ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΤΕΡΖΗ
Εικόνα φαινομενικά αντιφατική, που απαιτεί επεξήγηση: Την ημέρα ακριβώς που ανακοινώνεται πως στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης, τον επόμενο μήνα, θα προβληθούν 21 νέες ελληνικές ταινίες μεγάλου μήκους, που ολοκληρώθηκαν μέσα στο άνυδρο τοπίο της οικονομικής κρίσης, τρεις ενώσεις του κινηματογραφικού χώρου δίνουν συνέντευξη Τύπου με θέμα «Ποιος σκοτώνει (αργά και βασανιστικά) τον ελληνικό κινηματογράφο;»...
Τι ακριβώς συμβαίνει; Την περασμένη Πέμπτη, στην αίθουσα της ΕΣΗΕΑ, η Ένωση Σκηνοθετών - Παραγωγών Ελληνικού Κινηματογράφου (ΕΣΠΕΚ), η Ένωση Ελληνικού Ντοκιμαντέρ (ΕΕΝ) και ο Σύνδεσμος Ανεξάρτητων Παραγωγών Οπτικοακουστικών Έργων (ΣΑΠΟΕ) περιέγραψαν την οριακή κατάσταση στην οποία έχει φτάσει η εγχώρια παραγωγή ταινιών. Παρ' όλο που την προηγούμενη μέρα, σε συνάντηση με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Γιάννη Δραγασάκη και τον υπουργό Πολιτισμού Αριστείδη Μπαλτά, απέσπασαν τη δέσμευση για επαναφορά του ειδικού φόρου, καθώς και για προσωρινή κάλυψη των απωλειών (για τη χρηματοδότηση της παραγωγής) που η κατάργησή του συνεπάγεται, ο κινηματογραφικός χώρος δεν εφησυχάζει. Η κυβερνητική ανακοίνωση μιλά ταυτόχρονα και για συνολική αντιμετώπιση των προβλημάτων του κινηματογράφου, καθώς και για τη βούληση της κυβέρνησης να διεκδικήσει επιτέλους το περιβόητο 1,5% από τα τηλεοπτικά κανάλια για την παραγωγή ταινιών.
«Χαιρετίζουμε την απόφαση, αναμένουμε την επίλυση του ζητήματος", δήλωσαν στην κοινή συνέντευξη Τύπου οι εκπρόσωποι των τριών ενώσεων. Όπως είπε και ο Κώστας Γαβράς σε βιντεοσκοπημένο χαιρετισμό του στη συνέντευξη τύπου, «ο ελληνικός κινηματογράφος είναι σχεδόν ο μοναδικός εκπρόσωπος του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού στο εξωτερικό. Όταν διάβασα το προεκλογικό πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ, βρήκα εκπληκτικές τις προτάσεις του για τον κινηματογράφο. Μαθαίνω τώρα ότι καταργείται ο ειδικός φόρος των εισιτηρίων. Αν συμβεί κάτι τέτοιο, θα μιλάμε για το πτώμα του ελληνικού κινηματογράφου».
Ο Κώστας Γαβράς είπε ακόμη ότι προσφέρεται να απευθυνθεί στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον πρωθυπουργό και τον υπουργό Πολιτισμού, προκειμένου να βρεθεί λύση στο πρόβλημα. «Αν δεν μπορέσουν, επειδή το ζητάει η τρόικα, οι θεσμοί, σας προτείνω να πάμε όλοι μαζί στον Γιούνκερ προκειμένου να λύσουμε αυτό το ζήτημα. Κι αν δεν μας αφήσουν να τον συναντήσουμε, τότε να συγκεντρωθούμε όλοι μαζί έξω από το κτήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέχρι να μας δεχτεί. Πρόκειται για την επιβίωση του ελληνικού κινηματογράφου».
Ο γενικός γραμματέας της ΕΣΠΕΚ Βασίλης Κοσμόπουλος επισήμανε πως "δύο είναι οι πυλώνες στους οποίους πρέπει να στηριχθεί η κινηματογραφική παραγωγή, ο ειδικός φόρος και το 1,5%". Όπως διευκρίνισαν οι εκπρόσωποι των ενώσεων, τα τελευταία χρόνια μόνον τα συνδρομητικά κανάλια και η ΕΡΤ (και αυτή εν μέρει) απέδωσαν τα ανάλογα ποσά, εφαρμόζοντας τον νόμο.
