Την ώρα που στην Ελλάδα η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιτίθεται και αμφισβητεί την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητά να υπάρξει μεγαλύτερη στήριξη της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Και το ζητά με τις ψήφους και της Ν.Δ. και συνολικά του Λαϊκού Κόμματος!
Η Έκθεση του 2025 για το Κράτος Δικαίου, η οποία εγκρίθηκε με μεγάλη πλειοψηφία από την Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών LIBE του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ζητά την ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Υπογραμμίζεται ότι ο ευρωβουλευτής της Ν.Δ. Φρέντι Μπελέρης, ο οποίος είναι μέλος της LIBE, υπερψήφισε το συνολικό κείμενο της Έκθεσης, το οποίο εγκρίθηκε με 50 ψήφους υπέρ, 17 κατά και 2 αποχές - κατά τάχθηκαν κυρίως ευρωβουλευτές που ανήκουν στις ακραίες δεξιές ευρωομάδες.
Η Έκθεση αναμένεται να κατατεθεί για ψηφοφορία στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής στις 27-30 Απριλίου στο Στρασβούργο, εν αναμονή της επερχόμενης Έκθεσης της Επιτροπής για το Κράτος Δικαίου του 2026. Επισημαίνεται ότι εισηγητής της Έκθεσης ήταν ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Κώστας Αρβανίτης, ο οποίος εστίασε την πολιτική του αξιολόγηση και στη συνεργασία των προοδευτικών και δημοκρατικών δυνάμεων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - υπενθυμίζεται πως είναι και αντιπρόεδρος της Αριστεράς (The Left).
Κάθε χρόνο οι ίδιες συστάσεις…
Όσον αφορά την καταπολέμηση της διαφθοράς η Έκθεση, μεταξύ άλλων, ζητά την ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) που εδρεύει στο Λουξεμβούργο και την ένταξη της Ε.Ε. στην GRECO (Ομάδα Κρατών κατά της Διαφθοράς του Συμβουλίου της Ευρώπης). Οι αναφορές αυτές έχουν αυξανόμενη πολιτική σημασία μετά τις τοποθετήσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Βουλή εναντίον της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας («να μην κρατά ομήρους 11 βουλευτές της παράταξης», 16/04/2026) και τις δηλώσεις του Άδωνη Γεωργιάδη ότι η εισαγγελέας Πόπη Παπανδρέου που υπηρετεί στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εκβιάζει για τον επαναδιορισμό της - αν και έχει επαναδιοριστεί από τις 15 Νοεμβρίου 2025.
Επισημαίνεται ότι η Έκθεση δεν κάνει αναφορές σε συγκεκριμένα κράτη όσον αφορά τα θέματα διαφθοράς, ωστόσο υπογραμμίζεται η ανάγκη για πιο αξιόπιστη επιβολή της καταπολέμησης της διαφθοράς, ιδίως σε σχέση με υποθέσεις υψηλού επιπέδου και επαναλαμβανόμενα μοτίβα ατιμωρησίας - φαινόμενο που ταλανίζει την Ελλάδα. Επίσης, οι ευρωβουλευτές χαιρετίζουν τη νέα Οδηγία για την καταπολέμηση της διαφθοράς και εκφράζουν ανησυχία για τις προσπάθειες αποδυνάμωσης εξειδικευμένων φορέων σε ορισμένα κράτη-μέλη.
Ελευθερία Τύπου
Η Έκθεση για το Κράτος Δικαίου δεν περιορίζεται μόνο στα θέματα διαφθοράς, αλλά εγείρει ζητήματα σχετικά με τη χρήση κατασκοπευτικών λογισμικών, την ελευθερία των δημοσιογράφων και τη διαφάνεια. Συνολικά, διαπιστώνουν ότι η συντριπτική πλειονότητα των συστάσεων (μιλάμε για ποσοστό 93%!) επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο, γεγονός που σημαίνει ότι υπάρχει «περιορισμένη» και «ανεπαρκής» πρόοδος.
Για παράδειγμα, στα θέματα της ελευθερίας των Μέσων Ενημέρωσης ζητείται η πλήρης εφαρμογή και επέκταση του ευρωπαϊκού Νόμου για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης και της οδηγίας κατά του SLAPP. Οι δημοσιογράφοι και τα ανεξάρτητα Μέσα Ενημέρωσης εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν παρενόχληση, παρακολούθηση (συμπεριλαμβανομένης αυτής μέσω spyware), πολιτική πίεση και συγκεντρωμένες δομές ιδιοκτησίας που στρεβλώνουν τον πλουραλισμό, αναφέρεται.
