Του Νίκου Χατζηνικολάου
Δεν υπάρχει αμφιβολία πως όλες οι δυνάμεις και ενέργειες του ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να στραφούν άμεσα στην υποστήριξη των υποψηφίων του, αλλά και των υποψηφίων δημοκρατικών κομμάτων που είναι αντίπαλοι των υποψηφίων της Νέας Δημοκρατίας στον δεύτερο γύρο των αυτοδιοικητικών εκλογών. Η στάση των μελών και υποστηρικτών του την Κυριακή, όταν θα κυκλοφορήσει και το φύλλο της Αυγής με το παρόν κείμενο, θα είναι η πρώτη δοκιμασία μετά την ήττα στις ευρωεκλογές.
Δεν είναι η ώρα της κριτικής
Eτούτη τη στιγμή όμως το μυαλό μας πάει στην επόμενη φάση, δηλαδή στις βουλευτικές εκλογές της 7ης Ιουλίου, οπότε θα κριθούν το έργο της κυβέρνησης και το άμεσο μέλλον της χώρας: συνέχεια στην προσπάθεια εξόδου από την κρίση και οικοδόμησης του κοινωνικού κράτους ή παλινόρθωση των συντηρητικών δυνάμεων που χρεοκόπησαν τη χώρα;
Πιστεύω πως δεν έχει κανένα νόημα να ασχολείται κανείς τώρα δημόσια με σενάρια για το τι μπορεί να προκύψει μετά τις 7 Ιουλίου. Κι όχι μόνον αυτό. Η ώρα της κριτικής και της αυτοκριτικής επίσης δεν έφτασε. Και τα δύο λειτουργούν τη στιγμή ετούτη αποδιοργανωτικά, αφού δεν προλαβαίνουν να γίνουν αντικείμενο επεξεργασιών και να αφομοιωθούν ευρύτερα από τα μέλη και τα στελέχη στον βραχύ χρόνο των 40 ημερών που είναι διαθέσιμος.
Οι απαραίτητες ετούτες διεργασίες θα παίξουν τον δημιουργικό τους ρόλο από την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων των βουλευτικών εκλογών και μετά. Κάθε πράγμα στον καιρό του. Ας μου επιτραπεί να διατυπώσω την άποψη, παρ' όλο που δεν είμαι μέλος του ΣΥΡΙΖΑ, πως η γνωστοποίηση διαφωνιών και κριτικών αντιπαραθέσεων στο εσωτερικό του κόμματος συμβάλλει άμεσα και καθοριστικά στην αποδυνάμωσή του. Αποκλειστικός στόχος όλων δεν μπορεί παρά να είναι η επιτυχία στις βουλευτικές εκλογές.
Εκστρατεία ενημέρωσης
Ποιο είναι το ζητούμενο και ποια είναι η δυσκολία: στο μικρό χρονικό διάστημα που απομένει πρέπει να γίνουν πραγματικά άλματα. Φυσικά η κινητοποίηση του εκλογικού σώματος, των φίλων και παλαιών ψηφοφόρων είναι απαραίτητη. Πώς όμως θα γίνει αυτό; Κατά τη γνώμη μου χρειάζεται μια πραγματική εκστρατεία εξήγησης του τι έγινε στη χώρα τα τελευταία δέκα χρόνια, κι αυτό όσο το δυνατόν πιο αντικειμενικά γίνεται.
Στο ραδιόφωνο, την τηλεόραση και τον Τύπο οι δυνάμεις της Δεξιάς ελέγχουν την πλειονότητα των Μέσων. Εξάλλου ο τηλεοπτικός χρόνος ζητάει συντομευμένες τοποθετήσεις και όχι αναλύσεις. Εκείνο που δεν ελέγχεται είναι οι τοπικές οργανώσεις, η επαφή με τον κόσμο, η κουβέντα, η συζήτηση στο σπίτι, στο καφενείο.
Η παλιά μέθοδος είναι η καλύτερη. Αυτό δεν αποκλείει την παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ούτε στα τηλεοπτικά πάνελ. Από τη δουλειά που θα κάνουν τα μέλη και τα στελέχη του κόμματος θα εξαρτηθούν πολλά. Χρειάζεται ολική και όχι αποσπασματική ενημέρωση των ψηφοφόρων, αποφεύγοντας τις απλουστεύσεις και τα συνθήματα. Ο κόσμος, και μάλιστα ο κόσμος που ενδιαφέρει την Αριστερά, ενώ έζησε και ζει ακόμα στο πετσί του την κρίση και τις συνέπειές της, ουσιαστικά δεν έχει εικόνα του συνόλου της κοινωνίας των χρόνων 2010-2014.
Αναρωτιέμαι κατά πόσον τα απλά μέλη του ΣΥΡΙΖΑ που δεν δουλεύουν στον κρατικό μηχανισμό έχουν αυτή την εικόνα. Ταυτόχρονα η άλλη πλευρά παραπληροφορεί ασταμάτητα. Έτσι, ο προπαγανδιστικός μηχανισμός της Ν.Δ. και του ΚΙΝ.ΑΛΛ. έφτασε στο σημείο να αναφέρεται στον παράδεισο που παρέδωσαν στον ΣΥΡΙΖΑ στις 25 Ιανουαρίου 2015. Πρέπει λοιπόν να επανέλθουμε στα βασικά.
