Συνέντευξη στον Σπύρο Κακουριώτη
Τούτες τις μέρες, τριγυρίζοντας στους δρόμους της πόλης, όλο και περισσότερο πέφτει κανείς πάνω σε ανθρώπους που απλώνουν το χέρι ζητιανεύοντας λίγο από το περίσσευμα της γιορτινής διάθεσης των ανθρώπων. Κάποιοι από αυτούς, εμφανώς χτυπημένοι από την πρέζα. Οι γύρω τους συνήθως ρίχνουν μια ματιά απόρριψης, αποστρέφουν το βλέμμα και συνεχίζουν. "Οι τοξικομανείς το ξέρουν ότι τους κοιτούν σαν παράσιτα. Ξέρουν πού έχουν πέσει. Όμως, ο πόνος τους είναι τέτοιος που επιλέγουν να συνεχίσουν", λέει η ηθοποιός Κόρα Καρβούνη.
Αφορμή για την κουβέντα μας αυτή ο ρόλος της Πινκ, μιας εικοσιπεντάχρονης τοξικομανούς, που θα ερμηνεύει στο έργο Παράσιτα, από τις 3 Ιανουαρίου στο Θέατρο του Νέου Κόσμου.
Έργο σκληρό, τα Παράσιτα της Βίβιεν Φράντσμαν γράφτηκαν σε συνεργασία με γυναικείες ομάδες φυλακισμένων, που χρησιμοποιούν το θέατρο προκειμένου να εκμεταλλευτούν την απελευθερωτική επίδραση που μπορεί να έχει στις έγκλειστες.
Πρωταγωνίστριές του δύο αδελφές, τοξικομανείς, με ιδιαίτερα τραυματικό παρελθόν, που βιώνουν μια σχέση "συνεξάρτησης", όπως την αποκαλούν οι ειδικοί. Αγαπούν η μία την άλλη, με τρόπο όμως εξαιρετικά πνιγηρό.
"Οι δύο ηρωίδες ορίζουν την αγάπη ως έλεγχο", λέει η Κόρα Καρβούνη. "Η Πινκ, ενώ λέει πως αγαπά την αδελφή της, την Ρόλλυ, την έχει ανάγκη χωρίς να την σέβεται, την χειρίζεται. Είναι άρρωστος άνθρωπος, με τραυματικό παρελθόν, που δεν μπορεί να έχει υγιή εικόνα για την αγάπη".
Μιλώντας για τις σχέσεις των δύο ηρωίδων, η νεαρή ηθοποιός παρατηρεί πως, μολονότι το ζήτημα της τοξικοεξάρτησης αποτελεί κεντρικό θέμα στα Παράσιτα, "την αρρωστημένη αυτή σχέση που έχει η Πινκ με την αδερφή της την αναγνωρίζουμε και σε πολύ υγιείς ανθρώπους. Πιστεύω πως αυτό αποτελεί τον πυρήνα του έργου. Η χρήση ναρκωτικών απλώς εντείνει τα προβλήματα της σχέσης τους".
Στην παρατήρηση πως η στάση των σύγχρονων κοινωνιών απέναντι στους τοξικομανείς δεν διαφέρει και τόσο πολύ από εκείνη των κοινωνιών του μεσοπολέμου, όταν η ευγονική επέβαλλε τη στείρωση ή την ευθανασία των ψυχασθενών, των αναπήρων κ.ά., η Κόρα Καρβούνη λέει: "Δεν έχουμε ξεφύγει πολύ από αυτό το σημείο. Όταν συναντάμε κάποιον τοξικομανή, η παρουσία του μας ενοχλεί ή μας θυμώνει. Ξεχνάμε πως για να φτάσει ένας άνθρωπος να αυτοκαταστρέφεται σε τέτοιο βαθμό, έχει πολύ μεγάλο πόνο μέσα του κι αυτόν ζητάει να ναρκώσει. Ξεχνάμε πως πίσω από τον τοξικομανή βρίσκεται ένας άνθρωπος που έχει περάσει πολύ δύσκολα".
Προκειμένου να δουλέψουν ολοκληρωμένα τους ρόλους τους, η Κόρα Καρβούνη και η συμπρωταγωνίστριά της Ιωάννα Κολλιοπούλου, μαζί με τον σκηνοθέτη Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο, ζήτησαν τη βοήθεια ειδικών του ΚΕΘΕΑ. "Συνεργαστήκαμε με δύο στελέχη του, έναν υπεύθυνο ομάδας στις φυλακές και μια υπεύθυνη ομάδας γυναικών. Μας έδωσαν όλες τις πληροφορίες που χρειαστήκαμε και είδαν τη δουλειά μας, βοηθώντας μας να παρουσιάσουμε σωστά αυτούς τους ανθρώπους. Γιατί δεν θέλαμε, σε καμία περίπτωση, να τους παραστήσουμε σαν καρικατούρα ή να τους μειώσουμε. Θέλαμε να είναι όσο πιο αληθινό γίνεται. Ταυτόχρονα, κάναμε και μόνες μας έρευνα, παρατηρήσαμε τους τοξικομανείς στα στέκια τους. Μέσα από τη θεατρική σύμβαση πρέπει να τους μιμηθούμε χωρίς να κοροϊδέψουμε". Αμέσως η Κόρα Καρβούνη συμπληρώνει: "Όμως αυτό που μας απασχόλησε κυρίως ήταν να βρούμε το πώς είναι οι δύο συγκεκριμένοι χαρακτήρες που υποδυόμαστε. Γιατί δεν είναι όλοι οι τοξικομανείς ίδιοι, ο καθένας τους είναι κι ένας διαφορετικός άνθρωπος".
