Σε περίοδο αναταραχής έχει εισέλθει (ξανά) ο ελληνικός κινηματογράφος, παρά τις συνεχιζόμενες διακρίσεις των Ελλήνων σκηνοθετών με τις ταινίες τους τα τελευταία χρόνια, ταινίες που γυρίζονται με μεγάλη δόση βολονταρισμού και διάθεση "υπέρβασης" της κρίσης.
Οι κυοφορούμενες "αλλαγές προσώπων" σε θεσμικές θέσεις του κινηματογράφου μας φαίνεται πως συνδέονται με επιλογές που ήδη έχουν γίνει από τη Νέα Δημοκρατία για τον χώρο του πολιτισμού ή τέλος πάντων σύμφωνα με την αντίληψη της λεωφόρου Συγγρού περί πολιτισμού.
Ας γυρίσουμε πίσω στον Σεπτέμβριο του 2013 και ας θυμηθούμε τι έλεγε σε συνέντευξή του ο παραιτηθείς εκείνες τις μέρες πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου Γιώργος Παπαλιός, για τον υπουργό Πολιτισμού Πάνο Παναγιωτόπουλο: «Επί τρεις μήνες δεν μας έχει δει. Και ξαφνικά, όταν πήραμε βραβεία στη Βενετία (σ.σ.: για το "Miss Violence" του Αλέξανδρου Αβρανά), βγήκε να πει ότι θα βρει νέους τρόπους επιδότησης των ταινιών. Χωρίς να μιλήσει με το Κέντρο Κινηματογράφου; Θέλει κι αυτός, όπως ο Τζαβάρας, να αλλάξει τον νόμο. Να τον αλλάξει, πού; Ξέρει αν και πού χωλαίνει; Και με ποιον θα τον αλλάξει; Με τα σωματεία, που τον πολέμησαν, όπως άλλωστε και ο κ. Τζαβάρας, όταν ψηφιζόταν στη Βουλή; Μήπως εκεί στο ΥΠΠΟ ή κάπου αλλού δεν συμφωνούν με τους νέους σκηνοθέτες, που χρηματοδοτεί το Κέντρο, και θέλουν να γυρίζουμε ταινίες που να εξυψώνουν το αίσθημα του ελληνικού λαού και να του δίνουν φτερά; Όλα να τα περιμένει κανείς».
Ο κ. Παπαλιός στην ίδια συνέντευξη μίλησε και για τη θρυλούμενη παρέμβαση από το υπουργείο υπέρ του σκηνοθέτη Γιάννη Σμαραγδή (χωρίς να τον κατονομάσει): «Το κερασάκι στην τούρτα ήταν όταν με πήραν από το γραφείο του Πάνου Παναγιωτόπουλου και μου ζήτησαν, με ευγενικό τρόπο, δεν λέω, 'να βοηθήσω' μια συγκεκριμένη ταινία. Το θεώρησα αφάνταστα προσβλητικό. Επί εφτά χρόνια κανένας υπουργός δεν διανοήθηκε ποτέ να ζητήσει ρουσφέτι. Στο ΕΚΚ υπάρχουν αυστηρές διαδικασίες». Πρόσφατα, ο σκηνοθέτης (και δημιουργός υμνητικών μαντινάδων για τον πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά) Γιάννης Σμαραγδής εγκαταστάθηκε πανηγυρικά στη θέση του προέδρου του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Μίλησε για «επαναφορά ενός παράλληλου ελληνικού φεστιβάλ», ενώ ταυτόχρονα φαίνεται να υπάρχει σοβαρή εμπλοκή με την παραμονή στο Φεστιβάλ του διευθυντή του, Δημήτρη Εϊπίδη. Τον Μάρτιο ο τελευταίος