Live τώρα    
Η «ΑΥΓΗ» ΣΤΑ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ (2) / Μπαϋρώιτ 2014: «Δαχτυλίδι του Νίμπελουνγκ» από τον Φρανκ Κάστορφ
  • Μείωση μεγέθους γραμματοσειράς
  • Αύξηση μεγέθους γραμματοσειράς
Εκτύπωση

Η «ΑΥΓΗ» ΣΤΑ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ (2) / Μπαϋρώιτ 2014: «Δαχτυλίδι του Νίμπελουνγκ» από τον Φρανκ Κάστορφ

Παραβλέποντας σχεδόν καθ' ολοκληρίαν το βαγκνερικό πρωτότυπο της «Τετραλογίας», ο Φρανκ Κάστορφ τοποθετεί τη δική του πλοκή σε 4 διαμετρικά διάφορους (ου) τόπους δράσης. Για τον «Χρυσό του Ρήνου» επιλέγεται η θρυλική Route 66 των Ηνωμένων Πολιτειών. Ούτε ποταμός ούτε χρυσός σηματοδοτούν πλέον το πυκνό σε γεγονότα Vorabend του Κύκλου. Μια γελοιογραφία πισίνας αντιπροσωπεύει το υγρό στοιχείο, στον περίβολο ενός φτηνού παρόδιου μοτέλ που γειτονεύει με βενζινάδικο, ο «μαύρος χρυσός» σηματοδοτείται έτσι ως ελάχιστα σαφές διακύβευμα. Οι κόρες του Ρήνου αναδίδουν ελαφρό ήθος, ενώ ο ερωτύλος Άλμπεριχ είναι απλώς ένας «loser» που θεάται να βασανίζει ένα πλαστικό παπάκι, ενδεικτικό προφανώς τετριμμένης ψυχαναλυτικής διάστασης του χαρακτήρα. Αλλά και οι Θεοί στην αντίληψη του ανατρεπτικού Κάστορφ κάθε άλλο παρά τη θεία τους διάσταση αποκαλύπτουν. Ζουν όλοι μαζί σε ένα στενάχωρο κοινόβιο του α' ορόφου, κυριολεκτικά «ο ένας πάνω στον άλλο», με τον αποκρουστικά ενδεδυμένο Βόταν αντί πατέρα τους, όπως επιτάσσει το κείμενο, προαγωγό των θηλέων του ομίλου. Η πρώτη του εμφάνιση μάλιστα σημειώνεται όχι στις θεϊκές νεφέλες, αλλά στο κρεβάτι μιας υποπρολεταριακής ηδονής που μοιράζεται όχι μόνο με τη νόμιμη σύζυγό του Φρίκα (θεά προστάτιδα του γάμου!), αλλά και με την αδελφή της Φράια, θεά της νεότητας στο έργο του Βάγκνερ, η απαγωγή της οποίας από τους γίγαντες οικοδόμους της θεϊκής κατοικίας Βαλχάλα (εμφανίζεται απρόσμενα στο τέλος του Κύκλου ως το... Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης) πυροδοτεί την ανάμειξη του Βόταν με την αρπαγή του μοιραίου χρυσού.

Ο Κάστορφ παραβλέπει συστηματικά στην εκδοχή του ή χρησιμοποιεί χωρίς συνέπεια τα σύμβολα της πλοκής του Βάγκνερ, εξαφανίζει εντελώς τον δύσμοιρο λαό των Νίμπελουνγκ που νυχθημερόν συλλέγει πλούτο για τους ηγέτες - δυνάστες του, ενώ κορυφαίες στιγμές, όπως η δραματικότατη δ' σκηνή του «Rheingold», εκείνη της αιχμαλωσίας και της κατάρας του Άλμπεριχ, αποδίδονται με επιδεικτική απόσυρσή του από κάθε έννοια υποκριτικής αγωγής των ηθοποιών του, που ερμηνεύουν το δράμα τους ξαπλωμένοι νωχελικά στις chaises longues τους! Η απόσπαση της προσοχής του θεατή από την πρωτεύουσα μουσική επιτείνεται με συνεχείς κινηματογραφικές λήψεις επί σκηνής και την ταυτόχρονη προβολή τους σε σταθερή ή αυτοσχέδια γιγαντοοθόνη...