"Δεν είναι σκληρό το έργο, η ζωή είναι"
Τα Παράσιτα είναι αρκετά βίαιο έργο. Κι αυτή η βία έχει φύλο: είναι η ανδρική βία που υφίστανται οι δύο ηρωίδες και στην οποία προσαρμόζονται. "Το 99% των γυναικών ξεκινούν τα ναρκωτικά εξαιτίας κάποιου άνδρα... Το ίδιο και όταν οδηγούνται στην πορνεία. Ανάμεσα σε τοξικομανείς δεν υπάρχουν πραγματικές σχέσεις, όλα υποχωρούν προκειμένου να βρουν τη δόση τους. Σε ένα ζευγάρι τοξικομανών, ο άντρας θα ζητήσει από την κοπέλα να εκδίδεται".
Στην ερώτηση αν φοβάται μήπως η σκληρότητα του έργου απωθήσει τους θεατές και τους κάνει να αποστρέψουν το βλέμμα από το θέμα που βρίσκεται στο επίκεντρό του, η Κόρα Καρβούνη απαντά κοφτά: "Δεν είναι σκληρό το έργο, η ζωή είναι σκληρή. Κάποιοι μπορεί να έρθουν σε αμηχανία, γιατί καταπιάνεται με πολύ επώδυνα ζητήματα", παραδέχεται και συνεχίζει: "Γι' αυτό δίνουμε βάρος στο χιούμορ που έχει το έργο, γιατί η ζωή μπορεί να είναι σκληρή, αλλά δεν παύει να είναι και αστεία. Θεωρώ πως έχουμε πετύχει ένα καλό κράμα. Δεν μπορείς να κάνεις καλό δράμα χωρίς χιούμορ".
Πιστεύει πως το θέατρο μπορεί να κάνει τους θεατές να αλλάξουν τη στερεότυπη στάση που συνήθως κρατούν απέναντι στο πρόβλημα της τοξικοεξάρτησης; "Δεν κάνουμε θέατρο για να μας πουν πόσο ωραία παίξαμε! Αν έστω κι ένας θεατής μετακινηθεί λίγο στη ζωή του βλέποντας την παράσταση, εγώ ως ηθοποιός έχω κερδίσει. Σε αυτόν τον μικρό μετασχηματισμό έγκειται η απελευθερωτική δύναμη του θεάτρου".
"Είμαστε εθισμένοι με το παρελθόν"
Συζητώντας με την Κόρα Καρβούνη για τις κοινωνικές αιτίες που συντείνουν στην εξάρτηση, λέει: "Για μένα όλο το έργο συνοψίζεται σε μια φράση της Ρόλλυ: Φαντάζεσαι να μην έχεις ανάγκη να πάρεις ποτέ τίποτα; Αυτό δεν ισχύει μόνο για τα ναρκωτικά. Είμαστε μια κοινωνία εθισμένη... Όχι μόνο στο αλκοόλ, το τσιγάρο ή τα ναρκωτικά. Είμαστε εθισμένοι στο παρελθόν, στα χρήματα... Έτσι το μεγάλο ερώτημα για μένα είναι: Φαντάζεσαι μια ζωή χωρίς να είσαι εξαρτημένος από τίποτα;».
Την ρωτάμε τι εννοεί λέγοντας πως είμαστε εθισμένοι με το παρελθόν: "Οι περισσότεροι δεν έχουμε δεχτεί ότι η Ελλάδα καταστράφηκε, ότι δεν είναι αυτή που ήταν. Η εμμονή μας να μην το παραδεχόμαστε είναι εθισμός. Αν μένουμε στα φαντάσματα από το παρελθόν, είμαστε κι εμείς ενός είδους ναρκομανείς. Τρεφόμαστε από το παρελθόν και δεν ζούμε το παρόν ούτε βλέπουμε το μέλλον. Εκεί ακριβώς με αγγίζει προσωπικά αυτό το έργο".
"Αν δεν απελευθερωθούμε από το τραυματικό παρελθόν, δεν μπορούμε να μεγαλώσουμε", συμπληρώνει, "έτσι θα μας φταίνε μονίμως οι άλλοι: οι συμπολίτες μας, ο άντρας μας, η μάνα μας, η κοινωνία, το κράτος... Όταν απελευθερωθούμε από αυτά, τότε θα υπάρξει μια ενήλικη, ισορροπημένη και ελεύθερη κοινωνία".
info
ΠΑΡΑΣΙΤΑ της Βίβιεν Φράντσμαν. Μετάφραση: Αγγελική Κοκκώνη. Σκηνοθεσία: Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος. Σκηνικά - κοστούμια: Μαγδαληνή Αυγερινού. Μουσική: Σταύρος Γασπαράτος. Ερμηνεία: Κόρα Καρβούνη, Ιωάννα Κολλιοπούλου. ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΚΟΣΜΟΥ, από 3/1/2015.
