Μιαν ακόμα εντυπωσιακή και καθόλου τυπική για κλασικό ορχηστρικό σύνολο παράσταση από αυτές που μας έχει συνηθίσει τα τελευταία χρόνια, το εμβληματικό μιούζικαλ «West Side Story», θα παρουσιάσει από σήμερα μέχρι και τη Δευτέρα 18 Ιουλίου στο Μέγαρο Μουσικής η Καμεράτα - Ορχήστρα Φίλων Της Μουσικής (ή Armonia Atenea, όπως είναι πλέον γνωστή εκτός Ελλάδας). Μιλήσαμε με τον αρχιμουσικό, καλλιτεχνικό διευθυντή και, κατά γενική ομολογία, «ψυχή» της Καμεράτα, τον Γιώργο Πέτρου για αυτή τη φιλόδοξη παραγωγή της ορχήστρας και άλλες ανάλογες, την πορεία της στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και τις μελλοντικές δραστηριότητές της. Ο διεθνώς καταξιωμένος μαέστρος δηλώνει πολύ ικανοποιημένος για τα καλλιτεχνικά επιτεύγματα της ορχήστρας και πολύ αισιόδοξος για τη συνέχεια από αυτή την πλευρά αλλά δεν κρύβει και την ανησυχία του για το οικονομικό μέλλον της από το οποίο εξαρτάται η επιβίωσή της.
* Σε περυσινή συνέντευξή μας μου είχατε πει τους λόγους που σας είχαν οδηγήσει να παρουσιάσετε τότε το μιούζικαλ «Kiss Me Kate», να υποθέσω λοιπόν ότι το «West Side Story» έρχεται τώρα ως συνέχεια εκείνου;
Είναι διαφορετικές περιπτώσεις, μην ξεχνάς ότι το «Kiss Me Kate» ήταν μία, αρκετά διαφορετική φυσικά και βελτιωμένη, νέα εκδοχή μιας παράστασης που είχαμε παρουσιάσει παλαιότερα. Από εκεί και πέρα όμως αμφότερα εντάσσονται στο ενδιαφέρον που έχω προσωπικά για το μουσικό θέατρο και το ότι έχω ασχοληθεί πολύ, μαζί με την Καμεράτα βέβαια, με αυτό και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε. Και όταν λέμε μουσικό θέατρο δεν εννοούμε φυσικά μόνον όπερα αλλά και μιούζικαλ και αρκετά ακόμα πράγματα. Οπως και το «Kiss Me Kate» λοιπόν έτσι και το «West Side Story» είναι ένα αληθινά ιστορικό μιούζικαλ, πρόκειται για δύο άριστα δείγματα του μουσικού θεάτρου του εικοστού αιώνα.
* Υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο στοιχείο του «West Side Story» που σας ελκύει ιδιαίτερα;
Όχι, είναι το σύνολό του, η εκπληκτική μουσική του Leonard Bernstein, οι στίχοι του Stephen Sondheim, το κείμενο του Arthur Laurents, οι χορογραφίες, τα πάντα. Είναι απλά ένα ολοκληρωμένο καλλιτεχνικό δημιούργημα.
* Αυτή τη φορά υπογράφετε ο ίδιος και τη μετάφραση του έργου, δεν βρήκατε τον κατάλληλο για να την αναλάβει;
Η αμοιβή ενός μεταφραστή θα επιβάρυνε και άλλο τον ήδη αρκετά υψηλό και «σφιχτό» προϋπολογισμό της παράστασης. Πέραν αυτού όμως είχα πολύ συγκεκριμένη ιδέα για το πώς ήθελα να είναι η μετάφραση και ιδιαίτερες απαιτήσεις από αυτήν και έτσι οι συνεννοήσεις και μόνο με έναν μεταφραστή θα ήταν εξαιρετικά χρονοβόρες. Και καθώς οι συνεχείς μετακινήσεις που επιβάλλει η εργασία μου υποχρεωτικά μου αφήνουν πολύ ελεύθερο χρόνο σε αίθουσες αναμονής και μέσα σε αεροπλάνα ήταν τελικά πολύ πιο απλό να την κάνω ο ίδιος.
