Υπερψηφίστηκε με ευρεία πλειοψηφία το σχέδιο πολιτικής απόφασης του 1ου Συνεδρίου του ΣΥΡΙΖΑ, η πολιτική διακήρυξη και το καταστατικό του νέου κόμματος, έπειτα από μια πλούσια συζήτηση που διεξήχθη το Σάββατο, η οποία περιελάμβανε τις τροπολογίες και τις προσθήκες. Επιπλέον, το Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ αποφάσισε για τα βασικά σημεία του Καταστατικού του, δηλαδή για το θέμα των συνιστωσών, το θέμα της εκλογής των οργάνων του κόμματος και το θέμα της εκλογής του προέδρου. Όπως ήταν αναμενόμενο, το ενδιαφέρον του Συνεδρίου, ως προς τη συζήτηση για το καταστατικό τού νέου κόμματος, στράφηκε κυρίως στο θέμα της αυτοδιάλυσης ή όχι των συνιστωσών, θέμα που είχε απασχολήσει ευρύτατα τόσο τον εσωκομματικό διάλογο όπως και τον διάλογο στις εργασίες του Συνεδρίου. Το δεύτερο ήταν το θέμα της εκλογής του κόμματος, μια συζήτηση που είχε πολλές διακυμάνσεις, καθώς η πρόταση του προέδρου του κόμματος για κατάρτιση ενιαίας λίστας για την εκλογή της Κεντρικής Επιτροπής δεν ήταν δεκτή από την Αριστερή Πλατφόρμα, οπότε η συζήτηση επ' αυτού είχε σημαντική έκταση.
Ως προς το θέμα των συνιστωσών, η απόφαση που πάρθηκε ήταν ότι σε όσες συνιστώσες δεν έχουν προχωρήσει στην αυτοδιάλυσή τους να δοθεί ένα περιθώριο χρόνου και, μέσα από διαδικασία διαβούλευσης, να προχωρήσουν. Σε κάθε περίπτωση, το καταστατικό του ΣΥΡΙΖΑ ΕΚΜ είναι αυτό το οποίο δεσμεύει όλα τα μέλη του νέου κόμματος. Οι συνιστώσες που δεν έχουν αυτοδιαλυθεί δεσμεύονται για τη διάθεση των μελών τους στον ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος είναι ο πρωτεύων φορέας για όλους. Για το θέμα των συνιστωσών και αυτό του τρόπου εκλογής των οργάνων, η διαδικασία περιέλαβε πολλές τοποθετήσεις στελεχών για την υπεράσπιση των διαφορετικών απόψεων.
Σε ό,τι αφορά την εκλογή της Κεντρικής Επιτροπής, η μέθοδος που προκρίθηκε εντέλει από το σώμα του Συνεδρίου ήταν αυτή του προέδρου του κόμματος, Αλέξη Τσίπρα, η οποία προέκρινε κατ' αρχάς την ενιαία λίστα, ώστε να δοθεί ένα ισχυρό μήνυμα ενότητας του νέου κόμματος. Εφόσον, όμως, αυτό δεν ήταν αποδεκτό, η πρόταση περιελάμβανε τα χωριστά ψηφοδέλτια για την εκλογή του οργάνου, με αποτέλεσμα να πάρουν μέρος στη διαδικασία 6 για το συγκεκριμένο συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ.
Τέλος, αποφασίστηκε η εκλογή του προέδρου από το Συνέδριο ως προς το συγκεκριμένο Συνέδριο του κόμματος, έναντι της πρότασης για εκλογή από την Κεντρική Επιτροπή, με το σκεπτικό της ισχυρότερης νομιμοποίησης εν όψει της συγκυρίας, κατά την οποία ο ΣΥΡΙΖΑ διεκδικεί τη διακυβέρνηση της χώρας. Για το θέμα αυτό, το καταστατικό του κόμματος ορίζει ότι ο τρόπος εκλογής του προέδρου θα αποφασίζεται κάθε φορά από το Συνέδριο.
