Στις αναλύσεις των αποτελεσμάτων των ευρωεκλογών της 25.5.14 (Ε.14) σε σχέση με τις βουλευτικές εκλογές του Ιουνίου του 2012 (Β.12) κυριαρχούν τα ποσοστά των κομμάτων, χωρίς να δίνεται η δέουσα σημασία στους ψηφοφόρους που τα ποσοστά αυτά αντιπροσωπεύουν. Στους ψηφοφόρους έχω αναφερθεί και σε δικά μου άρθρα και σε όλα τα βιβλία μου για τις εκλογές, αλλά θυμάμαι την ιδιαίτερη έμφαση που έδινε σ' αυτούς ο αείμνηστος βουλευτής του ΚΚΕ Κώστας Κάππος σε συζητήσεις που είχαμε στη Βουλή για τα αποτελέσματα των εκλογών.
Στο άρθρο αυτό θα αναλύσουμε πρώτα τις μεταβολές στον αριθμό των ψηφοφόρων και τη συμπεριφορά τους και στη συνέχεια τις προτιμήσεις τους στα κυριότερα κόμματα.
Ι. Συμπεριφορά ψηφοφόρων
Στην 1η στήλη του Πίνακα 1 δίνονται τα στοιχεία των Ε.14, δηλαδή οι ψηφίσαντες, η «αποχή» και το «ποσοστό αποχής» (βλέπε στη συνέχεια γι' αυτά), οι ψηφίσαντες, δηλαδή αυτοί που προσήλθαν στις κάλπες, τα άκυρα και τα λευκά και τα έγκυρα (δηλαδή οι ψηφίσαντες μείον τα άκυρα και λευκά). Στη 2η στήλη δίνονται τα αντίστοιχα στοιχεία για τις Β.12, στην 3η η διαφορά τους και στην 4η η ποσοστιαία μεταβολή τους.
Από τον Πίνακα 1 φαίνεται ότι στις Ε.14 σε σχέση με τις Β.12:
Οι εγγεγραμμένοι μειώθηκαν κατά ένα μικρό ποσοστό, μικρότερο από 1%. Η μείωση αυτή οφείλεται, βασικά, στους θανόντες. Θα πρέπει, όμως, να σημειωθεί εδώ ότι στους εγγεγραμμένους παραμένουν πολλοί θανόντες στο εξωτερικό, διότι δεν υπάρχουν στοιχεία γι' αυτούς. Υπάρχουν, επίσης, και οι εκατοντάδες χιλιάδες μόνιμοι κάτοικοι του εξωτερικού οι οποίοι δεν μπορούν να ψηφίσουν (π.χ. στις Η.Π.Α., στον Καναδά, στην Αυστραλία).
Η αποχή και το ποσοστό αποχής σημείωσαν μικρή αύξηση, η οποία οφείλεται κατά ένα μέρος στους Έλληνες οι οποίοι, εξαιτίας της κρίσης και των μέτρων των Μνημονίων, μετανάστευσαν τα τελευταία χρόνια (αν, όμως, ληφθούν υπόψη τα όσα προαναφέρθηκαν, η πραγματική αποχή αυτών που μπορούσαν να προσέλθουν στις κάλπες και δεν προσήλθαν είναι πολύ μικρότερη).
Τα άκυρα σχεδόν υπερ-τετραπλασιάστηκαν και τα λευκά υπερ-διπλασιάστηκαν, παρουσίασαν, δηλαδή, πρωτοφανή αύξηση σε σχέση με προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις και ιδιαίτερα τις Β.12. Πρόκειται για τους ψηφοφόρους οι οποίοι είναι οργισμένοι εναντίον όλων των κομμάτων και ιδιαίτερα, φυσικά, των μνημονιακών και οι οποίοι με αυτούς τους δύο τρόπους θέλησαν να τα δείξουν.
Τα έγκυρα (τα λευκά, δυστυχώς, δεν θεωρούνται έγκυρα) μειώθηκαν κατά πάνω από 7% και πλησίασαν τις 500.000.
ΙΙ. Οι προτιμήσεις των ψηφοφόρων σε κόμματα
Στην 1η στήλη του Πίνακα 2 δίνονται οι ψήφοι που πήραν τα κυριότερα κόμματα στις Ε.14, στη 2η οι ψήφοι που πήραν στις Β.12, στην 3η η διαφορά τους και στην 4η η ποσοστιαία μεταβολή τους.