* Το ότι συνυπογράφετε τη σκηνοθεσία δεν είναι βέβαια έκπληξη καθώς το κάνετε συχνά τα τελευταία χρόνια. Είναι ένας τομέας που σας ενδιαφέρει όλο και περισσότερο;
Ανέκαθεν με ενδιέφερε γιατί, όπως προανέφερα, αγαπώ πάρα πολύ το μουσικό θέατρο και έχω ασχοληθεί πολύ μαζί του. Στο πλαίσιο αυτής της ενασχόλησης λοιπόν από πολύ νωρίς άρχισα να έχω άποψη όχι μόνο για το μουσικό σκέλος μιας παράστασης αλλά και για το σκηνικό, άποψη που στην πορεία του χρόνου γινόταν όλο και πιο ξεκάθαρη και συγκροτημένη. Με άλλα λόγια είναι κάτι που στην πράξη το κάνω εδώ και πολλά χρόνια, απλώς τελευταία το υπογράφω επίσης (γέλια). Στη συγκεκριμένη περίπτωση βέβαια τον πρώτο λόγο όσον αφορά το στήσιμο και τη ροή της παράστασης έχει ο John Todd, ένας πολύ έμπειρος Αμερικανός σκηνοθέτης που έχει ανεβάσει άλλες δύο φορές στο παρελθόν το «West Side Story». Για όλα τα υπόλοιπα όμως, από την επιλογή του καστ μέχρι των ηθοποιών που έχουν ρόλους πρόζας, η ευθύνη ήταν δική μου.
* Ποια ήταν η κυριότερη αντικειμενική δυσκολία που παρουσίαζε το ανέβασμα αυτής της παράστασης;
Η ίδια που παρουσίαζε το «West Side Story» οπουδήποτε και αν παίχτηκε, ακόμα και στο Broadway. Έχεις ένα έργο στο οποίο οι περισσότεροι χαρακτήρες είναι εφηβικής ηλικίας, τα μέλη δύο συμμοριών. Χρειάζεσαι λοιπόν συντελεστές που να μπορούν να τραγουδήσουν, να χορέψουν και να είναι ικανοί υποκριτικά και όχι μόνο να φαίνονται αλλά και να είναι νέοι. Νέοι άνθρωποι αλλά με ολοκληρωμένα εκφραστικά μέσα και καθόλου λίγοι μάλιστα! Θεωρώ ότι έχουμε ένα νεανικό αλλά και εξαιρετικό καστ που συντελεί σε μια παράσταση υψηλού επιπέδου την οποία ελπίζω να απολαύσει το κοινό.
* Και γιατί εν τω μέσω της καλοκαιρινής περιόδου δεν το ανεβάζετε στο Ηρώδειο όπως πέρυσι το «Kiss Me Kate» αλλά στον κλειστό χώρο του Μέγαρου Μουσικής;
Καταρχήν ήταν θέμα ημερομηνιών, δεν υπήρχαν διαθέσιμες που να εξυπηρετούν την ορχήστρα. Αλλά ήταν επίσης το θέμα του ότι το Ηρώδειο αποτελεί ένα τέτοιο φυσικό σκηνικό που δεν μπορείς να το «φορτώσεις» με ένα πολύ βαρύ. Αν το κάνεις, παραβιάζεις το μοναδικό περιβάλλον του, λίγο δύσκολο να στήσεις τη Νέα Υόρκη της δεκαετίας του ’50 εκεί.
* Πώς κρίνετε την όλη υπόθεση Γιαν Φαμπρ;
Τα γεγονότα διαδραματίστηκαν ενώ βρισκόμουν στο εξωτερικό. Θεωρώ την επιλογή του καταρχήν σωστή, ανεξάρτητα από τη γνώμη που έχουμε για το έργο του είναι ένα πρόσωπο με πανευρωπαϊκή ακτινοβολία. Από εκεί και πέρα οι δηλώσεις και συνολικά η στάση του ήταν προκλητικές έως και απαράδεκτες. Και γι' αυτό δικαιολογώ και τις αντιδράσεις των συναδέλφων μου από τον χώρο του πολιτισμού, όταν υπάρχει τόση φόρτιση είναι εύκολο να ειπωθεί και μια κουβέντα παραπάνω.
* Και τα πρώτα δείγματα γραφής του Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου που τον αντικατέστησε τόσο εσπευσμένα;
Ο Βαγγέλης είναι άνθρωπος της δουλειάς, καλοπροαίρετος και εξαιρετικά συνεργάσιμος. Θεωρώ την επιλογή του ιδανική και αυτό που κατάφερε να κάνει μέσα σε ελάχιστο χρόνο εφέτος αληθινό άθλο.
* Πώς βλέπετε την κατάσταση στο Μέγαρο Μουσικής, με το νέο καθεστώς λειτουργίας και διοικητικό σχήμα του;
Γνώρισα τον νέο πρόεδρο, τον κύριο Θεοχαράκη, που είναι άνθρωπος πολύ καλών προθέσεων, με μεγάλο ενδιαφέρον για το Μέγαρο και γνωρίζει καλά τα θέματά του. Δεν θα μπορούσα φυσικά να συμφωνήσω περισσότερο με την τοποθέτηση του Μίλτου Λογιάδη στη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή, είναι ένας εξαίρετος ομότεχνός μου που έχει τις γνώσεις και τις ικανότητες να φέρει άψογα σε πέρας αυτό το έργο. Τόσο ο Μίλτος όμως όσο και το υπόλοιπο σχήμα είναι δέσμιοι των δυνατοτήτων που θα τους δοθούν. Ας μην ξεχνάμε ότι ενώ όλα τα υπόλοιπα έχουν λυθεί, το μεγάλο οικονομικό πρόβλημα του Μεγάρου εξακολουθεί να υφίσταται...