υπέβαλε, όπως του ζήτησε το ΥΠΠΟ, την παραίτησή του από τη θέση του διευθυντή, ώστε να διοριστεί "γενικός διευθυντής", σύμφωνα με το οργανόγραμμα του νέου νόμου, και των δύο φεστιβάλ (Κινηματογράφου και Ντοκιμαντέρ) και από τότε έμεινε στην αναμονή, με τις φήμες να οργιάζουν ότι επίκειται η απομάκρυνσή του... Αναζητείται άραγε πρόσωπο περισσότερο "ελληνοπρεπές", που να ταιριάζει με το ιδεολογικό προφίλ του νέου προέδρου του Φεστιβάλ, του Μεσσήνιου πρωθυπουργού μας και του επερχόμενου, σύμφωνα με όσα φημολογούνται, υπουργού Πολιτισμού;
Έτσι ο Δημήτρης Εϊπίδης αναγκάστηκε να κάνει μακροσκελή δήλωση, στην οποία υπενθυμίζει ότι εξυγίανε «με αιματηρές οικονομίες» το Φεστιβάλ, που το παρέλαβε το 2010 με χρέος 6 εκατ. ευρώ , ενώ παράλληλα η κρατική επιχορήγηση από 6,8 εκατ. ευρώ το 2009 περιορίστηκε σε 1,5 εκατ. φέτος. Σχολιάζοντας προφανώς τις δηλώσεις του προέδρου του Φεστιβάλ Γιάννη Σμαραγδή για την ανάγκη "επιστροφής" του ελληνικού κινηματογράφου στη Θεσσαλονίκη, ο κ. Εϊπίδης αναφέρει επίσης ότι χάρη στις προσπάθειες του Φεστιβάλ το ελληνικό σινεμά με αφετηρία τη Θεσσαλονίκη ταξιδεύει, προβάλλεται και βραβεύεται στα σημαντικότερα φεστιβάλ του κόσμου.
«Όταν μιλάμε για στήριξη, μιλάμε για έμπρακτη στήριξη και όχι για επιπόλαιες υποσχέσεις» λέει χαρακτηριστικά ο διευθυντής του Φεστιβάλ. «Προσωπικά, έχω στηρίξει και εξακολουθώ να στηρίζω τον ελληνικό κινηματογράφο με όλες μου τις δυνάμεις, εντός και εκτός Ελλάδας. Ενδεικτικά αναφέρω ότι, ως βασικός συνεργάτης του Φεστιβάλ του Τορόντο επί 28 χρόνια, έχω προγραμματίσει 68 νέες ελληνικές ταινίες. Η πρώτη προβολή ταινίας του Γιώργου Λάνθιμου εκτός Ελλάδας έγινε στο Τορόντο και ο ίδιος ήταν καλεσμένος μου».
Και βέβαια στην επιστολή Εϊπίδη αναφέρεται και το θέμα της παραίτησής του από τη θέση του διευθυντή του Φεστιβάλ ταυτόχρονα με την αίτησή του για τη θέση του γενικού διευθυντή, η οποία δεν είχε καλυφθεί μέχρι σήμερα. Η υποβολή παραίτησης έγινε τον ίδιο μήνα με τη λήξη θητείας του κ. Εϊπίδη, ενώ η επιστολή στο υπουργείο Πολιτισμού έγινε χωρίς ενημέρωση των υπόλοιπων μελών του Δ.Σ. του Φεστιβάλ. Ο κ. Εϊπίδης επισημαίνει ότι, ακριβώς μετά την ανακοίνωση του διορισμού του κ. Σμαραγδή στη θέση του προέδρου στις 12 Μαρτίου 2014, το γραφείο του υπουργού Πολιτισμού επικοινώνησε μαζί του και του ανακοίνωσε ότι από διευθυντής θα διοριστεί στη θέση του γενικού διευθυντή, αφού πρώτα υποβληθεί η παραίτησή του.
