Την άμεση ανάγκη παράτασης του χρόνου υλοποίησης των έργων και την αποσαφήνιση του καθεστώτος των εκκρεμών αιτήσεων στα προγράμματα «Εξοικονομώ 2025» και «Εξοικονομώ Νέων 2023» αναδεικνύουν με κοινοβουλευτική ερώτηση προς τους υπουργούς Περιβάλλοντος & Ενέργειας και Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών 13 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ με πρωτοβουλία του βουλευτή Μαγνησίας, Αλέξανδρου Μεϊκόπουλου.
«Το πρόγραμμα «Εξοικονομώ 2025», το οποίο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό εργαλείο για την ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών, τη μείωση του ενεργειακού κόστους για τα νοικοκυριά και τη στήριξη χιλιάδων μικρομεσαίων επιχειρήσεων και επαγγελματιών του τεχνικού κλάδου. Ωστόσο, η εφαρμογή του προγράμματος έχει οδηγήσει σε έντονη ανασφάλεια και αγανάκτηση πολίτες, μηχανικούς, προμηθευτές και τεχνικές επιχειρήσεις, εξαιτίας των σοβαρών καθυστερήσεων, των διαρκών αλλαγών στους όρους εφαρμογής και των εξαιρετικά περιορισμένων χρονικών περιθωρίων που τέθηκαν για την ολοκλήρωση των έργων. Ο οδηγός του προγράμματος τροποποιήθηκε εκ των υστέρων, με αποτέλεσμα να μειωθεί ο εγκεκριμένος προϋπολογισμός ανά έργο και να περιοριστεί ο χρόνος υλοποίησης σε μόλις οκτώ μήνες από την ημερομηνία υπαγωγής, τη στιγμή που στα προηγούμενα προγράμματα «Εξοικονομώ» προβλεπόταν διάρκεια δώδεκα μηνών με δυνατότητα πρόσθετων παρατάσεων.
Η τελική προθεσμία ολοκλήρωσης των έργων παραμένει πρακτικά ανεφάρμοστη, καθώς οι συνεχείς ανατιμήσεις στα υλικά και τον εξοπλισμό, οι καθυστερήσεις στις παραδόσεις, αλλά και η έλλειψη διαθέσιμων συνεργείων και τεχνικού προσωπικού δημιουργούν αντικειμενικές δυσκολίες στην υλοποίηση των παρεμβάσεων» αναφέρουν οι βουλευτές.
Σύμφωνα με την ερώτηση, σοβαρό είναι και το πρόβλημα των εκκρεμών αιτήσεων που, ενώ έχουν ήδη αξιολογηθεί θετικά και διαθέτουν εγκεκριμένες δανειακές συμβάσεις, δεν έχουν ακόμη λάβει τελική απόφαση υπαγωγής. Το γεγονός αυτό έχει ως συνέπεια οι δικαιούχοι να μην μπορούν να ξεκινήσουν εργασίες, να μην εκταμιεύονται προκαταβολές και να «παγώνουν» συμβάσεις με προμηθευτές και αναδόχους. «Έντονη ανησυχία προκαλούν και οι πληροφορίες που κάνουν λόγο για ενδεχόμενη μη έκδοση νέων αποφάσεων υπαγωγής και πιθανή απένταξη επιλέξιμων αιτήσεων χωρίς πρόβλεψη διαδικασίας ένστασης ή διοικητικής προσφυγής, γεγονός που εγείρει σοβαρά ζητήματα διαφάνειας, ισονομίας και ασφάλειας δικαίου».
Στην κοινοβουλευτική παρέμβαση, υπογραμμίζεται ότι το υπουργείο έχει από τον Ιανουάριο αναγνωρίσει τις καθυστερήσεις των διαδικασιών, παρατείνοντας προηγουμένως την προθεσμία έκδοσης αποφάσεων υπαγωγής, ενώ σημειώνεται ότι σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχει ήδη τεθεί ζήτημα ευελιξίας στα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης έργων του Ταμείου Ανάκαμψης. Τονίζεται ότι, τα νοικοκυριά και οι επαγγελματίες του τεχνικού κόσμου, διεκδικούν δίκαιους όρους εφαρμογής, διαφάνεια, ασφάλεια δικαίου και ρεαλιστικά χρονοδιαγράμματα για την επιτυχή ολοκλήρωση των ενεργειακών αναβαθμίσεων.
