"Το 1978, ουσιαστικά κατά τύχη και χωρίς να έχω κάνει σπουδές αρχαίων ελληνικών, άρχισα να μαθαίνω ελληνικά. Εκείνο που αγάπησα αμέσως ήταν μια διαφορετική Ελλάδα, μια χώρα που είχε και χειμώνες, γωνίες άσχημες ή θλιβερές, αλλά κι ένα παρελθόν συχνά τραγικό, με μυστικά και μια δική της κρυφή όψη".
Έτσι περιέγραφε ο Μισέλ Βόλκοβιτς τη γνωριμία του με την Ελλάδα σε συνέντευξή του στην Ελένη Καρά για το περιοδικό "Φράση". Έκτοτε ο γνωστός Γάλλος συγγραφέας και μεταφραστής έχει τρόπον τινά αφοσιωθεί στην ελληνική λογοτεχνία συμβάλλοντας τα μάλα στη διάδοσή της. Έχει μεταφράσει δεκάδες Έλληνες ποιητές και πεζογράφους στη γαλλική γλώσσα, ανάμεσά τους ο Καρούζος, ο Σινόπουλος, η Μαστοράκη, η Λαϊνά, ο Πατρίκιος, ο Γκανάς, ο Ιωάννου, ο Κουμανταρέας, ο Ταχτσής, έχει συγκροτήσει ανθολογίες και διεισδυτικά κείμενα για την τέχνη τους και εξακολουθεί να ανασύρει από την "καταδίκη" της μικρής γλώσσας, τους πολύτιμους θησαυρούς που μετράει η ελληνική τέχνη της γραφής.
Μετράνε πια πάνω από 35 χρόνια που δίνει τη μάχη για την ελληνική λογοτεχνία και ιδιαίτερα για την ποίηση, γιατί πεποίθησή του είναι, όπως ο ίδιος σημειώνει, ότι "η νεοελληνική λογοτεχνία κατέχει σημαντική θέση σε παγκόσμιο επίπεδο. Η ποιητική και πεζογραφική παραγωγή διαθέτει παράδοση και συνέχεια. Παρ' όλα αυτά είναι ελάχιστα γνωστή εκτός Ελλάδας, εξαιτίας της μικρής γλωσσικής εμβέλειας που έχει. Η διάδοσή της, λοιπόν, εξαρτάται από τις μεταφράσεις των νεοελληνικών έργων σε ξένες γλώσσες".
Γοητευμένος από την ποίηση του Τάσου Λειβαδίτη, ο γνωστός μεταφραστής θέλησε να εκδώσει τα ποιήματά του στη Γαλλία, θεωρώντας ότι "το έργο του πρέπει να προβληθεί διεθνώς, χωρίς προσκόμματα γιατί ο Λειβαδίτης είναι μια φωνή ξεχωριστή, χωρίς εντυπωσιασμούς, είναι μια 'χαμηλή' φωνή, αλλά με τεράστια ένταση και δύναμη. Συνάμα δίνει μια όψη της Ελλάδας που διαφέρει απ' αυτή που δίνουν ο Ελύτης, ο Σεφέρης και ο Ρίτσος, που επίσης είναι κορυφαίοι ποιητές".
Φευ όμως, ο κληρονόμος του ποιητή κ. Στέλιος Χαλάς αρνείται να παραχωρήσει στον κ. Βόλκοβιτς την άδεια να εκδώσει τα ποιήματα του παππού του που έχει ήδη μεταφράσει. Έκπληκτος ο μεταφραστής αναρωτιέται τον λόγο, αλλά απάντηση δεν παίρνει.
"Μου προκαλεί αμηχανία και οργή φυσικά αυτή η στάση, δεν καταλαβαίνω γιατί δεν πρέπει να γίνει γνωστό το έργο ενός τόσο σπουδαίου ποιητή, όπως ο Λειβαδίτης, στους γαλόφωνους αναγνώστες. Όλη η επικοινωνία μας έγινε γραπτώς με τον κ. Χαλά, μέσω του δικηγόρου του. Ό,τι μου ζητήθηκε το έστειλα αμέσως, έστειλα την καθ' υπόδειξή τους διορθωμένη πρόταση συμβολαίου, δεν είχα κανένα πρόβλημα να ακολουθήσω τις υποδείξεις τους, ωστόσο η τελική άρνηση μου γνωστοποιήθηκε χωρίς να συνοδεύεται από κάποια δικαιολογία. Παραμένει μυστήριο για μένα" εξηγεί ο κ. Βόλκοβιτς.
Η αφοσίωση του κ. Βόλκοβιτς στην ελληνική λογοτεχνία δεν περιορίζεται στις μεταφράσεις και τις δημοσιεύσεις του έργου των Ελλήνων δημιουργών. Εσχάτως συνεχίζοντας την τιτάνια μάχη για τη διάδοση των γραμμάτων μας δημιούργησε τον δικό του εκδοτικό οίκο "Le mile desanze" (To μέλι των αγγέλων), προκειμένου να μπορεί χωρίς κανένα εμπόδιο να εκδίδει Έλληνες ποιητές στη Γαλλία. "Ο Λειβαδίτης θα έβγαινε στις δικές μου εκδόσεις. Ελπίζω ο κ. Χαλάς να καταλάβει τη σημασία της διάδοσης του έργου του παππού του και να μου επιτρέψει να κυκλοφορήσω τα ποιήματα. Πρόκειται για μια ανθολογία με περισσότερα από 100 ποιήματα της τελευταίας περιόδου της δημιουργίας του" μας λέει ο γνωστός μεταφραστής από το Παρίσι όπου ζει μόνιμα.
Σε επικοινωνία που είχαμε με τον εγγονό του Τάσου Λειβαδίτη Στέλιο Χαλά μάς είπε ότι "υπάρχουν ποιήματα που έχουμε δώσει να μεταφραστούν παλιότερα σε άλλον μεταφραστή. Επιπλέον δεν μου άρεσε ο τρόπος που τα ζήτησε".
Το ερώτημα που προκύπτει σ' αυτήν, όπως και σε παρόμοιες περιπτώσεις διαχείρισης πνευματικών δικαιωμάτων σπουδαίων λογοτεχνών από τους κληρονόμους τους, είναι σε ποιον εν τέλει ανήκει το έργο ενός δημιουργού που δεν βρίσκεται στη ζωή, στην ανθρωπότητα ή αποκλειστικά στον κληρονόμο;