* Και όσον αφορά στην Kαμεράτα; Υπάρχουν ακόμα ανησυχίες για αυτά που θέλετε να κάνετε μαζί της;
Πάρα πολλές, με έργα κλασικού ρεπερτορίου αλλά και μουσικού θεάτρου, όπερες αλλά και άλλα μιούζικαλ επίσης. Ας μην ξεχνάμε ότι η Καμεράτα είναι ο μοναδικός φορέας στην Ελλάδα εκτός από την Εθνική Λυρική Σκηνή που κάνει δικές της ανάλογες παραγωγές, κάτι που ίσως να μην συμβαίνει με καμία άλλη ορχήστρα στον κόσμο. Και δεν έχουμε παράπονο, αυτό που κάνουμε αναγνωρίζεται, στο εξωτερικό οι δίσκοι αλλά και οι συναυλίες μας λαμβάνουν διθυραμβικές κριτικές, και στην Ελλάδα η προσέλευση του κοινού στις παραστάσεις μας είναι περισσότερο και από ικανοποιητική. Ποια άλλη ελληνική ορχήστρα επίσης έχει τέτοια ποικιλία δραστηριοτήτων; Εξακολουθούμε όμως να περιμένουμε την υποστήριξη του κράτους και μάλιστα έμπρακτη...
* Αυτό σημαίνει ότι το οικονομικό πρόβλημα της Καμεράτα εξακολουθεί να είναι έντονο;
Εντονότερο από ποτέ! Υπήρξαν στο παρελθόν άνθρωποι στο υπουργείο Πολιτισμού που ήταν ανοιχτά εχθρικοί απέναντι στην Καμεράτα και άλλοι που μας κορόιδευαν δίνοντάς μας επιχορηγήσεις τις οποίες γνώριζαν πολύ καλά ότι δεν θα μπορούσαμε να πάρουμε αφού δεν είχαμε φορολογική ενημερότητα. Η σημερινή ηγεσία του υπουργείου δείχνει μεγάλη κατανόηση και φαίνεται να καταλαβαίνει απόλυτα το μέγεθος του προβλήματος. Αυτό όμως δεν αλλάζει την πραγματικότητα, η Καμεράτα παράγει πολιτισμό, κάνει να ακούγεται το όνομα της Ελλάδας στο εξωτερικό με τον πιο θετικό τρόπο, αλλά αντιμετωπίζει θέμα επιβίωσης που πρέπει να επιλυθεί επειγόντως. Και προσωπικά τουλάχιστον δεν μπορώ και δεν θέλω να αρχίσω τη νέα σεζόν με αυτούς τους όρους και συνθήκες... Μετά το «West Side Story» τον Σεπτέμβριο θα ηχογραφήσουμε τα τέσσερα επόμενα CD μας για την Deutsche Grammophon, αφιερώνουμε πάντα αυτόν τον μήνα σε ηχογραφήσεις γιατί δεν υπάρχουν πολλές συναυλιακές υποχρεώσεις. Και θα δούμε τι θα γίνει στη συνέχεια...
* Πώς σχολιάζετε τις απολύσεις του διοικητικού προσωπικού της Καμεράτα;
Είναι κάτι που είχε συμβεί πάρα πολύ καιρό πριν, από ένα διαφορετικό Δ.Σ. και στο οποίο προσωπικά δεν είχα ανάμιξη.
* Και τα προσωπικά σας σχέδια ως μαέστρου;
Έχω μία ακόμα συναυλία με το Kyklos Ensemble και έργα ευρωπαϊκού ρομαντισμού στις 26 Ιουλίου στο Μέγαρο και μετά τελειώνει η σεζόν για εμένα. Ευτυχώς έχω την προσωπική μου διαδρομή στο εξωτερικό η οποία πηγαίνει πολύ καλά. Ευτυχώς, γιατί αυτό μου επιτρέπει να επιβιώνω χωρίς να εξαρτώμαι από την Καμεράτα καθώς, στην αντίθετη περίπτωση, το ήδη σύνθετο και μεγάλο πρόβλημά της θα ήταν ακόμα πιο πολύπλοκο και δύσκολο, σχεδόν τραγικό.
Όσο δύσκολο όμως και αν είναι δεν μπορούμε παρά να ενώσουμε τις ευχές μας με εκείνες του μαέστρου της να επιλυθεί το συντομότερο γιατί μια ορχήστρα σαν την Καμεράτα όχι μόνον αξίζει αλλά και πρέπει να συνεχίσει να υπάρχει...