Οι βουλευτές καλούν τους αρμόδιους υπουργούς να απαντήσουν:
- Προτίθεται η κυβέρνηση να δώσει ουσιαστική παράταση στην καταληκτική ημερομηνία ολοκλήρωσης των έργων του «Εξοικονομώ 2025» και του «Εξοικονομώ Νέων 2023», ώστε να καταστεί εφικτή η ομαλή υλοποίησή τους;
- Για ποιο λόγο εξακολουθούν να εκκρεμούν αποφάσεις υπαγωγής για αιτήσεις που έχουν ήδη χαρακτηριστεί επιλέξιμες και διαθέτουν εγκεκριμένες δανειακές συμβάσεις;
- Πόσες επιλέξιμες αιτήσεις βρίσκονται σήμερα σε εκκρεμότητα ως προς την έκδοση απόφασης υπαγωγής;
- Ισχύουν οι πληροφορίες περί μη έκδοσης νέων αποφάσεων υπαγωγής και ενδεχόμενης απένταξης επιλέξιμων αιτήσεων; Αν ναι, με ποια νομική και διοικητική τεκμηρίωση;
- Προτίθεται το υπουργείο να επανεξετάσει το ασφυκτικό πλαίσιο υλοποίησης των 8 μηνών, δεδομένου ότι αποκλίνει σημαντικά από όσα ίσχυαν στα προηγούμενα προγράμματα «Εξοικονομώ»;
Αναλυτικά η ερώτηση:
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τους υπουργούς
- Περιβάλλοντος & Ενέργειας
- Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών
Θέμα: Άμεση ανάγκη παράτασης του χρόνου υλοποίησης και αποσαφήνισης του καθεστώτος των εκκρεμών αιτήσεων στα προγράμματα «Εξοικονομώ 2025» και «Εξοικονομώ Νέων 2023».
«Το πρόγραμμα «Εξοικονομώ 2025», που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, αποτελεί ένα κρίσιμο εργαλείο ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών, στήριξης των νοικοκυριών και τόνωσης της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας στον τεχνικό και κατασκευαστικό κλάδο.
Ωστόσο, η πορεία υλοποίησής του έχει δημιουργήσει έντονη ανασφάλεια και εύλογη αγανάκτηση σε χιλιάδες ωφελούμενους, μηχανικούς, προμηθευτές και τεχνικές επιχειρήσεις, εξαιτίας σοβαρών καθυστερήσεων, ασφυκτικών χρονοδιαγραμμάτων και διαρκών αλλαγών στους όρους εφαρμογής του.
Συγκεκριμένα, ο πίνακας αποτελεσμάτων του προγράμματος ανακοινώθηκε στις 25/11/2025, οι πρώτες αποφάσεις υπαγωγής εκδόθηκαν στις 09/12/2025, ενώ στις αρχές Δεκεμβρίου τροποποιήθηκε ο οδηγός του προγράμματος, μειώνοντας εκ των υστέρων τον εγκεκριμένο προϋπολογισμό ανά έργο και περιορίζοντας τον χρόνο υλοποίησης σε μόλις 8 μήνες από την ημερομηνία υπαγωγής.
Η 4η απόφαση υπαγωγής εκδόθηκε στις 13/03/2026 και η τελική καταληκτική ημερομηνία ολοκλήρωσης των έργων ορίστηκε στις 31/05/2026 και εν συνεχεία παρατάθηκε μόλις κατά έναν μήνα, έως τις 30/06/2026.
Την ίδια στιγμή, τα προηγούμενα προγράμματα «Εξοικονομώ 2021», «Εξοικονομώ 2023» και «Εξοικονομώ Νέων 2023» προέβλεπαν συμβατικό χρόνο υλοποίησης 12 μηνών, με δυνατότητα αυτόματης παράτασης τριών επιπλέον μηνών, καθώς και πρόσθετων παρατάσεων λόγω ανωτέρας βίας.
Παρά ταύτα, ακόμη και σήμερα εξακολουθούν να δίνονται νέες παρατάσεις, αναγνωρίζοντας εμπράκτως τις αντικειμενικές δυσκολίες υλοποίησης των έργων.
Οι δυσκολίες αυτές όχι μόνο δεν έχουν εκλείψει, αλλά αντιθέτως εντείνονται, λόγω των συνεχών ανατιμήσεων σε υλικά και εξοπλισμό και της μεγάλης έλλειψης διαθέσιμων συνεργείων και τεχνικού προσωπικού.