Τι παρέλαβε, τι πέτυχε
Τι παρέλαβε ο ΣΥΡΙΖΑ τον Γενάρη του 2015; Χρειάζονται στοιχεία: για τα δημόσια ταμεία, για τις περικοπές των συντάξεων, για τις μεταναστεύσεις νέων στο εξωτερικό, για τις απολύσεις στο Δημόσιο, για τις ιδιωτικές επιχειρήσεις και τα μαγαζιά που έκλεισαν, για την ανεργία, για το 1 προς 5 στις προσλήψεις, το PSI και τόσα άλλα. Χρειάζεται μια καταγραφή των οικονομικών και κοινωνικών συνεπειών της διακυβέρνησης της χώρας από τη Ν.Δ. και το ΠΑΣΟΚ. Ένα λοιπόν είναι αυτό: η ακτινογραφία της κοινωνίας που παρέλαβε η κυβέρνηση που ορκίστηκε τον Γενάρη του 2015.
Το δεύτερο, φυσικά, αφορά τα επιτεύγματα του ΣΥΡΙΖΑ στην τετραετία. Νομοθεσία, μεγάλα έργα, κοινωνικά δικαιώματα, έξοδος από τα Μνημόνια, η κατάσταση της οικονομίας, το κοινωνικό κράτος, ο χώρος της εργασίας (ανεργία, δικαιώματα και αμοιβές των εργαζομένων), επενδύσεις. Με ξεχωριστές αναλύσεις των τομέων ή των μεγάλων έργων όπου τα πράγματα δεν προχώρησαν. Κανένας πολίτης, για παράδειγμα, δεν γνωρίζει πού και γιατί σκόνταψε το Ελληνικό.
Στο καθαρά πολιτικό επίπεδο πρέπει να ξεκαθαριστεί πώς έγινε η συμμαχία με τους ΑΝ.ΕΛΛ. και ποιες άλλες δυνατότητες υπήρχαν μετά τις δύο εκλογικές αναμετρήσεις για να συγκροτηθεί κυβέρνηση με κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ. Πώς εκτιμάται τελικά η συνεργασία με τους ΑΝ.ΕΛΛ.; Η Συμφωνία των Πρεσπών, οι πρωτοβουλίες για τη συνταγματική αναθεώρηση και για τον διαχωρισμό Εκκλησίας και κράτους, όπως και η καταπολέμηση του πελατειακού κράτους και της διαφθοράς, χρειάζονται ανεξάρτητη αντιμετώπιση.
Ο συμβιβασμός του 2015
Αυτή είναι η μια πλευρά, σχεδόν καθαρά πραγματολογική. Βέβαια με έντονα αξιολογικά στοιχεία που απορρέουν από τα ίδια τα δεδομένα. Μια δεύτερη πλευρά αφορά ενημέρωση σχετικά με ζητήματα κεντρικής σημασίας. Στην προεκλογική ομιλία του στο Ηράκλειο, πριν από λίγες μέρες, για παράδειγμα, ο Αλέξης Τσίπρας αναφέρθηκε, πειστικά αλλά υπερβολικά σύντομα, στην οπισθοχώρηση και τον συμβιβασμό του Ιουλίου - Αυγούστου 2015.
Εδώ, ο κόσμος χρειάζεται περισσότερες πληροφορίες. Τις αναφέρω επιγραμματικά σαν τίτλους. Ποιο ήταν το διακύβευμα στο δημοψήφισμα. Οι φιλοευρωπαϊκές πεποιθήσεις της τωρινής ηγετικής ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ από τα χρόνια του ΚΚΕ Εσωτερικού. Οι διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες μετά την επιτυχία του «Όχι». Τα διλήμματα και οι προβληματισμοί που οδήγησαν στην υπογραφή του νέου Μνημονίου. Η στάση εκείνων που αρνήθηκαν να ψηφίσουν το νέο Μνημόνιο απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι αριστεροί ψηφοφόροι
Είμαι της γνώμης ότι ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να στραφεί προς τους ψηφοφόρους του ΚΚΕ, των κομμάτων της λεγόμενης Άκρας Αριστεράς, αλλά και των οπαδών του νέου κόμματος του Γιάνη Βαρουφάκη. Πρέπει να αναδειχθεί το πολιτικό αδιέξοδο στο οποίο οδηγεί η άποψη «αρνούμαι να επιλέξω ανάμεσα στη Νέα Δημοκρατία και τον ΣΥΡΙΖΑ».
Όταν εδώ, μέσα στη χώρα, μπροστά στα μάτια μας, υπάρχουν ακόμα τόσα ανοιχτά μέτωπα πάλης για την επιβίωση, πώς μπορεί η ηγετική ομάδα του ΚΚΕ να αποφασίζει να ψηφίσει «παρών» στη Βουλή για τα μικρά αλλά τόσο απαραίτητα μέτρα ελάφρυνσης των συνθηκών διαβίωσης εκείνων που ζουν κάτω από τα όρια της φτώχειας; Να ένα αγεφύρωτο χάσμα.
Κάθε ρωγμή, κάθε σφήνα που ανοίγει μικρά έστω περιθώρια ανάπτυξης της δημοκρατίας και καλυτέρευσης των συνθηκών διαβίωσης είναι σημαντική. Οι προοπτικές του δημοκρατικού σοσιαλισμού στη χώρα μας και διεθνώς περιορίζονται όλο και περισσότερο. Το κοινωνικό κράτος αποτελεί τη στιγμή αυτή το κύριο ανάχωμα στην επέκταση του ακραίου νεοφιλελευθερισμού που καλπάζει. Ο ΣΥΡΙΖΑ επιτελεί ένα έργο ιστορικής σημασίας.