Από τον Πίνακα 2 φαίνεται ότι στις Ε.14 σε σχέση με τις Β.12:
- H Ν.Δ. έχασε σχεδόν το 1/3 των ψήφων της, η EΛΙΑ / ΠΑΣΟΚ έχασε σχεδόν τα 2/5 των ψήφων της (στην πραγματικότητα, το ΠΑΣΟΚ πρέπει να έχει χάσει μεγαλύτερο ποσοστό, που δεν αποκλείεται να ξεπερνά το 50%.) και η ΔΗΜ.ΑΡ. πάνω από τα 4/5 των δικών της, με αποτέλεσμα τα κόμματα που εφάρμοσαν τα Μνημόνια να χάσουν 1.144.530 ψήφους(!) ή σχεδόν το 40% της δύναμής τους.
Οι Ανεξάρτητοι Έλληνες έχασαν πάνω από τις μισούς ψήφους τους και o ΣΥΡΙΖΑ λιγότερο από το 10%.
Που πήγαν οι ψήφοι που έχασαν τα πέντε παραπάνω κόμματα στις Ε.14 σε σχέση με τις Β.12; Η απάντηση δίνεται στη 2η στήλη του Πίνακα 1 και του Πίνακα 2. Συγκεκριμένα (κατά σειρά αριθμού απωλειών) οι ψήφοι αυτοί πήγαν ή ανήκουν:
Στα ΑΛΛΑ κόμματα (541.168), δηλαδή αυτά που δεν ξεπέρασαν το όριο του 3%, στο Ποτάμι (376.629), σ' αυτούς που δεν προσήλθαν στις Ε.14 ενώ είχαν προσέλθει τις Β.12 (284.963), στην αύξηση των άκυρων (122.649), στην αύξηση της δύναμης της Χρυσής Αυγής (110.384), στην αύξηση της δύναμης του ΚΚΕ (70.240) και στην αύξηση των λευκών (41.497).
Στις φετινές ευρωεκλογές οι ψηφοφόροι συμπεριφέρθηκαν ως εάν επρόκειτο για βουλευτικές εκλογές, δεδομένων των δεινών που έχουν υποστεί από την εφαρμογή των μέτρων των Μνημονίων. Συγκεκριμένα οι ψηφοφόροι αυτοί:
- Αποδοκίμασαν κατά εκκωφαντικό και αδιαμφισβήτητο τρόπο τη Ν.Δ., το ΠΑΣΟΚ και τη ΔΗΜ.ΑΡ., δηλαδή τα κόμματα που είναι υπεύθυνα για την εφαρμογή των μέτρων αυτών.
- Απέρριψαν τον τρόπο με τον οποίο οι Ανεξάρτητοι Έλληνες άσκησαν την αντιπολίτευσή τους προς τα μνημονιακά κόμματα.
- Έδωσαν ένα σημαντικό μήνυμα στον ΣΥΡΙΖΑ ότι πρέπει από τη μια μεριά να παρουσιάσει ένα πειστικό εναλλακτικό πρόγραμμα και από την άλλη να αποκτήσει συνοχή, να προσέχει στις επιλογές προσώπων και οι εκπρόσωποί του να εκφράζονται προσεκτικά ιδιαίτερα σε ευαίσθητα εθνικά και κοινωνικά ζητήματα.
- Η διασπορά των ψήφων που χάθηκαν (βλέπε πιο πάνω πού πήγαν οι ψήφοι αυτές) δείχνει ένα κατακερματισμένο και προβληματισμένο εκλογικό σώμα.
Συνολικά τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών δείχνουν ότι η κυβέρνηση αυτή δεν μπορεί να παραμένει στην εξουσία, διότι έχει χάσει τη δεδηλωμένη, δεδομένου ότι τα κόμματα που την στηρίζουν δεν αντιπροσωπεύουν πλέον ούτε το 1/3 του εκλογικού σώματος. Κατά συνέπεια, οφείλει να προκηρύξει αμέσως εκλογές, ώστε ο λαός να αποφασίσει ποια κόμματα θέλει να κυβερνήσουν τον τόπο.
* Ο Μανόλης Γ. Δρεττάκης είναι πρώην αντιπρόεδρος της Βουλής, υπουργός και καθηγητής της ΑΣΟΕΕ