Ο Λευτέρης Ιωάννου γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη, μεγάλωσε στην Αθήνα και σπούδασε κιθάρα στο φημισμένο μουσικό κολέγιο Berklee της Βοστόνης. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα δραστηριοποιήθηκε μουσικά με πολλούς τρόπους, παίζοντας σε συναυλίες, κάνοντας ηχογραφήσεις, αλλά και ως καθηγητής, ενώ από το '14 ηγείται του blues τρίο Plural.
Η Βασιλική Σοφιανού σπούδασε διάφορες μορφές ζωγραφικής, όπως και τη λειτουργία της σε multimedia περιβάλλον, αλλά και υφαντική, και δραστηριοποιείται κυρίως διαμέσου της τελευταίας. Το «1+1= ΕΝΑ» είναι ένα έργο που εμπνεύστηκε η ίδια, «μια μουσική ιστορία, η δική σου και η δική μου, εκείνου που έζησε χρόνια πριν και δεν υπάρχει πια, αλλά και του άλλου, που θα έρθει μετά από εμάς. Ιστορία μιας ζωής, μιας διαδρομής που αφήνει στίγμα στις ζωές άλλων ανθρώπων, μια ζωή που δεν φαίνεται... όμως είναι εκεί και υπάρχει, η ζωή μέσα μας. Ξεκινώντας από τη γέννηση ενός ανθρώπου βαδίζουμε μαζί του σε όλη τη διαδρομή της ανακάλυψης του εαυτού του. Ταξιδεύουμε... χάνοντας... κερδίζοντας... μα στο τέλος ανακαλύπτοντας ότι ένας μόνος δεν μπορεί, ένας μόνο δεν φτάνει», όπως αναφέρει στις σημειώσεις της στο εσώφυλλο του CD.
Ο Λευτέρης Ιωάννου υλοποίησε την ιδέα της με σειρά ορχηστρικών κομματιών χαμηλών εντάσεων, αλλά υψηλής μελωδικότητας, τα οποία δεν προσπαθούν να εντυπωσιάσουν με ενορχηστρωτικά ευρήματα, αλλά σε υποβάλλουν με τις λεπτομέρειες και την ατμοσφαιρικότητά τους. Οι δύο συνδημιουργοί μάς μίλησαν για το ασυνήθιστο, όχι μόνο για τα ελληνικά, αλλά και για τα διεθνή δεδομένα, πειραματικό εγχείρημά τους.
Συνέντευξη στον Θάνο Μαντζάνα
* Έχουμε συνηθίσει τη μουσική να επενδύει την κινούμενη εικόνα, με πρώτη και πιο γνωστή μορφή της τον κινηματογράφο, αλλά πολύ λιγότερο ή και καθόλου την ακίνητη. Τι είναι, λοιπόν, αυτό που αρχικά έφερε κοντά και έκανε να συνεργαστούν έναν μουσικό και μία εικαστικό;
Το «1+1=ΕΝΑ» είναι ένα έργο και το CD λειτουργεί ως προάγγελος της μουσικής παράστασης που θα ακολουθήσει. Είναι η ιστορία ενός ανθρώπου, ενός οποιουδήποτε ανθρώπου, η οποία καταγράφει τα βήματά του σ' ένα ταξίδι αυτογνωσίας. Η σύλληψη του έργου ήταν της Βασιλικής και υλοποιήθηκε μέσα από μια αδιαχώριστη συνεργασία με τον Λευτέρη. Η ιδέα γέννησε μουσική, η μουσική κείμενα, τα κείμενα μουσική, χoροκίνηση, κινούμενη εικόνα. Ο ρόλος, λοιπόν, της Βασιλικής Σοφιανού δεν περιορίζεται στην εικαστική της ιδιότητα, είναι η δημιουργός του έργου.
* Σας είχε απασχολήσει η δυνατότητα συνέργειας εικαστικών και μουσικής πριν από αυτήν τη συνεργασία και τι ήταν αυτό που κυρίως σας έκανε να θέλετε να συνεργαστείτε με τον Λευτέρη Ιωάννου, ποιο ήταν το στοιχείο που σας παρακίνησε;
Πάντα πίστευα ότι υπάρχει η δυνατότητα ενότητας σε όλες τις μορφές της τέχνης. Στην προκειμένη περίπτωση εμπνεύστηκα ένα έργο και αφέθηκα στην έμπνευση αυτή να με οδηγήσει για το πώς θα μπορέσει να πάρει μορφή. Όσον αφορά τη συνεργασία μου με τον Λευτέρη, ένιωσα ότι έχει τη δυνατότητα να εκφράσει με ήχους αυτό το οποίο είχα ως αρχική ιδέα.
