Μοσούλη, Βαβυλώνα, Βαγδάτη, Εκβάτανα, Σούσα, Περσέπολις... Και σήμερα... με δρόμο τον μόνο που έχει μείνει να ενώνει -μετά τον πόλεμο στο Ιράκ- εμπόρους, τουρίστες, ταξιδιώτες, φυγάδες, πολιτικούς και οικονομικούς πρόσφυγες.
Μάθημα Γεωγραφίας ή Το παιγνίδι των αναμνήσεων. Μηχανή Zeiss...αμέτρητες φωτό... κυρίως απο το Νεκροταφείο της Καρχηδόνας.
Στην Καϊρουάν
Οι άλλοι μάθαιναν για το Τζαμί Κι εμείς για το ψωμί με το χασίς.
Ταξίδι στην Τυνησία 1972... Λονδίνο - Τυνησία... Μα αυτό είναι ένα άλλο ντοσιέ... Ένα κόκκινο ντοσιέ... λίγο πιο δίπλα... Από έξω απλά... 1967-1974...
Επανέρχομαι στον Πυρετό της καμπίνας. Στο Διαδίκτυο διαβάζω ότι ο όρος χρησιμοποιήθηκε ίσως για πρώτη φορά ως θέμα στο μυθιστόρημα του Dostoevsky Έγκλημα και Τιμωρία... κ.λπ. κ.λπ... και συνεχίζουν διάφορα παραδείγματα.
Κρατώ τη Λάμψη του Κιούμπρικ... Ο Νίκολσον ίσως στον καλύτερο ρόλο του... Το ανεβάζω και το ξαναβλέπω τόσα χρόνια μετά... Η τότε καινοτομία στη σκηνή στον Λαβύρινθο δεν με εντυπωσιάζει πια... αλλά να, στα δακτυλογραφημένα κείμενα... η επανάληψη της ίδιας φράσης... Να κάτι που ίσως τότε να μην το πρόσεξα... δεν είναι οπτικά ίδια... μου θύμισαν τον τρόπο γραφής τους DADA... Λεπτομέρεια θα πείτε... και ήταν τότε το 2000 που αγόρασα την Πρώτη δική μου κινηματογραφική μηχανή...
Ο χρόνος κυλάει, οι φάκελοι είναι ακόμη σε αταξία, σε μια ευχάριστη αταξία, όπως και οι αναμνήσεις
Μάθημα Γεωγραφίας. Μάλτα, 2001. Μηχανή Olympus με Μοtor drive...
Η Βηρυττός
Απέναντι από τη Βαρκελώνη Χάθηκα στα Μενίρ της Μάλτας.
Μα γιατί στη Μάλτα; Ήταν η ταινία του Derek Jarman για τον Καραβάτζιο; Ήταν o μύθος των Menhir; Ή απλά ακόμα ένα ταξίδι που θα μου συμπλήρωνε τη Μεσόγειο; Tη δική μου Μεσόγειο... Άπλωσα τις φωτογραφίες... Κάποιες πλέον με Μοbile...
Προκειμένου να καταλάβουμε τις Παγκοσμιοποιήσεις, "Του Χθες και του Σήμερα" δεν υπάρχει τίποτα καλύτερο παρά να εξετάσουμε ένα κομμάτι ύφασμα... Δίχως άλλο επειδή είναι φτιαγμένο από νήματα και συνδέσμους... και από ατέλειωτα ταξίδια... λέει ο Eric Orsenna στο βιβλίο του Ταξίδι στις χώρες του βαμβακιού. Έτσι έγινε ο μύθος...
Φωτογραφήθηκα λοιπόν στη Fergana... στο Μιλάνο... στη Σαμαρκάνδη... στη Μόσχα... στη Φεζ... στην Αβάνα... στη Βηρυττό... στη Χίβα... Έτσι έμεινε ο μύθος... κλεισμένος τώρα σ’ ένα Μαύρο Ντοσιέ... μέσα στην Αναρχία των Αρχείων...
* Η Βουβούλα Σκούρα είναι εικαστικός, σκηνοθέτις
