Της Άννας Φραγκουδάκη*
Ο Ντίνος Γεωργούδης ανήκε στη γενιά που ασφυκτιούσε στη μετεμφυλιακή ελληνική κοινωνία και επίσης στην ομάδα εκείνων που ξενιτεύτηκαν εξαιτίας της δικτατορίας των συνταγματαρχών. Έτσι έζησε τα τελευταία 50 χρόνια στο Παρίσι όπου πέθανε προχθές το πρωί της 1ης Νοεμβρίου.
Ήταν άνθρωπος μεγαλόσωμος και πληθωρικός, επίσης μεγαλόψυχος και στωικός (με τη φιλοσοφική σημασία), αγαπούσε τα γράμματα και λάτρευε την αρχαιοελληνική τέχνη, ιστορία και φιλοσοφία. Ταίριαζε κιόλας ψυχολογικά στο πρότυπο του περιπατητή που συνομιλεί με νεώτερους για τη ζωή, τον άνθρωπο, την πολιτική και το σύμπαν. Ζούσε τις μικρές χαρές της καθημερινότητας και χαιρόταν να μοιράζεται τα αγαθά υλικά και διανοητικά. Μετέδιδε κουράγιο κι αισιοδοξία, καθώς αντιμετώπιζε τις αναποδιές με αταραξία και τις απρόβλεπτες δυσκολίες με χιούμορ.
Ήταν απόλαυση ο διάλογος μαζί του για κάθε είδους θέμα, από τον Ηρόδοτο έως τη Μέλπω Αξιώτη και από τον ευρωκομμουνισμό έως τα ανατολικά μπαχαρικά σε πιάτα γαλλικής κουζίνας. Είχε ταλέντο δασκάλου με την ευγενέστερη σημασία της λέξης, γοήτευε τους φοιτητές και συνομιλητές του και ήταν ικανός να μιλάει για φιλοσοφία σ' ένα δωδεκάχρονο παιδί και να το σαγηνεύει.
Πίστευε στην αξιοκρατία και ήξερε να ξεχωρίζει ανάμεσα στις αξίες τις αυθεντικές και τις δοτές κάθε είδους, σεβόταν τους συνανθρώπους του με κριτήριο την αυθεντικότητα και την ατομική προσπάθεια πνευματικής καλλιέργειας, όχι τους κοινωνικούς τίτλους. Θεωρούσε τους σημαντικούς διανοουμένους κυρίως αυτοδημιούργητους. Έδινε στους νέους κατευθυντήριες συμβουλές ν' ακολουθήσουν τον δρόμο της ατομικής προσπάθειας πνευματικής καλλιέργειας που θεωρούσε δίπλα στις θεσμικές σπουδές κατάκτηση ενός είδους ελευθερίας.
Ήταν άτομο βαθιά πολιτικοποιημένο, με οξεία κριτική εγρήγορση που τον έκανε πολέμιο των δογματισμών και διεκδικητή της ελευθερίας. Σεβόταν την Αριστερά αλλά εκείνη την Αριστερά που το άτομο θυσιάζει προσωπικά συμφέροντα για τις ωραίες ιδέες μιας δικαιότερης κοινωνίας. Μνημόνευε τη Ρόζα Λούξεμπουργκ και εχθρευόταν τον σταλινισμό και τους κάθε είδους ή εποχής σταλινικούς. Δεν ένιωθε καλά στην παρακμιακή κοινωνία της πρόσφατης κρίσης και έλπιζε ωστόσο ότι, μετά τα συντρίμμια του σοσιαλιστικού καθεστώτος, θα προκύψει μια μέρα ένα καινούργιο όραμα για έναν κόσμο ισότητας και δικαιοσύνης, αλλά ενδέχεται να αργήσει να γεννηθεί...
Τώρα που ο Ντίνος έφυγε, είναι βέβαιο ότι θα τον θυμούνται για πολύ καιρό όλοι και όλες όσοι/όσες υπήρξαν φοιτητές και φοιτήτριές του (άλλωστε του απευθύνονταν με την αποστροφή «Δάσκαλε») και θα ζει για χρόνια ακόμα μέσα από όσα νομίζει ο καθένας και η καθεμία ότι κέρδισε σε γνώσεις και διανοητικές ευαισθησίες επειδή είχε την τύχη να τον έχει δάσκαλο. Θα τον θυμόμαστε επίσης οπωσδήποτε όσοι και όσες ανήκουμε στην ομάδα των φίλων του, ή μάλλον σωστότερα των φίλων τους, φίλων και των τριών, καθώς στο θέμα των αισθημάτων ήταν πολύ κοντά μαζί ο Ντίνος με τη Στέλλα και με την κόρη τους τη Νέλλη.
* Η Άννα Φραγκουδάκη είναι κοινωνιολόγος της εκπαίδευσης, ομ. καθηγήτρια στο ΕΚΠΑ