Σε ό,τι αφορά την πολιτική απόφαση, η συζήτηση περιστράφηκε κυρίως, όπως και στον προσυνεδριακό διάλογο, γύρω από τις τροπολογίες και τις προσθήκες που είχε καταθέσει η Αριστερή Πλατφόρμα γύρω από το θέμα του ευρώ και της Ευρωζώνης, του ζητήματος των δημόσιων επιχειρήσεων και του ζητήματος των συμμαχιών για την κυβέρνηση της Αριστεράς. Η διαδικασία που ακολουθήθηκε περιελάμβανε την υπεράσπιση της καθεμίας τροπολογίας από δύο εκπροσώπους της Αριστερής Πλατφόρμας και την αντίκρουση από δύο εκπροσώπους της Πλειοψηφίας. Ύστερα από τη συζήτηση, η οποία διεξήχθη σε πολύ καλό κλίμα, το κείμενο της απόφασης υπερψηφίστηκε από την πλειοψηφία των συνέδρων, ενώ όλες οι τροπολογίες της Αριστερής Πλατφόρμας απορρίφθηκαν. Να σημειωθεί ότι από την πλευρά της Πλατφόρμας το κείμενο που κατέθεσε η Επιτροπή Απόφασης του Συνεδρίου ήταν αποδεκτό ως βάση συζήτησης. Υπήρξε και εναλλακτικό κείμενο, αυτό της Κομμουνιστικής Πλατφόρμας, το οποίο μειοψήφησε.
Αλ. Τσίπρας: Κανείς δεν είναι πιο ίσος από τους άλλους
Το ζήτημα της αυτοδιάλυσης των συνιστωσών απασχόλησε ιδιαίτερα τις εργασίες του Συνεδρίου, καθώς από ορισμένες ιδρυτικές συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ υπήρξε άρνηση να προχωρήσουν σε αυτοδιάλυση, η οποία συμπυκνώθηκε στην εισήγηση του Μανώλη Γλέζου στο Συνέδριο, την περασμένη Πέμπτη. Στο θέμα αναφέρθηκε ο Αλέξης Τσίπρας κατά το κλείσιμο της διαδικασίας του Συνεδρίου ως προς το σκέλος των τοποθετήσεων, το μεσημέρι του Σαββάτου, ζητώντας "καθαρές δεσμεύσεις" ως προς το νέο κόμμα, το οποίο δεν μπορεί παρά να είναι ενιαίο και βεβαίως πλουραλιστικό, σύμφωνα με τα λεγόμενά του: "Ή θα δεσμευόμαστε όλοι από το καταστατικό και μετά, εντός του πλαισίου του ΣΥΡΙΖΑ, θα εκφράζονται οι διαφορετικές απόψεις, ή ο καθένας θα δεσμεύεται στο δικό του καταστατικό, οπότε χαιρετίσματα!", υπογράμμισε. Για το ίδιο θέμα, ο Αλ. Τσίπρας τόνισε: "Ολοι μας, είτε συμφωνούμε είτε διαφωνούμε, βρισκόμαστε σε μία ιστορική καμπή. Όχι μόνο δεν αποκλείεται κανένας, αλλά και δεν περισσεύει κανένας. Κανένας όμως δεν είναι και πιο ίσος από τον άλλον, όλοι είμαστε ίσοι και όλοι υπόλογοι απέναντι στη συλλογικότητα και τον ελληνικό λαό».
