Ο Σωτήρης Δημητρίου, από τους τελευταίους της μεγάλης γενιάς της Κατοχής και της Αντίστασης, δάσκαλος και σύντροφος αγαπημένος όσο ελάχιστοι, δεν είναι πια μαζί μας. Έφυγε από τη ζωή δύο μέρες πριν από τον Δεκαπενταύγουστο, στα 91 του χρόνια. Ακολούθησε την Αλίντα, τη συντρόφισσά του, δημιουργό πολλών σπουδαίων ντοκιμαντέρ, που τόσο αγαπούσε. Ο Σωτήρης Δημητρίου ήταν ένας χαλκέντερος μελετητής, που πίστευε ταυτόχρονα στην εκλαΐκευση της γνώσης. Πρωτοπόρος της Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στην Ελλάδα, καθώς και της θεωρητικής ανάλυσης του κινηματογράφου.
Συμμετείχε στην Αντίσταση στην περίοδο της Κατοχής στην Αθήνα και φυλακίστηκε από τους Γερμανούς τον Ιούλιο του 1944. Το 1950 άρχισε να εργάζεται ως μηχανικός, απόφοιτος του Πολυτεχνείου, στην Ελλάδα και αργότερα στην Αφρική. Το 1964 εξέδωσε το πρώτο βιβλίο του "Προϊστορικοί πολιτισμοί και εξέλιξη". Έναν χρόνο αργότερα εκδίδει την ποιητική συλλογή "Γράμματα της ανακωχής". Η θητεία του ως προέδρου του εταιρείας του "Σύγχρονου Κινηματογράφου", στα 1971-1974, που εξέδιδε και το ομώνυμο περιοδικό, τον συνέδεσε αποφασιστικά με τον χώρο των κινηματογραφιστών και τον οδήγησε να μελετήσει θεωρητικά τον κινηματογράφο.Το 1973 εκδίδει την εκτεταμένη μελέτη του "Μύθος, κινηματογράφος, κρίση της αισθητικής" (εκδ. Άλμα) που αποτελεί την πρώτη ολοκληρωμένη πρόταση θεωρίας κινηματογράφου από Έλληνα συγγραφέα. Από τα μέσα της δεκαετίας του '70 ξεκινά να δουλεύει ένα "έργο υποδομής", το πεντάτομο "Λεξικό Όρων" σημειολογίας, γλωσσολογίας και δομικής ανάλυσης της τέχνης, που κυκλοφορεί έως σήμερα από τις εκδόσεις Καστανιώτη.
Το 1986 ανέλαβε την Ομάδα Ανθρωπολογίας του ΚΜΕ. Με την ομάδα αυτή, εκτός από τα τακτικά σεμινάρια, πραγματοποίησε 4 ημερίδες: «Κοινωνικός αποκλεισμός», «Τιμή και ντροπή», «Οι διακρίσεις των φύλων» και «Το ζήτημα της ιδεολογίας». Από το 1998 ίδρυσε την Ομάδα της Κριτικής Διεπιστημονικότητας, με υπόβαθρο την ανθρωπολογία, με την οποία εξέδωσαν από το 2005 τέσσερα ετήσια τεύχη της "Κριτικής Διεπιστημονικότητας". Ακόμη, επιμελήθηκε την πεντάτομη σειρά "Η εξέλιξη του ανθρώπου", και πιο πρόσφατα τις μελέτες "Μορφές βίας" (2003), "Η πολιτική διάσταση στην τέχνη" (2009), "Ο κινηματογράφος σήμερα" (2011), και "Ανθρωπολογία και Ιστορία", σε συνεργασία με τη Σίβυλλα Δημητρίου-Κοτσώνη, (1996). Ένα ακόμη βιβλίο του Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, η τελευταία του δουλειά, πρόκειται να εκδοθεί το φθινόπωρο από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια.
Ο Σ. Δημητρίου διετέλεσε μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Kριτικών Kινηματογράφου από το 1976, της Eλληνικής Σημειωτικής Eταιρείας από το 1980, του Kέντρου Mελετών και Tεκμηρίωσης από το 1991, της Eταιρείας των Φίλων του Aνθρωπολογικού Mουσείου από το 1992, και της Eταιρείας Kοινωνικών Aνθρωπολόγων (Association of Social Anthropologists) από το 1993. Επίσης διετέλεσε μέλος κριτικών επιτροπών σε φεστιβάλ κινηματογράφου - Θεσσαλονίκης 1985, Δράμας 1996 και Δράμας 1997. Συμμετείχε σε συνέδρια της Σημειωτικής Εταιρείας.
Ο υπουργός Πολιτισμού Αριστείδης Μπαλτάς εξέφρασε με δήλωσή του τα θερμά του συλλυπητήρια στην οικογένεια του Σωτήρη Δημητρίου: "Σπουδαίος θεωρητικός του κινηματογράφου, αγωνιστής της Αριστεράς, με μεγάλη συμμετοχή στην κοινωνική δράση. Αν και μηχανικός του Πολυτεχνείου, ήταν ένας άνθρωπος της τέχνης, του πολιτισμού και της επιστήμης ενώ υπήρξε και πρωτοπόρος στην Κοινωνική Ανθρωπολογία στην Ελλάδα". Περισσότερα για τον Σωτήρη Δημητρίου στην "Αυγή" της Κυριακής.
