Η συγκυβέρνηση και τα πολιτικά μορφώματα στήριξης του συστήματος (το «όλον σύστημα» δηλαδή) περιφέρουν την αγωνία τους ενόψει των προσεχών εκλογών, με κύρια αναφορά στο αποτέλεσμα των ευρωεκλογών, όπου εκτιμάται ότι θα λάβει χώρα αυθεντικότερα η πολιτική τοποθέτηση του κυρίαρχου εκλογικού σώματος.
Το «μνημονιακό μπλοκ» στις προηγούμενες εθνικές εκλογές εφηύρε και υποστήριξε δεόντως το «Δόγμα του Σοκ»! Τήρησε πιστά τη συνταγή του νεοφιλελεύθερου Milton Friedman και της Σχολής του Σικάγο. Εφάρμοσε απαρεγκλίτως, όχι μόνο τις επιλογές εκείνες εξαιτίας των οποίων η πολιτική υποτάσσεται αφορήτως στην οικονομία, αλλά και τις διαδικασίες εκείνες ώστε η πολιτική να υποτάσσεται στην οικονομία άνευ όρων.
Στόχος (τότε) ήταν την υποταγή του πολιτικού προσωπικού να την υιοθετήσει και η κοινωνία. Αυτή ήταν η «γραμμή», ώστε η κοινωνία να αντιπαρέλθει τη μάστιγα του Μνημονίου.
Το «Δόγμα του Σοκ» και η μεθοδολογία του
Το «Δόγμα του Σοκ» στηρίζεται σε κάποιες βασικές αρχές, όπως: α) τον αιφνιδιασμό, β) την ανασφάλεια, γ) την αίσθηση ελπίδας ότι μέσα από πολιτικές το μέλλον είναι ευοίωνο και δ) την αυθεντία του προσωπικού που το επικαλείται.
Με βάση το «Δόγμα του Σοκ», η κοινωνία πρέπει να αιφνιδιαστεί μεν με απροσδόκητη ανασφάλεια, ωστόσο πρέπει με το κύρος της αυθεντίας να τροφοδοτηθεί με μελλοντικές παραστάσεις που αλλοιώνουν τις παρούσες συνθήκες. Τελικός στόχος του Δόγματος είναι να κυριαρχήσει αρχικώς η ανοχή! Η ανοχή δε της κοινωνίας συνδυάζεται με υποσχέσεις «μεταρρυθμίσεων», ασχέτως του ότι οι μεταρρυθμίσεις αυτές ως υποταγμένες σε νεοφιλελεύθερες πολιτικές, εγγυώνται, αντιθέτως, την επιδείνωση της κατάστασης.
Προς την κατεύθυνση αυτή οι κοινωνίες θα πρέπει να προσχωρήσουν στην άποψη ότι μια από τις εξόδους από την κρίση είναι και «η δυνατότητα εξόδου στις αγορές». Ωστόσο, η συνθήκη αυτή της εξόδου στις αγορές δεν σημαίνει και αύξηση της παραγωγικότητας με πραγματική εισβολή στις αγορές με προϊόντα και αγαθά - μια τέτοια εισβολή συνεπάγεται θέσεις εργασίας και αύξηση φοροδοτικής ικανότητας και φορολογητέας ύλης και συνεπώς αύξησης εσόδων.
Έξοδος στις αγορές, σύμφωνα με τη νεοφιλελεύθερη αντίληψη της Σχολής του Σικάγου, σημαίνει, αντί της πιστωτικής χαλάρωσης, δανεισμό και ως εκ τούτου αύξηση του χρέους και υποτέλεια. Σ' αυτή όμως την επιλογή του συστήματος η κοινωνία δεν θα πρέπει απλώς να υποκύψει. Απαιτείται και η θετική επιβεβαίωσή της, ώστε να μετασχηματιστεί η άποψη αυτή σε ιδεολογία!
Παρ' όλα αυτά, παρά την αρχική του επιρροή, το «Δόγμα του Σοκ» έχει ημερομηνία λήξης. Στη χώρα μας δε, με βάση την εξέλιξη των πραγμάτων, το «Δόγμα του Σοκ» δεν μπορεί πια να επενεργήσει! Και τούτο: α) γιατί κατέρρευσε η σχετική προπαγάνδα ως ψευδής, β) γιατί κατέρρευσαν οι ελπίδες - που δεν επιβεβαιώθηκαν (το χρέος αυξήθηκε σε δραματικά ποσοστά, η ανεργία επιδεινώθηκε σε δραματικά επίπεδα, η ύφεση βάθυνε) και γ) γιατί κατέρρευσε η αυθεντία, άρα και το κύρος, του πολιτικού προσωπικού.
Το «Δόγμα του Χάους» και η μεθοδολογία του
Η κατάρρευση αυτή απέδειξε ότι το «Δόγμα του Σοκ» δεν μπορεί να προσφέρει περαιτέρω τις υπηρεσίες του υπέρ του συστήματος. Έτσι επινοήθηκε ένα δεύτερο Δόγμα επιρροής στην κοινωνία. Είναι το «Δόγμα του Χάους». Το «Δόγμα του Χάους», σε αντίθεση με το «Δόγμα του Σοκ» έχει διαφορές. Στηρίζεται δε στις παρακάτω αρχές: α) εγκαθιδρύει πρωταρχικώς τον φόβο αντί του αιφνιδιασμού, β) εισάγει αντί της ανασφάλειας την απειλή και γ) αντικαθιστά την αυθεντία με τον αυταρχισμό. Δηλαδή επαναφέρει το μεσαιωνικό Δόγμα του Λουδοβίκου ΙΔ', γνωστού και ως «βασιλιά Ήλιου» ότι: «L' État, c' est moi» (το κράτος είμαι εγώ).
Επιπλέον όμως το «Δόγμα του Χάους» (και θέλει ειδική προσοχή αυτό) στηρίζεται και στην περαιτέρω αρχή που έχει ως εξής: στον φόβο επενδύεται η εκδοχή ότι και ο παραμικρός ατυχής χειρισμός(!) είναι δυνατόν να συμπαρασύρει στο απόλυτο χάος το σύνολο του συστήματος. (Είναι η θεωρία του «πετάγματος της πεταλούδας» - «Butterfly effect»1).
Έτσι επιδιώκεται (μεταξύ των άλλων) η παραμικρή λεπτομέρεια να αποσπάται και να μετασχηματίζεται σε απειλή χάους! Είναι η γνωστή «μονταζιέρα» του συστήματος. Αξιοσημείωτα όμως είναι και τα παρακάτω, τα οποία σε τελική ανάλυση δημιουργούν μια «γραφικότητα» του όλου εγχειρήματος:
Το «L' État, c' est moi» αποτελεί έκφραση απολυταρχικής νοοτροπίας, εκπροσώπου του Θεού επί της Γης. Επειδή όμως στο «Δόγμα του Χάους» επιδιώκεται (ως έχει προεκτεθεί) να αντικατασταθεί η αυθεντία με τον αυταρχισμό, ο αυταρχισμός δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς την προβολή του διλήμματος να επιλέξει η κοινωνία ανάμεσα «στην τάξη και στην αταξία». Η αυταρέσκεια δε ότι «το κράτος είμαι εγώ», συνδυάζεται με την επιταγή ότι «το κράτος πρέπει να είμαι εγώ». Έτσι, η πολιτική ζωή χρησιμοποιεί μεθόδους του Μεσαίωνα. Είναι γνωστό δε ότι ο Λουδοβίκος ΙΔ' αντί «Μνημονίων» είχε τους δικούς του κώδικες: τον Code Louis (Αστικό Κώδικα) και τον Code Criminal (Ποινικό Κώδικα). Η επιταγή δε ήταν: θα ζήτε ως κοινωνία όπως εγώ επιθυμώ, διαφορετικά θα επέλθει το Χάος!.. Και επήλθε η οικονομική καταστροφή της Γαλλίας. Αυτό ήταν το τέλος της βασιλείας του Λουδοβίκου ΙΔ'.
Η παρούσα προεκλογική περίοδος αποδεικνύει ότι, με συστηματικό και λεπτώς επιτηδευμένο τρόπο, η προπαγάνδα του συστήματος με λεπτομέρειες, υπαινιγμούς και απειλές έχει αντικαταστήσει το «Δόγμα του Σοκ» με το «Δόγμα του Χάους». Πλανάται όμως περί τα πράγματα, αφενός γιατί η κοινωνία μεν έχει ήδη τα αναγκαία αντισώματα από το «Δόγμα του Σοκ», αφετέρου γιατί ολοένα και πιο πολύ δημιουργείται ρεύμα στήριξης του ΣΥΡΙΖΑ.
Οι πρακτικές απελπισίας του συστήματος αποδεικνύουν από μόνες τους ότι το όλον σύστημα καταρρέει! Η νέα Ελλάδα που εγγυάται ο ΣΥΡΙΖΑ έρχεται! Και ο χρόνος είναι ενεστώς!
* Ο Πέτρος Μηλιαράκης δικηγορεί στα ευρωπαϊκά δικαστήρια (του Στρασβούργου και του Λουξεμβούργου). Είναι μέλος του Τμήματος Ευρωπαϊκής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ.
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΗ
1 Θα πρέπει ενταύθα να επισημειωθεί ότι το «Δόγμα του Χάους» απασχολεί προσφάτως σημαντικό κλάδο επιστημών, όπως είναι: η Φυσική, τα Μαθηματικά, η Βιολογία, η Ψυχολογία, η Οικονομία, η Κοινωνιολογία. Το «Δόγμα του Χάους» προβληματίζει ακόμη και νομικούς. Εξυπακούεται ότι στο παρόν περίγραμμα δεν μπορεί να αναπτυχθεί ιδιαιτέρως η θεωρία του «πετάγματος της πεταλούδας» (Butterfly effect), όπως αυτή αναλύεται στο πλαίσιο της «θεωρίας του Χάους».
