Του Πάνου Τριγάζη
Αναμενόμενο ήταν το αποτέλεσμα των εθνικών εκλογών δεδομένης της ηττοπάθειας σε μεγάλο τμήμα του ΣΥΡΙΖΑ μετά τη βαριά ήττα μας στις ευρωεκλογές του Μαΐου. Εκ του αποτελέσματος, δεν δικαιώθηκε η «εν θερμώ» απόφαση του Αλέξη Τσίπρα για την πρόωρη προσφυγή στις εθνικές κάλπες, και μάλιστα μήνα Ιούλιο. Δικαιώθηκε, όμως, σε μεγάλο βαθμό η πίστη που επέδειξε έμπρακτα ότι η ανατροπή ήταν εφικτή, όπως προκύπτει από τους αριθμούς, π.χ. αύξηση του ποσοστού του ΣΥΡΙΖΑ κατά περίπου 8 μονάδες σε σχέση με τις ευρωεκλογές.
Πάντοτε, ύστερα από μια μεγάλη μάχη δίνεται απολογισμός, συνοδευόμενος από αυτοκριτική. Στη βάση αυτή, πολλά θα μπορούσε να καταλογίσει κάποιος στα κεντρικά όργανα του κόμματος για το γεγονός ότι στο τιμόνι της χώρας επανήλθε η Ν.Δ., κοινοβουλευτικά αυτοδύναμη. Κρίσιμα ερωτήματα ζητούν απάντηση για τη λειτουργία του κόμματος, τους δεσμούς του με την κοινωνία, την ιδεολογική και πολιτική επάρκεια των στελεχών, θα έλεγα και το ήθος μερικών εξ αυτών. Ερωτήματα που θα πρέπει να απαντηθούν συλλογικά μέσα από γόνιμο συντροφικό διάλογο στην πορεία προς ένα ανοιχτό συνέδριο ουσιαστικής ανασυγκρότησης. Πρώτα, όμως, οφείλουμε να μιλήσουμε για τα θετικά, τα οποία, κατά τη γνώμη μου, είναι τα ακόλουθα:
Πρώτον, η στρατηγική επιλογή της Προοδευτικής Συμμαχίας που ήδη αποδίδει, όπως αποτυπώθηκε στην εκλογή αρκετών βουλευτών από τους συμμάχους μας, με μειονέκτημα όμωςότι στη νέα Κ.Ο. δεν εκπροσωπούνται οργανωμένα σχήματα, όπως οι Οικολόγοι Πράσινοι και η ΔΗΜ.ΑΡ. Ωστόσο, το αναγκαίο βήμα έγινε και πρέπει να συνοδευτεί και από άλλα.
Δεύτερο, το κόμμα μας, που έκανε το ιδρυτικό του συνέδριο το 2013, έχοντας ήδη αναδειχθεί σε αξιωματική αντιπολίτευση, έχει έναν πολύ καλό απολογισμό διακυβέρνησης από τον Ιανουάριο 2015, με τον οποίο θα κληθεί να αναμετρηθεί η νέα κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία θα μπορεί στο εξής να απευθύνεται στη Βουλή και στον λαό με βάση τα πεπραγμένα του και όχι μόνο τα οράματά του.
Τρίτο, το συμμαχικό μας σχήμα, με το εκλογικό ποσοστό που πέτυχε κοντά στο 32%, αναδεικνύεται στον αναμφισβήτητο κορμό των δυνάμεων της Αριστεράς, της Οικολογίας και της προόδου στη χώρα μας, επίτευγμα όχι και τόσο αυτονόητο αν σκεφτεί κανείς ότι σε πολλές περιπτώσεις η εκλογική εκτόξευση δυνάμεων της Αριστεράς δεν εδραιώθηκε, αλλά συνοδεύτηκε από πτωτικές τάσεις, π.χ., το κίνημα Podemos στην Ισπανία. Με άλλα λόγια, ο ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία αποτελεί τη μόνη εναλλακτική στη δεξιά διακυβέρνηση.
