Πολλοί ακούνε τη λέξη «ασφάλεια» και αισθάνονται άβολα - για να μη σταθούμε σε όσους ανασύρουν μνήμες από προτιμήσεις γαλατάδων, αντί πρωινών χτυπημάτων της πόρτας από «ασφαλίτες»... Στην πραγματικότητα, όμως, η ασφάλεια αποτελεί κύρια διάσταση της ποιότητας ζωής: Η οδική ασφάλεια, η ασφάλεια από την εγκληματικότητα, από πυρηνικά υλικά, η ασφάλεια στον εργασιακό χώρο, στις κατασκευές, στην κατανάλωση προϊόντων και υπηρεσιών, αξιώνουν και εισπράττουν την επένδυση τεράστιων πόρων. Η ασφάλεια της εναέριας κυκλοφορίας είναι επίσης πολυέξοδη.
O εναέριος έλεγχος δίνει προτεραιότητα στο στοιχείο της ασφάλειας, όμως υπηρετεί και άλλες στοχεύσεις - όπως είναι η ταχύτητα, η οικονομία, η ομαλή διεκπεραίωση της κυκλοφορίας. Όσον αφορά την προστασία του περιβάλλοντος από τις εκλύσεις αερίων του «θερμοκηπίου» σε ύψη κατά πλειοψηφία 31.000-39.000 ποδών, αυτή αναμένει καλύτερες ημέρες: Προς το παρόν, η πολύχρονη καμπάνια της διεθνούς οργάνωσης των «Φίλων της Γης» με στόχο την εσωτερίκευση του κόστους της ρύπανσης στα αεροπορικά εισιτήρια δεν ευδοκίμησε. Το αεροπορικό ταξίδι δεν έγινε ακριβότερο και οικολογικότερο (!), όμως η αύξηση της ζήτησης αερομεταφορών δεν εμπόδισε την ύψωση του κόστους. Γι' αυτή την εξέλιξη κύρια ευθύνη είχε η εγκατάσταση πανάκριβων συστημάτων ασφαλείας για την αποφυγή συγκρούσεων...
Στο πλαίσιο μιας αέναης ανταγωνιστικότητας μεταξύ εμπραγματωμένης και ζωντανής εργασίας -όπου η πρώτη τείνει να εκτοπίσει τη δεύτερη, αυξάνοντας έτσι την εξουσία του κεφαλαίου- ο έλεγχος εναέριας κυκλοφορίας προσλαμβάνει νέους εξοπλισμούς και συστήματα, ενώ ο «προγραμματιστής» των κυκλοφοριακών ροών αποσπά έργο από τον άμεσο παραγωγό του ελέγχου. Η όλη κίνηση θα οδηγούσε σε συρρίκνωση των θέσεων εργασίας στον έλεγχο, αν από την άλλη πλευρά δεν υπήρχε διαρκής ανάδυση νέων μεγεθών, προβλημάτων και εντάσεων.
Σήμερα ο έλεγχος εναέριας κυκλοφορίας ευρίσκεται στον προθάλαμο μιας ευρωπαϊκής ανασυγκρότησης. Το «τυρί» στην προκειμένη περίπτωση λέγεται «Ενιαίος Ευρωπαϊκός Ουρανός» και ουσιαστικά οδηγεί στην ορθολογική επαναχάραξη των αεροπορικών οδεύσεων, με στόχο την ενεργειακή οικονομία, τον περιορισμό των τομέων ελέγχου και τη μείωση του επικοινωνιακού φόρτου των συχνοτήτων. Όμως υπάρχει και η «φάκα» - που αποτελείται από τα σχέδια εκχώρησης μιας αρχικής φέτας στον ιδιωτικό τομέα...
Η πρόσφατη τριήμερη απεργία των Γάλλων ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας ενάντια στα σχέδια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έδειξε τη σοβαρότητα του προβλήματος. Το νεοφιλελεύθερο παραλήρημα μιας πολιτικής τάξης που αυτοκαταργείται ως εξουσία, ενώ γλύφει ασύστολα τις αγοραίες δυνάμεις, συσπειρώνει όλο και περισσότερους πολίτες. Καιρός να ξυπνήσουν και όσοι δικοί μας επαναπαύονται στον high tech ύπνο τους...
* Ο Γιάννης Σχίζας είναι ελεγκτής εναέριας κυκλοφορίας, «απειλούμενος» με συνταξιοδότηση...