Δικαιοσύνη και δικαιώματα
Η Έκθεση επισημαίνει ότι η πρόσβαση σε ανεξάρτητα και λειτουργικά συστήματα Δικαιοσύνης παραμένει άνιση και υπάρχουν «συνεχιζόμενοι κίνδυνοι» που συνδέονται με πολιτικές παρεμβάσεις, δικαστικούς διορισμούς και πειθαρχικά πλαίσια. Ζητούνται επαρκείς πόροι για τα δικαστήρια και τους πολίτες. Οι εθνικές Αρχές, σημειώνεται, πρέπει να διασφαλίζουν ουσιαστική κοινοβουλευτική εποπτεία των δικαστικών μεταρρυθμίσεων και να συμμορφώνονται πλήρως με τις εγχώριες και διεθνείς δικαστικές αποφάσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων του Δικαστηρίου της Ε.Ε. και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Ακόμη επισημαίνονται:
- ανησυχίες για τα θεμελιώδη δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένου του θρησκευτικού μίσους, του ρατσισμού, της ξενοφοβίας και άλλων μορφών διακρίσεων
- ανάγκη άμεσης σύνδεσης μεταξύ των πορισμάτων της Επιτροπής και της προστασίας του προϋπολογισμού της Ε.Ε., σε επίπεδο πρόληψης και αντίδρασης
- έλεγχος του Κράτους Δικαίου στις υπό ένταξη χώρες και διασφάλιση της συνοχής με την παρακολούθηση της διεύρυνσης
- προκλήσεις που θέτει η διάδοση των ψηφιακών τεχνολογιών, συμπεριλαμβανομένων των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και του περιεχομένου που παράγεται από Τεχνητή Νοημοσύνη
- διάσταση της ενιαίας αγοράς των προκλήσεων που αντιμετωπίζει το Κράτος Δικαίου, μεταξύ άλλων στις δημόσιες συμβάσεις.
Κώστας Αρβανίτης: Υποδειγματική η συνεργασία των δημοκρατικών δυνάμεων στη LIBE
Στη συνεργασία των δημοκρατικών δυνάμεων βασίζεται το κείμενο της Έκθεσης που εγκρίθηκε από την Επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και θα τεθεί προς έγκριση και στην Ολομέλειά του, όπως υπογραμμίζει ο Κώστας Αρβανίτης σε δήλωσή του στην ΑΥΓΗ της Κυριακής. Ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. και αντιπρόεδρος της Αριστεράς (The Left) ήταν ο εισηγητής της Έκθεσης και επισημαίνει πως τίθεται πλέον το ζήτημα της σύνδεσης του Κράτους Δικαίου με τα χρήματα που δίνει η Ε.Ε. στα κράτη-μέλη μέσω του προϋπολογισμού της.
Η δήλωση του Κ. Αρβανίοτη έχει ως εξής:
«Η ανάθεση της σύνταξης της έκθεσης για το κράτος δικαίου εκ μέρους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε έναν Έλληνα ευρωβουλευτή και μάλιστα από τη “μικρή” αριθμητικά ομάδα της Αριστεράς είναι τιμητική και ταυτόχρονα μια προσωπική δικαίωση για τη δουλειά μου όσον αφορά την προάσπιση του κράτους δικαίου σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Η συνεργασία με τις δημοκρατικές δυνάμεις της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών LIBE ήταν υποδειγματική και είχε ως αποτέλεσμα ένα δυνατό κείμενο το οποίο θα τεθεί προς ψήφιση σε δέκα περίπου ημέρες στην Ολομέλεια του Στρασβούργου.
Η έκθεση αναδεικνύει τη σημασία της σύνδεσης των ευρημάτων για το κράτος δικαίου με τη διασφάλιση της ορθής διαχείρισης του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και δίνει έμφαση στην ανάγκη ενίσχυσης της αποτελεσματικότητας και της ανεξαρτησίας των δικαστικών συστημάτων.
Επιπλέον, γίνεται αναφορά στη σημασία της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της συνεχούς βελτίωσης των μηχανισμών διαφάνειας και λογοδοσίας και τονίζεται επίσης ο ρόλος της ελευθερίας του Τύπου ως βασικού πυλώνα των δημοκρατικών κοινωνιών.
Η έκθεση αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο για τη συνέχιση του διαλόγου σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με στόχο τη βελτίωση των διαδικασιών και την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των θεσμών. Η επανάληψη μεγάλου μέρους των συστάσεων από προηγούμενα έτη (σε ποσοστό περίπου 93%) δείχνει ότι η πρόοδος όσον αφορά τις συστάσεις της Επιτροπής παραμένει ανεπαρκής».
