Μήνας πυκνών εξελίξεων προμηνύεται ο Δεκέμβριος τόσο για το ΠΑΣΟΚ όσο και για τη ΔΗΜ.ΑΡ. και κατά συνέπεια για τα θεμέλια της κυβέρνησης, αλλά και για την υπόθεση της συγκρότησης της "Κεντροαριστεράς".
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος, είναι φανερό, δεν ελέγχει εδώ και καιρό το κόμμα του, αλλά ούτε και την Κ.Ο., ενώ όλο και περισσότεροι βουλευτές και στελέχη -και μάλιστα διαφορετικών ομάδων- παραδέχονται σε κατ' ιδίαν συζητήσεις τους ότι δεν υπάρχει περίπτωση ανάκαμψης του ΠΑΣΟΚ με τον ίδιο στο "τιμόνι". Γι' αυτόν τον λόγο "βλέπουν" εξελίξεις και μάλιστα πριν από τις ευρωεκλογές. Αυτό είναι και το βασικό πρόβλημα για τον ίδιο, αλλά και αυτό που καθιστά το ΠΑΣΟΚ τον αδύναμο "κρίκο" στη σταθερότητα της κυβερνητικής "αλυσίδας".
Ο Φώτης Κουβέλης, στον αντίποδα, αν και αντιμετωπίζει μείζονα εσωκομματικά προβλήματα, απαλλαγμένος από το βάρος της συγκυβέρνησης με τον Αντώνη Σαμαρά προχωράει με πολύ ταχύ βηματισμό στη συγκρότηση ενός κάποιου "τρίτου πόλου". Οι εξελίξεις που επίκεινται, σύμφωνα με πληροφορίες, προς αυτή την κατεύθυνση, σε συνδυασμό με τον "βουβό" αναβρασμό που απειλεί να ξεσπάσει ανά πάσα στιγμή στο ΠΑΣΟΚ, αναμένεται να προκαλέσει έντονες πιέσεις στο εσωτερικό του κόμματος και να επιταχύνει έτσι τις παρασκηνιακές συζητήσεις για την "επόμενη ημέρα" που προς το παρόν παραμένουν διστακτικές.
Άλλωστε, οι αδυναμίες που παρατηρούνται εξαρχής στο εγχείρημα των "58" να σχηματίσουν μια "Ελιά" με τα δύο κόμματα, πολύ δύσκολα θα καρποφορήσουν -δεδομένης της άρνησης της ΔΗΜ.ΑΡ. να συμμετάσχει- με αποτέλεσμα το ΠΑΣΟΚ να εμφανίζεται ακόμα πιο "περιθωριοποιημένο" στον χώρο της "Κεντροαριστεράς", επιβαρύνοντας επιπρόσθετα τον σκεπτικισμό των "πράσινων" βουλευτών.
Οι τρεις "πληγές" του ΠΑΣΟΚ
* Τα μέτρα
Ανεξαρτήτως του αν στη χθεσινοβραδινή ψηφοφορία για τον προϋπολογισμό καταγράφηκε ή όχι κάποια διαφοροποίηση εκ μέρους βουλευτών του ΠΑΣΟΚ (κάτι που δεν ανέμενε πάντως η Χ. Τρικούπη), παραμένει για τον Ευ. Βενιζέλο η αβεβαιότητα ως προς το τι θα πράξουν τα μέλη της Κ.Ο. αναφορικά με τα δύο ζητήματα που μένουν ανοιχτά με την τρόικα: οι πλειστηριασμοί και ο ενιαίος φόρος ακινήτων. Και τα δύο αποτελούν "κόκκινες γραμμές" για την Κ.Ο. του ΠΑΣΟΚ.
Συνεπώς τα πραγματικά προβλήματα για τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ ξεκινούν από σήμερα και προϊδεάζουν για έναν πολύ δύσκολο Δεκέμβριο για εκείνον και τη σταθερότητα του κόμματός του.
Ιδιαίτερα δε εάν η ευκαιρία διαφοροποίησης στην αίθουσα της ολομέλειας "αξιοποιηθεί" από ορισμένους βουλευτές προκειμένου να φέρει στο προσκήνιο το πραγματικό πρόβλημα που κατά κοινή ομολογία της πλειοψηφίας των εσωτερικών "στρατοπέδων" ταλανίζει το ΠΑΣΟΚ, δηλαδή την απροκάλυπτη ταύτιση με τη Ν.Δ. και τον Αντ. Σαμαρά.
* Το ρευστό εσωκομματικό έδαφος
Ο Ν. Σηφουνάκης από το βήμα της Βουλής εξέφρασε την αντίθεσή του στο σχέδιο για τον ενιαίο φόρο ακινήτων που είχε συμφωνηθεί μεταξύ των δύο Κ.Ο., προειδοποιώντας ότι εάν δεν υπάρξουν αλλαγές δεν θα υπερψηφίσει το νέο νομοσχέδιο. Οι πιέσεις δε που ασκούνται από την τρόικα τα τελευταία εικοσιτετράωρα και αναμένεται να επιφέρουν αλλαγές προς το χειρότερο, αυτομάτως φέρνουν τον βουλευτή του ΠΑΣΟΚ πιο κοντά στην καταψήφιση. Ταυτόχρονα, δημιουργούν πρόβλημα σε αρκετούς βουλευτές που δεν υπερασπίζονται με υπερβάλλοντα ζήλο τη συμπόρευση με τη Ν.Δ., καθότι τους φέρνουν ενώπιον άλλης μιας υποχώρησης από τις "κόκκινες γραμμές" στις οποίες συμφώνησαν.
Προάγγελος εξελίξεων ο Ν. Σηφουνάκης;
Σε κάθε περίπτωση, η απουσία του Ν. Σηφουνάκη από το δείπνο που παρέθεσε ο Ευ. Βενιζέλος την Πέμπτη στους βουλευτές του κόμματος, σε συνδυασμό με την παραίτησή του από τη θέση του τομεάρχη Υποδομών και Ναυτιλίας, αποτυπώνει μια προσπάθεια εκ μέρους του να στείλει ευρύτερα μηνύματα προς το εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ. Η επιβεβαίωση της πρόθεσής του να καταψηφίσει τη φορολογία των ακινήτων ενδέχεται να αναζωπυρώσει εσωκομματικές συζητήσεις και να θέσει πιο επιτακτικά το ζήτημα για τις προοπτικές του κόμματος, ενώ σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί βούλησή του η απομάκρυνση από το ΠΑΣΟΚ. Πρόσωπα που είναι σε θέση να γνωρίζουν και κινούνται στον χώρο της Κεντροαριστεράς, εκτιμούσαν ότι οι κινήσεις του "κάθε άλλο παρά τυχαίες" είναι.
Η "γραμμή" Ντόλιου κ.ά.
Το θεμελιακό πρόβλημα του ΠΑΣΟΚ και της ηγεσίας του, δηλαδή την αγκύλωσή τους στην πιο νεοφιλελεύθερη κυβέρνηση, θίγει με διαδοχικές, σχεδόν καθημερινές, παρεμβάσεις του ο Γ. Ντόλιος. Η προσπάθειά του να διαχωρίσει τη θέση του από την κεντρική στρατηγική του Ευ. Βενιζέλου για συγκόλληση με τον Αντ. Σαμαρά και εξαντλητική επίθεση προς τον ΣΥΡΙΖΑ, είναι παραπάνω από σαφής.
Παράλληλα όμως, με το ΠΑΣΟΚ να προχωρά σε έναν ασταμάτητο δημοσκοπικό κατήφορο, αποτελεί και προσπάθεια να "ζυμώσει" στο ΠΑΣΟΚ μια άποψη που κατά το πρόσφατο παρελθόν αποτύπωσαν ηχηρά κυρίως ο Δ. Ρέππας αλλά και ο Κ. Σκανδαλίδης: ότι πρέπει να διευκρινιστεί πως στις επόμενες εκλογές τελειώνει η "αναγκαστική" συνεργασία με τη "Δεξιά" και πρέπει να επανεξεταστούν οι συνεργασίες και σε κυβερνητικό επίπεδο.
Έτσι, ο Γ. Ντόλιος δήλωσε την Παρασκευή ότι παρόλο που βρίσκεται συνειδητά σε μια "κεντροδεξιά συμμαχία", "θα επιθυμούσα να μπορέσουμε να στρίψουμε το 'τιμόνι' του ΠΑΣΟΚ αριστερότερα". Στο ίδιο πλαίσιο εκτίμησε ότι "αν υπάρξουν κινήσεις που θα βοηθήσουν στη μετακίνηση του ΣΥΡΙΖΑ προς την Κεντροαριστερά και τη Σοσιαλδημοκρατία, τότε δημιουργούνται προϋποθέσεις για φυσιολογικές συνεργασίες". Ως τέτοιες κινήσεις "είδε" την "πολύ θετική" τροπολογία του ΣΥΡΙΖΑ για την προστασία των πλειστηριασμών και την "ομιλία του Αλ. Τσίπρα στο Τέξας".
* Η κινητικότητα της ΔΗΜ.ΑΡ. ενόψει ευρωεκλογών
Παρόλο που τα εσωκομματικά προβλήματα της ΔΗΜ.ΑΡ. αναφορικά με τη φυσιογνωμία του κόμματος και τη στρατηγική των συμμαχιών θα αναδειχθούν με τον πιο έντονο τρόπο στο Συνέδριο (12-15/12), ο Φ. Κουβέλης θα επιχειρήσει να συσπειρώσει τους διαφωνούντες γύρω από τον "πρωτεύοντα" στόχο της "συγκρότησης του τρίτου πόλου", στον οποίο όμως δεν θα έχει θέση "το ΠΑΣΟΚ του Ευ. Βενιζέλου".
Την ώρα που οι "58" πιέζουν για συνεργασία ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜ.ΑΡ. έχοντας εξασφαλίσει μόνο το "ναι" του Ευ. Βενιζέλου που όμως δεν είναι αρκετό για τους σχεδιασμούς του εγχειρήματος στο οποίο πρωταγωνιστεί ο Κ. Σημίτης, η ηγεσία της Αγ. Κωνσταντίνου προωθεί με πολύ γρήγορα βήματα τον στόχο της για διεύρυνση του κόμματος μέσα από συνεργασίες και την επισημοποίησή τους, με πολιτικά πρόσωπα που έχουν αποστασιοποιηθεί από το ΠΑΣΟΚ. Στενός συνεργάτης του Φ. Κουβέλη έλεγε προ ημερών ότι αυτός είναι ο κεντρικός στόχος του κόμματος ενόψει, αρχικά, των ευρωεκλογών. Τοποθετούσε δε για μετά το συνέδριο τις εξελίξεις, στις οποίες φυσικά συμπεριλαμβάνονται ο Ανδ. Λοβέρδος και το κόμμα του, αλλά και νέες συνεργασίες, μεταξύ άλλων με τους Π. Μπεγλίτη, Χ. Καστανίδη και Θ. Οικονόμου.
Η πιο συγκεκριμένη μορφή που θα λάβει η συνεργατική πορεία της ΔΗΜ.ΑΡ. στον δρόμο προς τις εκλογές δεν αποκλείεται να προκαλέσει αναταράξεις στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ, όπου θεωρούν βέβαιη την εκλογική ισοπέδωση στην ευρωκάλπη εφόσον δεν έχει προηγηθεί κάποια... βελούδινη διαδοχή. Εξίσου διαδεδομένη όμως είναι και η άποψη ότι η άρνηση του Φ. Κουβέλη για συμπόρευση με το ΠΑΣΟΚ εδράζεται σχεδόν αποκλειστικά στον Ευ. Βενιζέλο, ο οποίος, σε αντίθεση με τον Φ. Κουβέλη, θα παραβρεθεί στην αυριανή πρώτη ανοιχτή εκδήλωση των "58" στο θέατρο Ακροπόλ.