Επιπρόσθετα, ζητήματα δημιουργούνται με τις καθυστερήσεις στις παραδόσεις υλικών και την αδυναμία δέσμευσης οικονομικών προσφορών πέραν ελάχιστων ημερών καθώς και την αυξημένη ζήτηση στην αγορά ενεργειακών αναβαθμίσεων.
Παράλληλα, εξακολουθούν να υπάρχουν πολυάριθμες αιτήσεις που έχουν ήδη αξιολογηθεί θετικά και έχουν λάβει έγκριση δανειοδότησης από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, χωρίς όμως να έχει εκδοθεί ακόμη η τελική απόφαση υπαγωγής.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι δικαιούχοι να αδυνατούν να προχωρήσουν σε εργασίες, καθώς δεν μπορούν να εκταμιευθούν προκαταβολές ούτε να ενεργοποιηθούν συμβάσεις με προμηθευτές και αναδόχους.
Μάλιστα, σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση της 30/01/2026, το ίδιο το Υπουργείο αναγνώρισε τις καθυστερήσεις των διαδικασιών, παρατείνοντας την προθεσμία έκδοσης αποφάσεων υπαγωγής από 31/01/2026 έως 15/03/2026, «προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή ολοκλήρωση όλων των προβλεπόμενων διαδικασιών».
Επιπλέον, προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία το γεγονός ότι, σύμφωνα με καταγγελίες ενδιαφερομένων και προφορικές ενημερώσεις από το helpdesk του προγράμματος, φέρεται να εξετάζεται η μη έκδοση νέων αποφάσεων υπαγωγής και η απένταξη επιλέξιμων αιτήσεων, ακόμη και χωρίς πρόβλεψη διαδικασίας ένστασης ή διοικητικής προσφυγής.
Τέλος, ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόσφατη υπερψήφιση από την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πρότασης για παράταση κατά 18 μήνες της περιόδου υλοποίησης ώριμων έργων του Ταμείου Ανάκαμψης, γεγονός που αποδεικνύει ότι το ζήτημα των καθυστερήσεων και της ανάγκης μεγαλύτερης χρονικής ευελιξίας αναγνωρίζεται πλέον και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Επειδή, η ολοκλήρωση των έργων έως τις 30/06/2026 είναι πρακτικά ανέφικτη για τη μεγάλη πλειοψηφία των ωφελουμένων,
Επειδή, η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίσει ίσους όρους συμμετοχής, ασφάλεια δικαίου και προβλεψιμότητα για τους πολίτες και τους επαγγελματίες,
Επειδή, οι καθυστερήσεις στην έκδοση αποφάσεων υπαγωγής δεν μπορούν να μετακυλίονται ως ευθύνη στους πολίτες.
Ερωτώνται οι αρμόδιοι υπουργοί:
- Προτίθεται η κυβέρνηση να δώσει ουσιαστική παράταση στην καταληκτική ημερομηνία ολοκλήρωσης των έργων του «Εξοικονομώ 2025» και του «Εξοικονομώ Νέων 2023», ώστε να καταστεί εφικτή η ομαλή υλοποίησή τους;
- Για ποιον λόγο εξακολουθούν να εκκρεμούν αποφάσεις υπαγωγής για αιτήσεις που έχουν ήδη χαρακτηριστεί επιλέξιμες και διαθέτουν εγκεκριμένες δανειακές συμβάσεις;
- Πόσες επιλέξιμες αιτήσεις βρίσκονται σήμερα σε εκκρεμότητα ως προς την έκδοση απόφασης υπαγωγής;
- Ισχύουν οι πληροφορίες περί μη έκδοσης νέων αποφάσεων υπαγωγής και ενδεχόμενης απένταξης επιλέξιμων αιτήσεων; Αν ναι, με ποια νομική και διοικητική τεκμηρίωση;
- Προτίθενται να επανεξετάσουν το ασφυκτικό πλαίσιο υλοποίησης των 8 μηνών, δεδομένου ότι αποκλίνει σημαντικά από όσα ίσχυαν στα προηγούμενα προγράμματα «Εξοικονομώ»;».
Οι ερωτώντες βουλευτές
Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος
Ζαμπάρας Μίλτος
Μαμουλάκης Χάρης
Ακρίτα Έλενα
Βέττα Καλλιόπη
Γαβρήλος Γεώργιος
Γιαννούλης Χρήστος
Μπάρκας Κωνσταντίνος
Νοτοπούλου Αικατερίνη
Παναγιωτόπουλος Ανδρέας
Παπαηλιού Γεώργιος
Τσαπανίδου Πόπη
Ψυχογιός Γεώργιος