Και πρόσθεσε: "Πείτε μου, τι να πούμε; Ότι το νέο κόμμα, στο οποίο σε καλούμε ακόμη και να οργανωθείς, θα είναι ένα κόμμα με 14 καταστατικά και προγράμματα; Και θα έχει όργανα και μέλη διορισμένα και όχι δημοκρατικά εκλεγμένα από τα συνέδριά του, ότι τις κρίσιμες αποφάσεις θα λαμβάνουν κάποιοι που δεν λογοδοτούν σε εκλεγμένα όργανα;"
Μ. Γλέζος: Να μη γίνουμε μονολιθικό κόμμα
Αμέσως μετά, τον λόγο πήρε ο Μανώλης Γλέζος, ο οποίος ξεκαθάρισε ότι η ενότητα του κόμματος είναι εξασφαλισμένη: «Όσοι καραδοκούν και νομίζουν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα διασπαστεί, ξεγελιούνται». Ο Μ. Γλέζος συμφώνησε με την πρόταση του κ. Τσίπρα «ένα μέλος, μία ψήφος» στο ενιαίο κόμμα, προσθέτοντας, ότι «η διαφορετικότητα των απόψεών μας είναι για μας πηγή δύναμης για τη συνέχεια». Ωστόσο, τόνισε ότι «η αγωνία μου είναι να μη μετατραπεί κανένα κόμμα της Αριστεράς, πόσο μάλλον ο ΣΥΡΙΖΑ, σε μονολιθικό κόμμα, όπου σ' ό,τι λέει ο αρχηγός θα λέει 'ναι'». Διευκρίνισε δε ότι η πρότασή του για παραμονή των συνιστωσών είχε χρονικό όριο «έως ότου τα μέλη του ενιαίου φορέα να είναι πραγματικά η θέληση του ενιαίου φορέα». «Δεν είναι προνόμιο το 'έως ότου'» είπε ο Μ. Γλέζος, τασσόμενος ταυτόχρονα υπέρ της «μιας σημαίας» και κατά των «ειδικών χειροκροτημάτων» συγκεκριμένων ομιλητών που «παρά τα 91 μου χρόνια δεν μου ξεφεύγει το ότι πάνε να αντικαταστήσουν άλλες καταστάσεις".
Ρ. Ρινάλντι: Ένα μέλος, μία ψήφος
Κατά την παρουσίαση του Καταστατικού, ο επικεφαλής της αρμόδιας επιτροπής, Ρούντι Ρινάλντι, υπογράμμισε πως η αυτοδιάλυση των συνιστωσών ενισχύει την αρχή "ένα μέλος, μία ψήφος" αλλά και την πλήρη δέσμευση στο καταστατικό του νεοϊδρυθέντος κόμματος. Εκ μέρους της ΔΕΑ, συνιστώσας που δεν προχώρησε στην αυτοδιάλυση, ο Στέφανος Μάρταλης κατέθεσε πρόταση που ζητούσε μεταβατική διάταξη για τις συνιστώσες που δεν αυτοδιαλύθηκαν. Αυτή περιελάμβανε την αποδοχή της μη άσκησης βέτο εκ μέρους των συνιστωσών στη λήψη των αποφάσεων, τη δέσμευση για διάθεση όλων των μελών τους στον ΣΥΡΙΖΑ και την προτεραιότητα στο νέο κόμμα. Επιπλέον περιελάμβανε τη δέσμευση για τη στήριξη του πολιτικού σχεδίου, την αποδοχή του Καταστατικού του νέου κόμματος και τη σύμπνοια στην εκλογική τακτική.
Εκ μέρους της πλειοψηφίας, ο Πάνος Σκουρλέτης τόνισε πως "ήρθε η ώρα να δικαιώσουμε το αίτημα 'ένα μέλος, μία ψήφος'". Επιπλέον, τόνισε την ανάγκη να μην υπάρχουν πολλαπλές ταχύτητες μελών και να συγκροτηθεί ένα ενιαίο πολιτικό κέντρο. "Ο κύκλος του ενιαίου ΣΥΡΙΖΑ έκλεισε", τόνισε. Το κόμμα πρέπει να έχει ένα και μοναδικό καταστατικό. Τέλος, ο Π. Σκουρλέτης υπογράμμισε πως ο ΣΥΡΙΖΑ έχει ανάγκη την πλήρη στράτευση των μελών του, η προτεραιότητα ως προς το νέο κόμμα δεν αρκεί.
Ο κύκλος του ΣΥΡΙΖΑ των συνιστωσών έχει κλείσει ήδη από τις προηγούμενες εκλογές, τόνισε ο Αντώνης Νταβανέλος, όπως και η στράτευση σε αυτόν. Ωστόσο, σημείωσε πως η διάλυση των συνιστωσών δεν σημαίνει διάλυση των μηχανισμών.
Π. Λαφαζάνης: Χρειάζεται ωρίμανση
Αμέσως μετά, τον λόγο πήρε ο Παναγιώτης Λαφαζάνης, ο οποίος υπογράμμισε πως κάποια θέματα υπερβαίνουν "μειοψηφίες και πλειοψηφίες". Δεν είναι δυνατόν να θέτουμε όρια τριών μηνών, τόνισε. Και πρόσθεσε: "Χρειάζονται βήματα ωρίμανσης".
