Οι συνεχείς δηλώσεις στήριξης των Ευρωπαίων εταίρων προς την ελληνική κυβέρνηση και οι έπαινοι που περισσεύουν τον τελευταίο καιρό, ακόμη κι από τη διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, δεν μπορούν να κρύψουν την αγωνία των πιστωτών για το αν η Ελλάδα θα μπορέσει να πετύχει τους στόχους του προγράμματος - και κάποια στιγμή να τους επιστρέψει τα δανεικά.
Το προσχέδιο της έκθεσης της Κομισιόν για την ελληνική οικονομία, που συντάχθηκε μετά την τελευταία αξιολόγηση της τρόικας και «διέρρευσε» χθες στο πρακτορείο Reuters, ξεχειλίζει από ανησυχία. Την ανησυχία ότι οι εφορίες δεν θα καταφέρουν να μαζέψουν τα λεφτά, την ανησυχία ότι δεν θα μαζευτεί η απόκλιση των εσόδων από τους στόχους και, τέλος, την ανησυχία ότι μπορεί να πάψει να θεωρείται εξασφαλισμένη η μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση της χώρας, άρα να αποχωρήσει το ΔΝΤ στο τέλος της χρονιάς.
Οι συντάκτες της έκθεσης δεν είναι καθόλου σίγουροι ότι οι Έλληνες θα μπορέσουν να πληρώσουν τους φόρους τους, οι περισσότεροι εκ των οποίων έχουν στοιβαχτεί στο δεύτερο εξάμηνο της χρονιάς. «Η οπισθοβαρής κατανομή των φόρων στο δεύτερο μισό της χρονιάς δημιουργεί τον κίνδυνο ο ρυθμός συλλογής των φόρων να πέσει κάτω από τους στόχους του προγράμματος», γράφουν στα κινέζικα των Βρυξελλών. Επιπλέον δεν είναι καθόλου βέβαιοι ότι θα αποδώσουν οι ρυθμίσεις χρεών προς την εφορία και τα ταμεία.
Πέραν αυτής της κυρίαρχης ανησυχίας, στην έκθεση γίνονται επισημάνσεις για τις καθυστερήσεις και τις αποτυχίες σε πολλά μέτωπα.
Πρώτον, επισημαίνεται ότι η μάχη κατά της διαφθοράς έχει μείνει πίσω. Δεύτερον, επισημαίνεται ότι καθυστερεί απαράδεκτα η εξόφληση των χρεών του δημοσίου στον ιδιωτικό τομέα. «Η ροή του χρήματος είναι σημαντικά χαμηλότερη από τον προγραμματισμό», σημειώνεται, παρά τις προσπάθειες που γίνονται.
Τρίτον, διαπιστώνεται ότι, παρά τη μείωση στο εργατικό κόστος και τη χαμηλή ζήτηση, οι τιμές σε πολλά αγαθά ευρείας κατανάλωσης παραμένουν ψηλά στην Ελλάδα σε σχέση με την Ευρωζώνη. «Είναι ανάγκη να προωθηθούν οι μεταρρυθμίσεις στην αγορά προϊόντων, οι οποίες θα επιτρέψουν την πλήρη προσαρμογή τους προς μια βιώσιμη και ανταγωνιστική ισορροπία».
Στα καλά, τώρα, η Κομισιόν έχει μεγάλες προσδοκίες από το μέτωπο του τουρισμού, ενώ ποντάρει και στην επανεκκίνηση των μεγάλων έργων, των αυτοκινητόδρομων περιλαμβανομένων.
Επίσης, εκτιμά ότι, αν και με βραδείς ρυθμούς, η Ελλάδα συνεχίζει την πρόοδό της στο πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής.
Για το 2013 η Κομισιόν αναμένει συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 4,2%, με μέτρια πρόβλεψη ανάκαμψης για το 2014, οδηγώντας σε αύξηση 0,6% και επιτάχυνση το 2015 και μετά.
Το μέσο ποσοστό ανεργίας προβλέπεται να κορυφωθεί στο 27% το 2013, ωστόσο, λόγω της ήπιας ανάκαμψης και της προσαρμογής των μισθών, αναμένεται οριακή μείωση από το 2014 στο 26%. Ο πληθωρισμός υπολογίζεται στο -0,3% τον Μάιο του 2013 και η Κομισιόν αναμένει μείωση των τιμών της τάξεως του 0,8% το 2013 και του 0,4% το 2014.
Αναφορικά με το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, προβλέπεται ότι θα εξακολουθήσει τη βελτίωσή του από το -5,3% του ΑΕΠ το 2012, στο -2,8% το 2013 και στο 1,8% το 2014.
Πρωτογενές έλλειμμα στο 1,5%
Το πρωτογενές πλεόνασμα της ελληνικής κυβέρνησης το επόμενο έτος θα διαμορφωθεί στο 1,5%, ενώ το συνολικό έλλειμμα στο 3,3%, ενώ για φέτος το έλλειμμα θα διαμορφωθεί στο 4,1%. Το 2015 και το 2016 το πρωτογενές πλεόνασμα θα ανεβάσει ρυθμούς με 3% και 4,5%.
Στο κρίσιμο μέτωπο του δημοσίου χρέους, αυτό φέτος θα διαμορφωθεί στο 175,2% και το 2014 θα μειωθεί οριακά στο 175%. Σημαντική μείωση προβλέπεται για το 2016 στο 160,9%.
Το σχέδιο της Κομισιόν για τη χρεωκοπία των τραπεζών
Μετ' εμποδίων προχωρά η τραπεζική ένωση, καθώς η πρόταση της Κομισιόν για έναν ενιαίο τρόπο εκκαθάρισης των προβληματικών τραπεζών συναντά την αντίσταση της Γερμανίας και όχι μόνο. Χθες ο αρμόδιος επίτροπος Μισέλ Μπαρνιέ παρουσίασε το σχέδιο της Κομισιόν, σύμφωνα με το οποίο οι τράπεζες, με δικά τους κεφάλαια, πρέπει να δημιουργήσουν ένα κοινό ταμείο, το οποίο και θα καλύπτει το κόστος της χρεωκοπίας των προβληματικών ιδρυμάτων. Τον έλεγχο της διαδικασίας θα έχουν η Κομισιόν, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η εμπλεκόμενη κυβέρνηση μέσω ενός «ενιαίου μηχανισμού εξυγίανσης» (SRM), που θα αρχίσει να λειτουργεί από το 2015, εφόσον βεβαίως υπάρξει συμφωνία. Τον τελικό λόγο θα τον έχει η Κομισιόν, κάτι που έσπευσε να απορρίψει το Βερολίνο.
Θεωρητικά, με το σχέδιο Μπαρνιέ δεν θα επιβαρύνονται οι φορολογούμενοι από την κατάρρευση τραπεζών, ωστόσο υπάρχει ένα πρακτικό πρόβλημα. Ακόμη κι αν άμεσα γίνει δεκτό, θα χρειαστούν χρόνια για να γεμίσει το ταμείο που θα μπορεί να προχωρά στις εκκαθαρίσεις. Το βέβαιο, πάντως, είναι ότι θα χρειαστούν σκληρές διαπραγματεύσεις για να στηθεί ο ενιαίος μηχανισμός εξυγίανσης, που θεωρείται προαπαιτούμενο για την τραπεζική ένωση.
