Βρε ,πώς αλλάζουν οι καιροί… Με την αποχώρηση και της Άνγκελα Μέρκελ από την ηγεσία των Χριστιανοδημοκρατών της Γερμανίας αποχωρεί από το προσκήνιο μια ολόκληρη ομάδα Ευρωπαίων ηγετών που έπαιξαν πρωταγωνιστικό ρόλο στις ευρωπαϊκές εξελίξεις και διαχειρίστηκαν με υποδειγματική… ανεπάρκεια την οικονομική κρίση και την ελληνική χρεοκοπία. Το περίεργο είναι ότι, μέχρι τώρα, όσοι αποχωρούν «σβήνονται» και από τον πολιτικό χάρτη της Ευρώπης. Αλήθεια, ποιος θυμάται τώρα πια τους Γάλλους Φρ. Ολάντ και Ν. Σαρκοζί; Ο ένας αποσύρθηκε από την πολιτική και ο άλλος σύρεται στη γαλλική Δικαιοσύνη για σκάνδαλα. Πού να βρίσκεται άραγε ο επίσης διωκόμενος για σκάνδαλα Ισπανός Μ. Ραχόι ή ο Ιταλός Ματέο Ρέντζι, στη χώρα του οποίου κυριαρχούν πλέον ακραίοι λαϊκιστές και ακροδεξιοί;
Ποιος αναπολεί πλέον, εκτός ίσως από τον... Πορτοσάλτε, τον “σκληρό” του Eurogroup, γερά - γερά Γερούν Ντάισελμπλουμ, που ψάχνει πολιτικό ρόλο στην Ολλανδία; Και ποιος θα θυμάται σε λίγα χρόνια τον Ζ. Κλοντ Γιούνκερ, που αποχωρεί από την ηγεσία της Κομισιόν αφήνοντας πίσω του καλές προθέσεις αλλά και πολλές αδυναμίες να τιθασεύσει τη γερμανική πλεονεξία και τη γραφειοκρατία των Βρυξελλών; Για τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ουδείς βάζει το χέρι στη φωτιά, καθώς μπορεί, ως πρόεδρος της Μπούντενσταγκ, να έχει φύγει από το ευρωπαϊκό προσκήνιο, αλλά δεν γνωρίζει κανείς τι μας επιφυλάσσει για το μέλλον.
Τώρα, με την Άνγκελα Μέρκελ, ακόμα κι αν δεν εγκαταλείψει τελικά την καγκελαρία, ουσιαστικά κλείνει αυτός ο “κύκλος των χαμένων ηγετών της Ευρώπης”. Είναι “χαμένοι” γιατί ο ένας μετά τον άλλο χάνονται οι ίδιοι αλλά και γιατί αποδείχθηκαν κατώτεροι των περιστάσεων. Γιατί, κρίνοντας εκ του αποτελέσματος, κοινώς τα έκαναν... μαντάρα. Και στην οικονομία, και στην πολιτική, και, κυρίως, στην εικόνα της Ευρώπης που αφήνουν στις επόμενες γενιές. Η Ευρώπη αλλάζει σιγά – σιγά... βιτρίνα, όχι όμως και το περιεχόμενο του «καταστήματος». Είναι μια Ευρώπη εγκλωβισμένη στους «κανονισμούς» των αγορών και όχι στους κανόνες της κοινωνικής αλληλεγγύης, της συνεργασίας και του κράτους πρόνοιας. Μια Ευρώπη που έδωσε βάση στις τιμές και όχι στις αξίες, που διαμόρφωσαν το μεταπολεμικό της πρόσωπο. Που, αντί να παραμείνει ανοιχτή στις προκλήσεις, κλείστηκε στο καβούκι της, στήνει κάγκελα και φράχτες στα σύνορά της, επιτρέπει στον φόβο να καθορίζει τις κοινωνίες της. Και έτσι, αμήχανη, αναποφάσιστη και φοβική, κινδυνεύει να παραδοθεί άνευ όρων στους ακραίους εθνικισμούς, στην Ακροδεξιά, ακόμα και στον φασισμό, που ξυπνάει τα χειρότερα φαντάσματα του παρελθόντος και απειλεί ανοιχτά με ολοκληρωτική καταστροφή το ευρωπαϊκό οικοδόμημα.
Το μεγάλο δίλημμα των ευρωεκλογών
Οι διαδοχικές εκλογικές αναμετρήσεις στην Ευρώπη δεν επιδέχονται αμφισβητήσεις ούτε επιτρέπουν ψεύτικες ελπίδες. Η επιρροή των παραδοσιακών κομμάτων, χριστιανοδημοκρατικών και σοσιαλδημοκρατικών, διαρκώς συρρικνώνεται, πολλά εξαφανίζονται ακόμη και από τον πολιτικό χάρτη. Δεν είναι τυχαίο, είναι αποτέλεσμα κυρίως της εμμονής των κομμάτων αυτών σε νεοφιλελεύθερα δόγματα και πολιτικές, που τα απέκοπταν σταδιακά από τα κοινωνικά στρώματα που παραδοσιακά εκπροσωπούσαν και όξυναν την κρίση αντιπροσώπευσης. Η ανιστόρητη, έως και ανόητη προσπάθεια ορισμένων να αντιμετωπίσουν – δήθεν - την Ακροδεξιά, ενσωματώνοντας τις πολιτικές της, έφερνε τα αντίθετα αποτελέσματα και οδηγούσε εκατομμύρια Ευρωπαίους στην αγκαλιά της ορίτζιναλ, εθνικιστικής Aκροδεξιάς, ακόμα σε φασιστικά και ναζιστικά μορφώματα.
Ο κίνδυνος να γενικευτεί αυτή η τάση ενόψh των ευρωεκλογών του Μαΐου δεν είναι θεωρητικός, είναι ante portas. Το παρήγορο είναι ότι οι πολίτες της Ευρώπης δεν είναι λωτοφάγοι και δεν ψηφίζουν μόνο Ακροδεξιά. Αντίθετα, δίνουν ψήφο εμπιστοσύνης σε αριστερά και προοδευτικά κινήματα, κόμματα και υποψηφίους σε ολόκληρη την Ευρώπη. Το έκαναν προχθές με την ενίσχυση των Πρασίνων στη Γερμανία, παλιότερα στην Ολλανδία, την Πορτογαλία, την Ισπανία, το έκαναν και στην Ελλάδα το 2015 με τον ΣΥΡΙΖΑ στην κυβέρνηση, θα το κάνουν στη Βρετανία όταν έρθει η ώρα της κάλπης. Επί της ουσίας, «αναθέτουν» στην Αριστερά την ευθύνη να ηγηθεί ενός μεγάλου δημοκρατικού μετώπου, που θα φράξει τον δρόμο στους βρικόλακες του παρελθόντος. Και περιγράφουν με τον τρόπο τους το μεγάλο δίλημμα των ερχόμενων εκλογών: Αριστερά ή φασισμός;