Ως προς τον ειδικό φόρο τονίστηκε ο ανταποδοτικός του χαρακτήρας, ότι είναι λάθος να θεωρείται «φόρος υπέρ τρίτων», και επισημάνθηκε βέβαια η πετυχημένη πολυετής εφαρμογή του σχεδόν σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες ως βασικό εργαλείο για την ενίσχυση των εθνικών κινηματογραφιών, στη λογική και του προγράμματος MEDIA της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Από την άλλη πλευρά, οι αιθουσάρχες ανησυχούν πως εάν η επαναφορά του ειδικού φόρου δεν συνοδεύεται με την ταυτόχρονη μείωση του ΦΠΑ στα εισιτήρια από 23% σε 13% ή ακόμη και στο 6% (όπως ισχύει για τους άλλους κλάδους του πολιτισμού, π.χ. τις θεατρικές παραστάσεις), θα υπάρξει κατακόρυφη πτώση στην ούτως ή άλλως μειωμένη προσέλευση στις κινηματογραφικές αίθουσες.
Αλλά τα προβλήματα του ελληνικού κινηματογράφου δεν περιορίζονται σε αυτά τα δύο κεντρικά ζητήματα: Οι εκπρόσωποι των κινηματογραφικών ενώσεων επισήμαναν την ουσιαστική ακύρωση των φορολογικών κινήτρων για την επένδυση σε ελληνικές κινηματογραφικές ταινίες (tax rebate), το μεγάλο θέμα της «πειρατείας» μέσω Ίντερνετ, τα σοβαρά προβλήματα στην οπτικοακουστική παιδεία αλλά και την απουσία σταθερής πολιτικής για την προσέλκυση ξένων κινηματογραφικών παραγωγών. Η βούληση που εκφράστηκε το περασμένο καλοκαίρι πάνω στο τελευταίο θέμα, από τον τότε αναπληρωτή υπουργό Πολιτισμού Νίκο Ξυδάκη, για την ενεργοποίηση του Film Commission, πρέπει να έχει συνέχεια. Χαρακτηριστικά, το νέο «Bourne», ενώ, σύμφωνα με το σενάριο διαδραματίζεται σε ελληνικό έδαφος, κατέληξε να γυρίζεται στην Τενερίφη, με τους παραγωγούς να στήνουν στο ισπανικό νησί σκηνικό... Αθήνας!
Μια και ο πρόεδρος της Γαλλίας βρισκόταν εκείνη τη στιγμή στην Αθήνα, τονίστηκε ότι το γαλλικό αναπτυξιακό μοντέλο για τον κινηματογράφο θα έπρεπε να λειτουργήσει ως πρότυπο για την Ελλάδα - ο προϋπολογισμός του Γαλλικού Κέντρου Κινηματογράφου ανέρχεται σε 670 εκατομμύρια ευρώ!
Κι ενώ η ανησυχία για το μέλλον της ελληνικής κινηματογραφικής παραγωγής παραμένει, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης ανακοίνωσε πως θα φιλοξενήσει φέτος 21 ελληνικές ταινίες μεγάλου μήκους (14 από τις οποίες θα κάνουν πρεμιέρα στο Φεστιβάλ) και 16 ταινίες μικρού μήκους.
Ανάμεσα στις πρεμιέρες συναντάμε «Το ξύπνημα της άνοιξης» του Κωνσταντίνου Γιάνναρη (πρώην «Καλάσνικοφ)», το «Silent» του Γιώργου Γκικαπέππα, το «Smac» του Ηλία Δημητρίου, το «Invisible» του Δημήτρη Αθανίτη, «Το κυπαρίσσι του βυθού» του Νίκου Κορνήλιου, το «Μέλος οικογένειας» του Μαρίνου Καρτίκκη, κινηματογραφικό σχόλιο για την οικονομική κρίση στην Κύπρο, και το «Zenaida» των Αλέξη Τσάφα και Γιάννη Φώτου. Ακόμη, στη Θεσσαλονίκη θα προβληθούν οι ταινίες «Interruption» του Γιώργου Ζώη, «Εντυπώσεις ενός πνιγμένου» του Κύρου Παπαβασιλείου, "Tabula Rasa" της Ηρώς Δοντά και της Ναταλίας Στράτου, "Καύσωνας" της Τζόις Νασαουάτι, «Ειμαρμένη» του Ανδρέα Μαριανού, "Στην κουζίνα" του Σπύρου Αμοιρόπουλου.