Κατόπιν, ο Μανώλης Γλέζος υπογράμμισε πως δεν είναι δυνατόν να γίνει αποδεκτό το καταστατικό, εφόσον δεν γίνεται δεκτό το ενιαίο κόμμα. Αυτό που χρειάζεται, τόνισε, είναι κανονισμός λειτουργίας για τον ΣΥΡΙΖΑ, όχι καταστατικό. Επίσης, υποστήριξε πως οι συνιστώσες αποτελούν εγγύηση για τη λειτουργία του ενιαίου φορέα.
Στο θέμα παρενέβη ο Θοδωρής Δρίτσας, ο οποίος αναφέρθηκε στην ανιδιοτέλεια των μελών της ΔΕΑ και τόνισε ότι "δεν πρέπει να βάζουμε το μαχαίρι στον λαιμό", με χρονικά όρια δύο ή τριών μηνών. Για το θέμα αυτό, τόνισε ότι χρειάζεται ένα εύλογο χρονικό διάστημα, ώστε να προχωρήσουν οι διαδικασίες. Το ίδιο υποστήριξε στην παρέμβασή της και η Ελένη Πορτάλιου.
"Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι κόμμα, δεν είναι φορέας", τόνισε ο Τάσος Κορωνάκης. Επιπλέον, υπογράμμισε πως, σε μια περίοδο που βάλλεται η έννοια του κόμματος και η στράτευση στην Αριστερά, ο ΣΥΡΙΖΑ καλείται να την υπερασπιστεί, προχωρώντας στη συγκρότηση του ως ενιαίο κόμμα.
Ο Ρούντι Ρινάλντι υποστήριξε πως ο ΣΥΡΙΖΑ θα κριθεί από το αν θα εμποδίσει την κυβέρνηση και την τρόικα κι από το τι θα προωθήσει ως εναλλακτική λύση. "Είναι ανάγκη να περάσουμε στον ενιαίο φορέα" σημείωσε, ώστε να δοθεί μήνυμα στην κοινωνία ότι είμαστε έτοιμοι.
Αμέσως μετά, ο Αντώνης Νταβανέλος χαρακτήρισε ως "προβληματική" την έννοια της ωρίμανσης. Εκ μέρους της ΚΕΔΑ, ο Γιάννης Θεωνάς τόνισε ότι "εμείς πάντοτε στηρίζαμε τις κοινές αποφάσεις".
Ύστερα από την παραπάνω διαβούλευση, ο συντονιστής της απερχόμενης Γραμματείας, Δημήτρης Βίτσας, παρουσίασε την πρόταση που έγινε εντέλει αποδεκτή, η οποία περιελάμβανε τη διαβούλευση με τις συνιστώσες που δεν αυτοδιαλύθηκαν, με σκοπό να προχωρήσει η διαδικασία σε εύλογο χρονικό διάστημα. Λίγο νωρίτερα ο Σωτ. Μάρταλης (ΔΕΑ) είχε ζητήσει να επαναφέρει την πρότασή του ο Δ. Βίτσας.
Λίστες και "κουτάκια"
Έντονη ήταν η συζήτηση που διεξήχθη σχετικά με τον τρόπο που θα ακολουθηθεί για την εκλογή της Κεντρικής Επιτροπής. Πρώτος πήρε τον λόγο ο Τάσος Κορωνάκης, ο οποίος υποστήριξε πως θα πρέπει να υπάρχει μια ενίαια λίστα. Όσοι δεν συμφωνούν με αυτό, να καταγράφονται ως διακριτές λίστες, οι οποίες θα μπορούν και να λαμβάνουν σταυρό.
Εκ μέρους της Αριστερής Πλατφόρμας, ο Στάθης Λεωτσάκος χαρακτήρισε τη μέθοδο αυτή ως "βαθιά αντιδημοκρατική", καθώς φτιάχνει τεχνητές πλειοψηφίες και μειοψηφίες.
Ο Στέλιος Παππάς υποστήριξε ότι δεν πρέπει να υπάρχουν λίστες. Η Σόφη Παπαδόγιαννη είπε ότι ο τρόπος με τον οποίο έγινε η διαδικασία εκλογής (δηλαδή ένα ψηφοδέλτιο που περιελάμβανε τις λίστες) στην Πανελλαδική Συνδιάσκεψη ήταν ο πιο δημοκρατικός. Έχουμε ενιαίο κόμμα, αλλά υπάρχουν πολλές απόψεις τόνισε.