Τέταρτο, με τη χώρα εκτός Μνημονίων στην πολιτική ζωή επανέρχεται η κανονικότητα και ο δικός μας ορίζοντας γίνεται πιο καθαρός. Η αντίθεση Μνημόνιο - αντιμνημόνιο που κυριάρχησε στα χρόνια της κρίσης και της τροϊκανής εποπτείας θόλωσε σε μεγάλο βαθμό και τις πραγματικές κοινωνικές, ταξικές και ιδεολογικές αντιθέσεις, αφού στο σκέλος αντιμνημόνιο αθροίστηκαν οι πλέον ετερόκλητες δυνάμεις, από τον ΣΥΡΙΖΑ μέχρι τη Χρυσή Αυγή, για μια περίοδο και η Ν.Δ. με τον Αντώνη Σαμαρά ως αντιπολίτευση στο ΠΑΣΟΚ του Γιώργου Παπανδρέου (Ζάππειο 1, Ζάππειο 2 κ.λπ.).
Η αντίθεση Μνημόνιο - αντιμνημόνιο είχε και τις συνέπειές της, αφενός γιγαντώθηκε ο ΣΥΡΙΖΑ μέσα από τα κινήματα των πλατειών και άλλες πρωτοβουλίες, αφετέρου ενισχύθηκε και η Χρυσή Αυγή με τον δήθεν αντισυστημισμό της και το πλασάρισμα θεωριών συνωμοσίας εις βάρος της Ελλάδας από ξένες δυνάμεις (Εβραιοαμερικανοί, Γερμανοί).
Με βάση την ίδια αντίθεση για τον στόχο της οριστικής εξόδου από τα Μνημόνια, ο ΣΥΡΙΖΑ συγκυβέρνησε επί τέσσερα χρόνια με τους ΑΝ.ΕΛΛ., που επίσης γεννήθηκαν και για ένα διάστημα άνθισαν ως αντιμνημονιακό κόμμα, αλλά με ακραίες συντηρητικές θέσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα και στην εξωτερική πολιτική της χώρας. Ακόμα και η είσοδος της Ένωσης Κεντρώων του Βασίλη Λεβέντη στη Βουλή δεν θα είχε συμβεί χωρίς την κρίση και τα Μνημόνια.
Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, ότι στις πρόσφατες εκλογές δύο πρώην κόμματα της Βουλής δεν πέτυχαν την εκπροσώπησή τους, ενώ άλλα δύο, Ποτάμι και ΑΝ.ΕΛΛ., δεν συμμετείχαν καν, με τα εκλογικά ποσοστά τους να απορροφώνται από τη Ν.Δ. κατά κύριο λόγο. Έτσι, το σημερινό κυβερνών κόμμα άγγιξε το 40%. Αντιθέτως, από τις απώλειες του ΣΥΡΙΖΑ, σε σύγκριση με τον Σεπτέμβριο 2015 (περίπου 3,5%) δεν επωφελήθηκαν ούτε το ΚΙΝ.ΑΛΛ. ούτε το ΚΚΕ ούτε, πολύ περισσότερο, τα σχήματα που προέκυψαν από τη διάσπαση του Αυγούστου 2015.
Όσο για την περίπτωση Βαρουφάκη, η είσοδος του σχήματος που ίδρυσε στη Βουλή μπορεί να εξηγηθεί από την απήχηση της προσωπικότητάς του, καθώς και από το γεγονός ότι ο ίδιος δεν βαρύνεται με κανένα Μνημόνιο, αφού αποπέμφθηκε από την κυβέρνηση το βράδυ του ιστορικού δημοψηφίσματος. Και για την περίοδο που ήταν υπουργός Οικονομικών και κύριος διαπραγματευτής με τους θεσμούς, οι ευθύνες δεν του καταλογίστηκαν εξ αριστερών, καθώς επισκιάστηκαν από την επίθεση της Ν.Δ. στο πρόσωπό του.
* Ο Πάνος Τριγάζης είναι μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ
