Το 2013 εγκαινιάστηκε στο Μπέρμινγκχαμ της Αγγλίας η μεγαλύτερη δημόσια βιβλιοθήκη της Ευρώπης. Ένα κτήριο - κόσμημα, που κόστισε 189 εκατ. λίρες Αγγλίας. Μία βιβλιοθήκη που φιλοδόξησε μέσα από το νέο, λαμπρό της κτήριο να καταστεί το κέντρο της γνώσης και του πολιτισμού της πόλης της. Και το πέτυχε. Η βιβλιοθήκη του Μπέρμινγκχαμ είναι το πιο πολυσύχναστο σημείο στο κέντρο της πόλης. Και όχι μόνο. Αποτελεί πόλο έλξης για εκατομμύρια τουρίστες που επισκέπτονται την Αγγλία κάθε χρόνο, καθιστώντας την πλέον το πιο επισκέψιμο σημείο εκτός Λονδίνου. Δεν είναι και λίγο αν σκεφτεί κανείς τη σύντομη ιστορία του κτηρίου.
Όμως σκάνδαλα διαφθοράς και ύφεση έπληξαν την πόλη. Και το δημοτικό συμβούλιο αναζήτησε τρόπους να μειώσει τα έξοδα λειτουργίας του δήμου. Το καινούργιο κτήριο, για να λειτουργήσει, κοστίζει 10 εκατ. λίρες τον χρόνο. Μειώσεις προσωπικού, μειώσεις στις αγορές βιβλίων οδήγησαν στη σταδιακή μείωση των εβδομαδιαίων ωρών λειτουργίας της βιβλιοθήκης από 73 σε 40. Η λάμψη φθίνει πάνω από ένα κτήριο - κόσμημα, που η δημοτική αρχή αδυνατεί να συντηρήσει όπως του αξίζει.
Η βιβλιοθήκη, για να αντιμετωπίσει την έλλειψη προσωπικού, απευθύνθηκε στους ίδιους τους κατοίκους. Σόκαρε την τοπική κοινωνία το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου η βιβλιοθήκη θα είναι πλέον κλειστή τις Κυριακές και θα λειτουργεί μόνο για έξι ώρες τα Σάββατα. Η άμεση κινητοποίηση οδήγησε σε μια καμπάνια με τον τίτλο «Μπορείς να δώσεις μία μέρα τον χρόνο από τη ζωή σου για τη βιβλιοθήκη;». Και μάλλον οι κάτοικοι του Μπέρμινγκχαμ μπορούν. Μεταξύ των απαντήσεων διαβάζουμε: «... ένα βιβλίο είναι πιο σημαντικό από μία γραμμή τραμ...», «ελεύθερη ανοιχτή βιβλιοθήκη είναι η προτεραιότητα...», «Ευτυχής να βοηθήσω, καθώς η βιβλιοθήκη με βοήθησε τόσο πολύ...» και πολλές πολλές άλλες, που συγκεντρώθηκαν σε μια ιστοσελίδα.
Διάφορες σκέψεις διατρέχουν το μυαλό μας από τις ειδήσεις αυτές. Πώς κατασκευάζεις ένα τόσο μεγάλο κτήριο χωρίς να έχεις εξασφαλίσει τη λειτουργία του για το μέλλον; Αφού το κατασκεύασες και το λειτουργείς με επιτυχία, κάνοντάς το γνωστό παγκοσμίως, πώς αποφασίζεις να το απαξιώσεις; Ο προσανατολισμός τού δημοτικού συμβουλίου στην επένδυση στη γνώση και στον πολιτισμό υπόκειται αλλαγές και μέχρι ποιου σημείου κάτω από συνθήκες οικονομικής κρίσης;
Ερωτήματα που γίνονται δυσκολότερα αν φέρουμε το παράδειγμα της βιβλιοθήκης αυτής στην ελληνική πραγματικότητα. Ένα κτήριο - κόσμημα ετοιμάζεται να εγκαινιαστεί το 2016 για να φιλοξενήσει την Εθνική μας Βιβλιοθήκη. Ποια από τα ερωτήματα έχουν ήδη απαντηθεί; Και με ποιον τρόπο; Θα ήταν ενδιαφέρον να το μάθουμε...
Καλλίμαχος