Ο Αντρέας Καρίτζης τόνισε πως η ενιαία λίστα θα αποτελέσει μήνυμα ενότητας εκ μέρους του Συνεδρίου. Υπάρχουν πολλές διαφορετικές απόψεις, όμως πρέπει να είμαστε μια γροθιά, υπογράμμισε.
Ο Παναγιώτης Λαφαζάνης υποστήριξε πως ακόμα κι αν συγκροτηθεί ενιαία λίστα, οι διαφορετικές απόψεις και χαρτογραφήσεις του Συνεδρίου δεν θα εκλείψουν, οπότε η ενότητα θα είναι τεχνητή.
Κατόπιν, τον λόγο πήρε ο Αλέξης Τσίπρας, ο οποίος κατέθεσε την πρόταση για ενιαία λίστα. Εφόσον όμως αυτή δεν γίνεται αποδεκτή, το καλύτερο είναι να υπάρξουν ξεχωριστά ψηφοδέλτια.
Ο Νίκος Χουντής ζήτησε να επαναληφθεί η διαδικασία της Πανελλαδικής Συνδιάσκεψης. Ο Αλ. Τσίπρας ξαναπήρε τον λόγο, κάνοντας έκκληση για ενιαία λίστα στο συγκεκριμένο Συνέδριο. Απαντώντας, ο Π. Λαφαζάνης δεν αποδέχτηκε την παραπάνω πρόταση. Η πρόταση του Αλ. Τσίπρα ήταν και αυτή που υπερψηφίστηκε από το Συνέδριο.
Εκλογή προέδρου από το Συνέδριο
Σε ό,τι αφορά το θέμα αυτό, υπήρξαν δύο προτάσεις: Η πρώτη προέκρινε την εκλογή του προέδρου από το Συνέδριο. Η δεύτερη την εκλογή του από την Κεντρική Επιτροπή.
Υπερασπιζόμενος τη δεύτερη άποψη, ο Παύλος Κλαυδιανός υπογράμμισε πως η εκλογή από την Κεντρική Επιτροπή είναι πιο δημοκρατική, ενώ ξεκαθάρισε πως δεν υπάρχει καμία αντίρρηση και μομφή προς τον Αλ. Τσίπρα. Επιπλεόν, τόνισε πως τα συνέδρια εκλέγουν όργανα, όχι πρόσωπα και πως τα όργανα είναι συλλογικά.
Απαντώντας, ο Κώστας Πουλάκης τόνισε πως το σώμα των 3.500 συνέδρων αποτελεί ισχυρότερη εγγύηση δημοκρατικότητας. Υπενθύμισε επίσης πως ο Συνασπισμός είχε εκλέξει τέσσερις προέδρους από τα συνέδριά του. Άλλωστε, τόνισε, ο πρόεδρος έλεγχεται ούτως ή άλλως από την Κεντρική Επιτροπή, ακόμα κι αν εκλεγεί από το συνέδριο.
"Οι αξίες μας πρέπει να τηρούνται ανεξαρτήτως συνθηκών", τόνισε ο Θοδωρής Αζούδης. "Εφόσον θεσμίζουμε συλλογικότητα, η εκλογή του προέδρου από την Κεντρική Επιτροπή είναι θέμα ύψιστης συμβολικής σημασίας".
"Η εκλογή του προέδρου από το συνέδριο προσφέρει ισχυρότερη νομιμοποίηση", τόνισε ο Δημήτρης Βίτσας. Επιπλέον, τόνισε πως οφείλει το σώμα να αναγνωρίσει την προσφορά του Αλ. Τσίπρα και να αναγνωρίσει τις αυξημένες ευθύνες του, λόγω συγκυρίας.
Εντέλει, το σώμα υπερψήφισε την εκλογή του προέδρου από το Συνέδριο, ενώ υπερψηφίστηκε καταστατική ρύθμιση που προβλέπει ότι κάθε φορά το θέμα αυτό θα επανατίθεται στα συνεδριακά σώματα.
