Συνεχίζοντας να μιλάμε για ορισμούς, ας δούμε λίγο τη λέξη «βιβλιοθήκη». Μια έννοια που κρύβει μέσα της είναι η προφανής. Η βιβλιοθήκη, λαϊκή, ακαδημαϊκή, σχολική, ειδική, αγκαλιάζει και ερμηνεύει μια σταθερή εικόνα που έχουμε για τον συγκεκριμένο θεσμό. Τι κι αν οι βιβλιοθήκες διαφέρουν μεταξύ τους; Στην ουσία τους παραμένουν ίδιες, είτε πρόκειται για τη βιβλιοθήκη ενός σχολείου σε ένα νησί είτε πρόκειται για την Εθνική Βιβλιοθήκη. Οι εικόνες που σχηματίζει η λέξη έρχονται αυθόρμητα. Βιβλία, ράφια, αναγνώστες, πληροφορίες, υπηρεσίες κ.ο.κ.
Όμως, καθώς οι λέξεις παίζουν με τις έννοιες, η λέξη «βιβλιοθήκη» έχει αποκτήσει πολλές οντότητες. Δεν μας είναι άγνωστη η λέξη όταν αναφερόμαστε σε ένα έπιπλο, συνηθισμένο σε πολλά σπίτια, αποφορτισμένο πολλές φορές μεταφορικά και κυριολεκτικά από τα βιβλία. Ένα έπιπλο γνώριμο, ίσως μερικές φορές φορτωμένο με αναμνηστικά ξεχασμένων βαφτίσεων και γάμων, με σεμεδάκια κεντημένα με μεράκι και αγάπη να ανθίζουν, ίσως και ένα τηλέφωνο ακουμπισμένο στη γωνία. Βιβλιοθήκη συνηθίσαμε να το λέμε και αυτό. Ίσως ζούσε με την προσμονή της οικογένειας ότι θα γεμίσει βιβλία μια μέρα. Και σε πολλές περιπτώσεις γέμισε! Ξεχείλισε!
Και εκεί ήρθε μια άλλη έννοια να προστεθεί. Η προσωπική βιβλιοθήκη. Ως χωροταξία βιβλίων στον προσωπικό χώρο, ανεξάρτητα από τα έπιπλα, τα ράφια, τους χώρους που αυτή απλώνει τα κομμάτια της. Η προσωπική βιβλιοθήκη ως αντανάκλαση της ζωή τους ατόμου, της οικογένειας. Ως τρόπαιο πολλές φορές, ως επιβεβαίωση ίσως. Η προσωπική συλλογή από ανάγκη, μεράκι, όρεξη, αγάπη. Βιβλιοθήκη είναι και αυτή και ας μην καταλαμβάνει, συχνότατα, ράφια, αλλά κάθε διαθέσιμη επιφάνεια του σπιτιού. Η προσωπική μας βιβλιοθήκη, καθρέφτης μας.
Παίζοντας με τις λέξεις λοιπόν, διακρίνουμε έναν κοινό τόπο. Βιβλιοθήκη είναι η έννοια που συναντιούνται ταυτόχρονα το υποκείμενο (ο αναγνώστης) και το αντικείμενο (μέχρι πρόσφατα το βιβλίο). Και η συνάντηση αυτή γίνεται ηθελημένα. Με σκοπό. Και στη συνάντηση αυτή λειτουργούν τόσο τα συναισθήματα, όσο και η λογική, η νόηση. Οριοθετώντας λοιπόν σήμερα τη λέξη, την έννοια και το θεσμό, πολλές απαντήσεις προσπαθούμε να δώσουμε. Δεν πρέπει να ξεχνάμε πάντα όμως τη σύζευξη του υποκειμένου με το αντικείμενο. Και τι πιο όμορφο όταν ταυτόχρονα πολλοί αναγνώστες συναντούν πολλά βιβλία στους θεσμούς που υπάρχουν για αυτό τον σκοπό; Τις βιβλιοθήκες. Χώροι συνάντησης ανθρώπων και βιβλίων (ή εναλλακτικά με όποιο υλικό εκφράζεται η ανθρώπινη γνώση και πνεύμα). Ανοιχτοί, δημοκρατικοί, ελεύθεροι χώροι. Προσθέτουν στη ζωή μας τα τριαντάφυλλα που έχουμε ίσως την ίδια ανάγκη με το ψωμί. Μερικές φορές ίσως τα έχουμε ακόμη μεγαλύτερη ανάγκη.
Καλλίμαχος
