Είναι η αρχαιότερη ίσως βυθισμένη πολιτεία στον κόσμο. Κατοικήθηκε από τα χρόνια του Ομήρου και ανέπτυξε έντονη εμπορική δραστηριότητα. Στα τρία - τέσσερα μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας, σε μια αμμουδερή ακτή απέναντι από την Ελαφόνησο, εκτείνεται η αρχαία ελληνική πολιτεία, με άριστη ρυμοτομία, διώροφα κτήρια, δρόμους, πλατείες, εξαιρετικό αποχετευτικό σύστημα. Μια μοναδική ευκαιρία να γνωρίσουν το περίφημο Παυλοπέτρι θα έχουν το ερχόμενο Σαββατοκύριακο όσοι βρεθούν στην περιοχή, στην εκδήλωση προστασίας και ανάδειξης της βυθισμένης αρχαίας πόλης που διοργανώνεται υπό την αιγίδα του Δήμου Ελαφονήσου από το World Monuments Fund και την ARCH International.
Η γνωριμία ξεκινά στις 11 το πρωί του Σαββάτου στην παραλία της Πούντας, όπου σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές θα γίνει οριοθέτηση του αρχαιολογικού χώρου με συμβολική πόντιση σημαντήρων για την προστασία του από τα σκάφη. Στη συνέχεια, ο δρ Νίκολας Φλέμινγκ θα ξεναγήσει το κοινό στα αγγλικά, ενώ η αρχαιολόγος της Εφορείας Ενάλιων Αρχαιοτήτων Δέσποινα Κουτσούμπα θα κάνει την ξενάγηση στα ελληνικά. Όσοι θέλουν να συμμετάσχουν παρακαλούνται να έχουν μαζί τους τους βατραχοπέδιλα, μάσκα και αναπνευστήρα.
Την ίδια ημέρα στο ξενοδοχείο "Limira Mare", στη Νεάπολη, στις 8 μ.μ., ο Νικ Φλέμινγκ, που πραγματοποίησε τις πρώτες αρχαιολογικές έρευνες στο Παυλοπέτρι, ο Άγγελος Δεληβορριάς, που εκτός από διευθυντής του Μουσείου Μπενάκη υπήρξε και προϊστάμενος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Σπάρτης, και ο Γιάννης Αβραμίδης, διευθυντής προγράμματος στο World Monuments Fund, θα μιλήσουν για τη σημασία του Παυλοπετρίου, των ευρημάτων του αλλά και των αρχαιολογικών χώρων της περιοχής καθώς και για το πρόγραμμα προστασίας και ανάδειξής του.
Tην Κυριακή 24 Ιουλίου, το πρόγραμμα ολοκληρώνεται στην Ελαφόνησο, με την προβολή της ταινίας για το Παυλοπέτρι που έφτιαξαν μαθητές από το Γυμνάσιο της Ελαφονήσου. Θα ακολουθήσει συζήτηση, ενώ στη συνέχεια σε παραλία της Ελαφονήσου, κοντά στην πόλη, θα υπάρξουν δραστηριότητες για παιδιά, όπως, π.χ., ένα παιχνίδι που θυμίζει το επιτραπέζιο «Φιδάκι», αλλά είναι ειδικά προσαρμοσμένο στο Παυλοπέτρι.
Το Παυλοπέτρι, που η φήμη του στη χώρα μας είναι αναντίστοιχη της σπουδαιότητάς του, ερευνάται από το 1968 όταν ο δρ Νίκολας Φλέμινγκ με ομάδα νεαρών αρχαιολόγων από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ -σε συνεργασία με τον καθηγητή Άγγελο Δεληβορριά, έφορο Αρχαιτήτων Σπάρτης τότε- εντόπισαν, χαρτογράφησαν και χρονολόγησαν τη βυθισμένη αρχαία πόλη, την ύπαρξη της οποίας είχε επισημάνει για πρώτη φορά το 1904 ο Φωκίων Νέγρης, πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών.
Ωστόσο έπρεπε να περάσουν 40 και πλέον χρόνια από τότε, και να έρθει το 2009, οπότε η Εφορεία Ενάλιων Αρχαιοτήτων, ο Νικ Φλέμινγκ, ο Τζον Χέντερσον και άλλοι επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Νότιγχαμ ξεκινούν εκ νέου την έρευνα από την οποία διαπιστώνεται ότι το Παυλοπέτρι είχε έκταση 9 στρεμμάτων, ενώ κατοικούνταν από την Ύστερη Νεολιθική Περίοδο και σε όλη τη διάρκεια της Εποχής του Χαλκού. Παράλληλα, έγινε ψηφιακή χαρτογράφηση, ενώ οι επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Νότιγχαμ δημιούργησαν ένα τρισδιάστατο μοντέλο του Παυλοπετρίου. Το 2011 το ΒΒC αποτύπωσε σε ένα εξαιρετικό ντοκιμαντέρ τις έρευνες και τη μαγεία της βυθισμένης πολιτείας.
