Ο άρχων συνασπισμός εξουσίας, όπως τον γνωρίσαμε στη χώρα μας κυρίως τις δύο τελευταίες δεκαετίες, εισέρχεται κι αυτός -με τη σειρά του- στον κύκλο της κρίσης. Η απόλυτη κυριαρχία της χρηματοπιστωτικής δομής πάνω στην πραγματική οικονομικο - παραγωγική δομή και στις άλλες κεφαλαιακές μορφές οξύνει την κρίση και επιτάσσει ριζικές αλλαγές.
Στο έργο του "Οι κοινωνικές τάξεις στον σύγχρονο καπιταλισμό", ο αείμνηστος Γ. Πουλαντζάς (εκδ. "Θεμέλιο", Αθήνα 1981, σελ. 198, παρ. 5) θεωρούσε ως "ηγεμονική μερίδα" της κυρίαρχης τάξης μια από τις δύο βασικές συνιστώσες: το βιομηχανικό ή το τραπεζικό κεφάλαιο... Σήμερα η διάζευξη αυτή μοιάζει περιττή...
Η παρούσα κρίση, στην εξέλιξή της, αποδιοργανώνει ή και διαλύει την παραδοσιακή συμμαχία των μερίδων της άρχουσας τάξης και δημιουργεί την ανάγκη αναδιάρθρωσης της συμμαχίας αυτής.
Ταυτόχρονα όμως καταρρέει ο έτερος πόλος στήριξης, νομιμοποίησης και αναπαραγωγής της συμμαχίας αυτής... Το πολιτικό σύστημα διακυβέρνησης, οι δύο πυλώνες του δικομματισμού, που ενσωματώθηκαν σταδιακά στο σχήμα της διαπλοκής και διαχειρίζονται σήμερα το νεοφιλελεύθερο - μνημονιακό "πρόγραμμα", έχουν απολέσει οριστικά τους στοιχειώδεις όρους της πολιτικής και κοινωνικής τους νομιμοποίησης.
Σ' αυτές τις ευρύτερες, ιστορικού χαρακτήρα, κρισιακές καταστάσεις και αναδιαρθρώσεις των ηγεμονικών πολιτικο - οικονομικών ελίτ το κλειστό σύστημα διαχείρισης διαλύεται και ένας καταιγισμός σκανδάλων, χαριστικών δανείων προς επιχειρηματίες, οργανωμένων κυκλωμάτων μεγάλης φοροδιαφυγής στο εξωτερικό, κατά συρροήν μιζών προς κρατικούς λειτουργούς και πολιτικά πρόσωπα έρχεται στο φως.
Πρώτη παρατήρηση: Εν όψει μιας αναγκαίας "αναδιάρθρωσης" του συνασπισμού εξουσίας κάποια τμήματά του αναπόφευκτα θα θυσιαστούν... Αυτό το γεγονός μπορεί να αφορά πολιτικά πρόσωπα ή και κόμματα, αρκεί να μη θιγούν καίρια οι σημερινοί διαχειριστές της μνημονιακής διακυβέρνησης. Γι' αυτό και "στοχοποιούνται" πρόσωπα που ήδη έχουν απαξιωθεί ή αποστρατευθεί πολιτικά...
Στο "θυσιαστήριο" μπορεί επίσης να οδηγηθούν και επιχειρηματίες ή τραπεζίτες, με μια σημαντική εξαίρεση: Δεν πρέπει να θιγούν οι λεγόμενες συστημικές - τραπεζικές δομές και τα ΜΜΕ που λειτουργούν ως μηχανισμοί προπαγάνδας επί 24ώρου βάσεως.
Δεύτερη παρατήρηση: Οι σημερινοί πολιτικοί - μνημονιακοί εντολοδόχοι ή συστημικοί - τραπεζικοί μηχανισμοί και οι ιδεολογικοί μηχανισμοί προπαγάνδας δεν διαθέτουν πλέον καμιά "εθνική αυτονομία" αλλά υπάγονται και υπηρετούν τόσο τη διεθνή χρηματοπιστωτική υπερδομή όσο και την ηγεμονεύουσα σ' ολόκληρη την Ευρώπη γερμανική οικονομικο - πολιτική ελίτ.
Συνεπώς η "αναδιάρθρωση" της εγχώριας "ηγεμονικής" πολιτικο - οικονομικής ελίτ υπάγεται και αναφέρεται οργανικά στο γερμανικό imperium. Ο Γ. Στουρνάρας απευθύνεται και νομιμοποιείται ευθέως από τον κ. Σόιμπλε ("Γιάννη, ξέχνα το..."), όπως και ο Αντ. Σαμαράς "υπάγεται" πολιτικά στην κ. Μέρκελ.
Η εγχώρια πολιτικο - οικονομική δομή της διαπλοκής και της συναλλαγής, συνεπώς, έχει ως θεμέλιο "αναδιάρθρωσής" της τις εξωγενείς οικονομικο - πολιτικές δομές. Οι "αποκαλύψεις" που "πέφτουν σαν το χαλάζι" καθημερινά δεν αποσυγκροτούν τη δομή της διαπλοκής ούτε ελαττώνουν τα φαινόμενα της διαφθοράς.
Η δημόσια περιουσία εκχωρείται έναντι "πινακίου φακής" (ΟΠΑΠ, ΑΤΕ, Τ.Τ., ΔΕΗ κ.λπ.), οι εργολάβοι λαμβάνουν έκτακτες χορηγήσεις πολλών δισ. ευρώ για να "επανεκκινήσουν" τα δημόσια έργα, οι ιδιοκτήτες των χρεωκοπημένων ΜΜΕ "επιχορηγούνται" με δεκάδες εκατομμύρια ευρώ για να συνεχίσουν το "μνημονιακό" προπαγανδιστικό τους έργο...
Η διαπλοκή στη χώρα μας, αλλά και διεθνώς, έχει αποκτήσει ιστορικό - δομικό χαρακτήρα: Αποτελεί πρωταρχικό όρο για την ενίσχυση και αναπαραγωγή του νεοφιλελεύθερου προτύπου, της χρηματοπιστωτικής υπερ-δομής και των συμφερόντων που συνδέονται με τη δομή αυτή. Γι' αυτό και το οικονομικό - πολιτικό αυτό σύστημα κυριαρχίας αποκτά κυρίαρχο πολιτικό ρόλο, διαλύοντας τις παραδοσιακές μορφές της φιλελεύθερης -αστικής δημοκρτίας.
Όπως προφητικά επισημαίνει ο Ν. Πουλαντζάς "...όχι μόνο η παραδοσιακή μορφή της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, αλλά ακόμη και μια ορισμένη μορφή πολιτικής δημοκρατίας, γενικά, έχει εξαφανισθεί πια σαν συνέπεια των διαρθρωτικών μεταβολών του σύγχρονου καπιταλισμού" (ό.π. σελ. 215).
Αυτή την απαξίωση και κατάπτωση της πολιτικής δημοκρατίας βιώνουμε, τα τελευταία ιδίως χρόνια: "Εκχώρηση της εθνικής αυτονομίας και κυριαρχίας, ευτελισμός των κοινοβουλευτικών διαδικασιών, παραβίαση του Συντάγματος, ακροδεξιές αντιλήψεις και πρακτικές..." και ο έσχατος ευτελισμός, σε ουσιαστικό και συμβολικό επίπεδο: η παραχώρηση της πολιτικής εξουσίας στους τραπεζίτες (Ελλάδα αλλά και Ιταλία).
Η επιβίωση και η προοπτική της χώρας μας, του λαού μας, θα εξαρτηθεί από την έκβαση της αντιπαράθεσης, της σύγκρουσης τόσο με τις εγχώριες δομές της διαπλοκής, όσο και με την πολιτικο - οικονομική ελίτ που έχει επιβάλει τη νεοφιλελεύθερη λιτότητα σ' ένα μεγάλο τμήμα της ευρωπαϊκής ηπείρου, γεγονός που προϋποθέτει ευρύτερες διεργασίες και αντιδράσεις στο "τόξο" του ευρωπαϊκού Νότου.
Σ' αυτή την ιστορική αντιπαράθεση, σ' αυτή την ιστορική τομή βρίσκεται μπροστά η ελληνική κοινωνία. Ο ΣΥΡΙΖΑ, ως ιστορικό πολιτικό υποκείμενο που αναδύεται και διαμορφώνεται μέσα στις συνθήκες της κρίσης από τη μια πλευρά και μια ευρύτερη κοινωνική συμμαχία που συγκροτείται με συστημικούς όρους και σαφείς προγραμματικούς στόχους, αποτελούν την κρίσιμη αυτή περίοδο τους αναγκαίους ιστορικούς όρους και προϋποθέσεις για την επιβίωση και την προοπτική της χώφρας. Με την ελπίδα ότι οι όροι αυτοί, εκτός από αναγκαίοι, θα αποδειχθούν και ικανοί.
* Ο Μενέλαος Γκίβαλος είναι αναπληρωτής καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Αθηνών