«Για να ολοκληρωθεί το τυπικό μέρος της διαδικασίας, μού ζήτησαν να παραιτηθώ από τη θέση που κατείχα με τον προηγούμενο νόμο - γεγονός που προκύπτει και από το περιεχόμενο της επιστολής παραίτησής μου, που δημοσιεύτηκε στον Τύπο. Έκτοτε, δεν υπήρξαν εξελίξεις από πλευράς υπουργείου Πολιτισμού» λέει ο κ. Εϊπίδης στην επιστολή του.
Και απαντώντας στον Γιάννη Σμαραγδή, που υπολόγισε σε 200 χιλιάδες ευρώ μονάχα το κόστος του «παράλληλου ελληνικού φεστιβάλ», ο κ. Εϊπίδης τονίζει στην ανακοίνωσή του πως κάθε άλλο παρά εύκολο είναι να πείθεις μεγάλες εταιρείες του εξωτερικού να σου δίνουν ταινίες «χωρίς την πληρωμή του προκαθορισμένου ενοικίου», να φέρνεις στη Θεσσαλονίκη διάσημους δημιουργούς (από τον Τζάρμους και τον Πέιν μέχρι τον Μουντζίου και τον Νουρί Μπιλγκέ Τσεϊλάν), να οργανώνεις αγορά με κορυφαίους επαγγελματίες (διανομείς, αγοραστές, παραγωγούς, επενδυτές κ.λπ.).
Ο Δ. Εϊπίδης υπερασπίζεται τον εαυτό του ως προς την κατηγορία ότι δεν ενισχύει όσο θα έπρεπε το ελληνικό σινεμά. Και καταλήγει: «Η πολύχρονη εμπειρία μου, οι γνώσεις μου και πάνω απ' όλα η αγάπη μου για το σινεμά και τις νέες φωνές του είναι και θα είναι στη διάθεση όποιων επιθυμούν τη συνέχεια και επιτυχία του θεσμού».
Παρέμβαση έκανε και η Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου, εκφράζοντας με ανακοίνωση του Δ.Σ. της «την έντονη ανησυχία της για την εκκωφαντική απουσία της πολιτείας από τις εξελίξεις στους θεσμούς και φορείς» του κινηματογραφικού χώρου.
"Την ώρα που οι ελληνικές ταινίες εξακολουθούν, σε ένα τόσο δύσκολο περιβάλλον, να εντυπωσιάζουν με την παρουσία τους στα διεθνή φεστιβάλ και τις αγορές, το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου παραμένει χωρίς Διοικητικό Συμβούλιο και άρα αδυνατεί να λειτουργήσει και να πάρει αποφάσεις, όπως να επικυρώσει τη συμφωνία που υπέγραψε με το Γαλλικό Κέντρο Κινηματογράφου, η οποία παραμένει στον αέρα, ενώ έχει δημιουργηθεί και σοβαρή εμπλοκή με τον διευθυντή του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.
Σε αυτή τη δυσάρεστη συγκυρία, υπογραμμίζουμε με τον πιο εμφατικό τρόπο, την ανάγκη εκπλήρωσης της ελαχίστης υποχρέωσης του υπουργείου Πολιτισμού, που είναι να φροντίσει για τη σωστή λειτουργία των οργανισμών στους οποίους προΐσταται, πόσo μάλλον όταν οι εν λόγω οργανισμοί παρουσιάζουν οικονομική υγεία και δεν ζητούν χρήματα στις δύσκολες αυτές εποχές, αποτέλεσμα της σκληρής δουλειάς των γενικών διευθυντών τους.
Καλούμε λοιπόν τον υπουργό να στηρίξει τους θεσμούς και τα πρόσωπα εκείνα που σε τόσο αντίξοες συνθήκες κατάφεραν να φέρουν σε πέρας την αποστολή τους" (εννοώντας προφανώς το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου και το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, τον Γρηγόρη Καραντινάκη και τον Δημήτρη Εϊπίδη αντίστοιχα).