* Θα λέγατε ότι το «1+1=ΕΝΑ» είναι ένα έργο πάνω στη φιλοσοφική έννοια της δυαδικότητας, ίσως ακόμη και όπως εκφράζεται με την κινεζική θεώρηση του yin - yang;
Αν προσθέταμε όλους τους ανθρώπους που είναι στον κόσμο (1+1) θα καταλήγαμε σε ένα άθροισμα, αυτό είναι το ΕΝΑ επειδή είναι η πηγή από την οποία προέρχονται τα πάντα. Το έργο αυτό αναφέρεται στη δυνατότητα εναρμόνισης του ανθρώπου με τη ροή του σύμπαντος, η οποία επιτυγχάνεται μέσω μιας εξελικτικής διαφωτιστικής διαδικασίας ζωής που ξεκινά από την επαφή με τον αληθινό εαυτό μας.
* Από πλευράς σύλληψης και δομής, θα μπορούσε να θεωρηθεί έργο προγραμματικής μουσικής ή όχι;
Βάση του ορισμού της προγραμματικής μουσικής θα μπορούσε κανείς να πει πως είναι ένα έργο που εντάσσεται σε αυτήν. Όμως η διαδικασία δημιουργίας της μουσικής δεν έγινε με έναν αναλυτικό / διανοητικό τρόπο επεξεργασίας, δεν ένιωθα ότι χρειάζεται να περιγράψω ή να εκφράσω κάτι. Υπήρξε η γέννηση της ιδέας από τη Βασιλική, την άφησα να δουλευτεί μέσα μου και με κάποιον τρόπο συντονίστηκα μαζί της. Με το τέλος της όλης διαδικασίας συνειδητοποίησα ότι δημιούργησα αυτό το οποίο ήταν η αρχική σκέψη.
* Υπάρχουν συγκεκριμένα έργα ή δημιουργοί από τα οποία εκκινήσατε, ή έστω βλέπετε τώρα να υπάρχουν αναφορές σε αυτούς/ά;
Όχι, έγραψα αυτό το οποίο άκουγα μέσα μου. Ακούγοντας πια το έργο τελειωμένο, δεν μπαίνω στη διαδικασία να δω αν υπάρχουν αναφορές σε άλλους συνθέτες ή άλλα έργα. Αν κάποιος ακούγοντάς το μπει σε μια τέτοια διαδικασία, αυτό θα συμβεί επειδή ο άνθρωπος, συνήθως, όταν ακούει ή βλέπει κάτι, αυτομάτως ανατρέχει σε μνήμες κάνοντας μια ταύτιση ή σύγκριση. Προσωπικά μαθαίνω να προσεγγίζω τα πράγματα όπως τα παιδιά που πάνε σε αυτά ανακαλύπτοντας, διότι πιστεύω ότι ο τρόπος αυτός μας κάνει να βλέπουμε και να ακούμε αληθινά.
* Πώς θα χαρακτηρίζατε, από πλευράς μορφής και ύφους, τα μέρη του έργου, αλλά και το σύνολό του;
Χαρακτηρίζω τη μουσική αυτή κινηματογραφική. Απαρτίζεται από κλασικά, μινιμαλιστικά και rock στοιχεία.
* Σας ενδιαφέρει κατ' αρχάς, και στη συνέχεια είναι δυνατόν να παρουσιαστεί ζωντανά το έργο; Ποιες είναι οι δυσκολίες και οι απαιτήσεις γι' αυτό από πλευράς χώρου, και όποιες άλλες;
Ο στόχος μας από την αρχή της δημιουργίας του έργου είναι να παρουσιαστεί ζωντανά μαζί με την παράσταση. Αυτό είναι εφικτό, αλλά λόγω του αριθμού συνεργατών που χρειάζονται για την παρουσίαση έχει απαιτήσεις που δημιουργούν ένα άλλο μέγεθος οικονομικής υποστήριξης. Οι χώροι που έχουν πολύ καλή ακουστική είναι κατάλληλοι για το έργο λόγω της ενορχήστρωσής του.
* Σας ενδιαφέρει να συνεχίσετε τη διερεύνηση προς αυτή την κατεύθυνση με τον Λευτέρη Ιωάννου ή άλλον συνθέτη;
Προς το παρόν αυτό που με ενδιαφέρει είναι η επικοινωνία του έργου αυτού στον κόσμο με τον καλύτερο τρόπο που μπορεί να γίνει. Όσο για το μέλλον, είμαι ανοιχτή στην πηγή των ιδεών μου...
* Υπάρχει περιθώριο για την περαιτέρω διερεύνηση της δημιουργικής διαδικασίας που ξεκίνησε με αυτό το project; Σκοπεύετε να τη συνεχίσετε με τη Βασιλική Σοφιανού ή με κάποιον άλλο;
Υπάρχει δυνατότητα διεύρυνσης σε κάθε μορφή συνέργειας αν το επιτρέψουμε εμείς οι ίδιοι να συμβεί. Και γι' αυτό σκοπεύω να συνεχίσω τη συνεργασία μου με τη Βασιλική και είμαι ανοιχτός σε οποιαδήποτε άλλη προκύψει, φυσικά αν και εφόσον με εκφράζει.
Σε οποιαδήποτε περίπτωση είναι αυτή η ανοιχτόμυαλη και ανήσυχη προσέγγιση του Λευτέρη Ιωάννου στη μουσική πράξη που μας κάνει να αναμένουμε ακόμη πιο ενδιαφέροντα πράγματα από αυτόν στο μέλλον...