Για τη «Βαλκυρία» η δράση μεταφέρεται στο υπό κατάληψη Μπακού του Αζερμπαϊτζάν στις αρχές της δεκαετίας του 1920, όταν αντλείται εκεί το πρώτο πετρέλαιο της περιοχής, με παράλληλες προβολές πρωτότυπου κινηματογραφικού υλικού εποχής, επαναστάτες να πέφτουν καταλαμβάνοντας τις πετρελαιοπηγές και τις Βαλκυρίες ως πολυποίκιλης εθνοτικής προέλευσης δέσποινες της περιοχής.

Ως πλέον εμβληματική της εκδοχής Κάστορφ προβάλλει η αναπαράσταση ενός σοβιετικού mount Rushmore για τις ανάγκες (;) του «Ζήγκφριντ», όπου, αντί των Αμερικανών προέδρων Ουάσιγκτον, Τζέφερσον, Θ. Ρούζβελτ και Λίνκολν, αναπαρίστανται, ευχερώς αναγνωρίσιμοι, οι Μαρξ, Λένιν, Στάλιν και Μάο (σκηνικά του Σέρβου Aleksandar Denić). Υπό την σκιά τους ο νεαρός και άτρομος ήρωας αντιμετωπίζει την ερωτική επιθυμία βωβού σκλάβου του Μίμε που τον καταδιώκει ημίγυμνος, με νυφικό πέπλο και ψηλά τακούνια, ενώ ο φόνος του γίγαντα Φάφνερ, εδώ εμπόρου ναρκωτικών, γίνεται πισώπλατα, όχι με το περιώνυμο σπαθί Nothung, που σφυρηλατείται επί μία ολόκληρη πράξη, αλλά με... καλάσνικοφ! Όσο για το δασοπούλι που οδηγεί τον Ζήγκφριντ στην κοιμώμενη Βρουγχίλδη (καταμεσής στην Alexanderplatz του πρώην Ανατολικού Βερολίνου, με σήμανση υπόγειου και υπέργειου σιδηροδρόμου, ταχυδρομείου και καταστήματος της εποχής), εκτός από την ενημέρωση εξασφαλίζει στον νέο και την πρώτη του (;) σεξουαλική εμπειρία, συμβάν που, φυσικά, γελοιοποιεί το επιγενόμενο δέος του μπροστά στη Γυναίκα και στα συναισθήματα που φέρεται κατά το έργο ότι του προκαλεί. Το ερωτικό ντουέτο των εραστών, εξάλλου, επισκοπεί οικογένεια κροκοδείλων, της οποίας ο pater familias καταβροχθίζει το «πουλί», που λίγο αργότερα ανασύρει από το στομάχι του ο Ζήγκφριντ. Την ταπείνωση δεν γλυτώνει ούτε καν η αρχέγονη θεά της γης Έρντα, άλλη μια πόρνη που, αφού συνουσιάσθηκε με τον Βόταν περίπου επί σκηνής κατά την υποτιθέμενη είσοδο των Θεών στη Βαλχάλλα, αναγκάζεται στην γ' πράξη του «Ζήγκφριντ» να του προσφέρει γονυπετής άλλες «υπηρεσίες», προβαλλόμενες και στη γιγαντοοθόνη προς αποφυγή παρερμηνείας τους...

Η «αποξένωση» κορυφώνεται στο «Λυκόφως των Θεών», με τους βασιλόπαιδες Γκίμπιχουνγκ ως καταστηματάρχες «ντονέρ» και οπωροκηπευτικών στη συνοικία μεταναστών Kreuzberg του Δυτικού Βερολίνου και το ολοκαύτωμα της γ' πράξης να εξαντλείται σε μια Βρουγχίλδη που απλώς αδειάζει μπιτόνια με πετρέλαιο στη σκηνή. Όλα σκηνοθετικά αδούλευτα, αδιάφορα, άσχετα και οχληρά, πραγματική γροθιά στο στομάχι για τους προσκυνητές της βαγκνερικής δημιουργίας.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΓΝΩΜΕΣ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

EDITORIAL

ΑΝΑΛΥΣΗ

SOCIAL

ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΣΥΝΔΡΟΜΩΝ ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ 2.0