Έντονη αντιπαράθεση, μεταξύ της κυβέρνησης και ανθρώπων του κινηματογράφου, έχει προκαλέσει στη Ρωσία η υποψηφιότητα για Όσκαρ του "Λεβιάθαν", της ταινίας του Αντρέι Ζβιαγκίντσεφ, καθώς αποτελεί έμμεση κριτική στην πολιτική διαφθορά. Η ταινία, που έχει χρηματοδοτηθεί από το ρωσικό κράτος (μάλλον χωρίς οι αρμόδιοι να έχουν αντιληφθεί τι ακριβώς περιελάμβανε το σενάριο), κατηγορείται τώρα ως "αντι-πατριωτική". Μάλιστα, με αφορμή τη διεθνή επιτυχία της, η κυβέρνηση στη Μόσχα υιοθέτησε νέους κανόνες ως προς τη χορήγηση άδειας προβολής ταινιών, βάζοντας ως προϋποθέσεις τη "μη υπονόμευση της εθνικής ενότητας και την υπεράσπιση της συνταγματικής τάξης", ενώ ο αρμόδιος υπουργός μίλησε ακόμη και για την ανάγκη για ένα "πατριωτικό Ίντερνετ"!
Και ενώ οι Δυτικοί "αναγνωρίζουν" στην ταινία το πνεύμα του Τουργκένιεφ, του Τολστόι και του Τσέχωφ, απονέμοντας σε αυτήν το Βραβείο Σεναρίου στις Κάννες, το μεγάλο βραβείο στο Φεστιβάλ του Λονδίνου, τη Χρυσή Σφαίρα Ξενόγλωσσης Ταινίας, στη Ρωσία το φιλμ του Ζβιαγκίντσεφ δέχεται επιθέσεις όχι μόνο από την κυβέρνηση αλλά και από τη Ρωσική Εκκλησία. Ο υπουργός Πολιτισμού Βλαντίμιρ Μεντίνσκι χαρακτήρισε το φιλμ "αντιρωσικό": "Δεν νομίζω ότι είναι μια αγνή ρωσική ιστορία, δεν βλέπω ρωσικότητα στους ήρωες της ταινίας. Δεν αναγνώρισα τον εαυτό μου, τους συναδέλφους μου, τους φίλους ή έστω τους φίλους φίλων μου στους χαρακτήρες της ταινίας". Ο συγκεκριμένος υπουργός, κάνοντας "αυτοκριτική" για το γεγονός ότι η ταινία χρηματοδοτήθηκε από το ρωσικό κράτος, είχε δηλώσει επιθετικά, "ναι μεν όλα τα λουλούδια πρέπει να ανθίζουν, αλλά εμείς θα ποτίζουμε μονάχα αυτά που μας αρέσουν". Οπως ήταν αναμενόμενο, οι κυβερνητικές προθέσεις ξεσήκωσαν τους κινηματογραφιστές: "Ποιος θα αποφασίσει για το εάν μια ταινία ανταποκρίνεται στα πατριωτικά κριτήρια που βάζει η κυβέρνηση;" δήλωσε ο σκηνοθέτης Αντρέι Πρόσκιν στο πρακτορείο Ιντερφάξ. "Το υπουργείο; Οι θεατές; Κάποιο δικαστήριο μήπως;". Ενώ ο διευθυντής του κινηματογραφικού περιοδικού "Iskusstvo Kino" Ντανίλ Ντοντουρέι, αναρωτιέται: "Τι σημαίνει ο όρος 'εθνική ενότητα;'. Αυτό είναι κάτι εντελώς καινούργιο. Παλιά είχαμε τον όρο 'αντισοβιετική προπαγάνδα'"." Και ο σκηνοθέτης του "Λεβιάθαν", Αντρέι Ζβιαγκίντσεφ, δηλώνει πως η ταινία του είναι ρωσική, "αν και οι ιδέες που βρίσκονται στον πυρήνα της αφορούν όλον τον πλανήτη".
Κ.Τ.
