Η “κάλυψη” της περιόδου Σημίτη από τη Φ. Γεννηματά και το ΠΑΣΟΚ ήταν η πλέον αναμενόμενη από την πρώτη στιγμή των εξελίξεων στην υπόθεση του Γιάννου Παπαντωνίου. Αντίθετα, ο τρόπος που αντέδρασαν ο Στ. Θεοδωράκης και το Ποτάμι προκάλεσε ιδιαίτερη εντύπωση και ερωτήματα.
Η αγωνία τού εκλογικά αποδυναμωμένου ΠΑΣΟΚ να ανακόψει τη διάχυση των εντυπώσεων που διαρκώς δημιουργεί εις βάρος του το ίδιο το κυβερνητικό παρελθόν του ενισχύεται από τη διαχρονική αφωνία του ίδιου του Κ. Σημίτη να τοποθετηθεί για όσα συνέβησαν (υποθέσεις Τσοχατζόπουλου, Παπαντωνίου, Μαντέλη, Τσουκάτου). Με τη φράση “Είναι άδικο να κρίνεται από ένα-δύο στελέχη που δεν τήρησαν τον όρκο τους”, πηγές της Χαριλάου Τρικούπη θέλησαν να ξεμπερδεύουν. Παράλληλα, επιχειρήθηκε επικοινωνιακή ισοφάριση με το συμψηφιστικό επιχείρημα για διερεύνηση των φερόμενων ως κατηγοριών Καμμένου προς Κοτζιά, ενώ, στην πιο υποβαθμισμένη πολιτική μορφή της, η “γραμμή” άμυνας της ηγεσίας εκφράστηκε με τη δήλωση Κεγκέρογλου: “Ο Τσοχατζόπουλος είναι ΣΥΡΙΖΑ”.
Τον έβαλε στο “κάδρο”
Ο αρχηγός του Ποταμιού ποτέ δεν έκρυψε τις σχέσεις του με τον Κ. Σημίτη, τον πολιτικό σεβασμό του στο πρόσωπο του εκσυχγρονιστή πρώην πρωθυπουργού, τη στρατηγική απόφασή του να εντάξει τη χώρα στην ΟΝΕ. Μάλιστα, έπειτα από την εκλογική κατάρρευση του ΠΑΣΟΚ, ο Κ. Σημίτης σε όλα τα μεγαλεπήβολα “οράματά” του για μια νέα παράταξη, κεντροαριστερή ή κεντρώα, υπολόγιζε τον Στ. Θεοδωράκη και το εγχείρημά του. Η ταύτιση Θεοδωράκη με Σημίτη ήταν πάντοτε εξαιρετικά έντονη.
Όμως, με την προφυλάκιση Παπαντωνίου, με μια καλά υπολογισμένη ανακοίνωση που περιέχει ένα συνολικό πολιτικό σκεπτικό γύρω από το θέμα της διαφθοράς, ο Στ. Θεοδωράκης έσπευσε να επαναφέρει στο “κάδρο” τον Κ. Σημίτη, υποστηρίζοντας ουσιαστικά πως οι επαναλαμβανόμενες “συμπτώσεις” παύουν να αποτελούν σύμπτωση και συνεπώς πρέπει “κάποιοι” να αναλάβουν την “πολιτική ευθύνη” για τις περιπτώσεις που έχουν απασχολήσει τη Δικαιοσύνη. Το ΚΙΝ.ΑΛΛ. σχολίασε ότι ήταν “άστοχη” η ανακοίνωση και θα όφειλε να είναι “πιο προσεκτική”. Το ίδιο έκανε και ο Γρ. Ψαριανός.
Σε καμία περίπτωση ο επικεφαλής του Ποταμιού δεν υπονοεί ευθύνη Σημίτη για τα σκάνδαλα που έχουν έρθει στο φως της δημοσιότητας. Μιλάει όμως καθαρά για “πολιτικές ευθύνες”. Συνομιλητές του Στ. Θεοδωράκη αναφέρουν ότι ποτέ το Ποτάμι δεν ήταν “άσπρο-μαύρο” και ότι αυτό είναι ακόμη μια απόδειξη. Ωστόσο, το βάρος της κίνησης που έκανε ο Στ. Θεοδωράκης δεν μπορεί να χωράει στα όρια αυτής της “εξήγησης” εκ μέρους της Σεβαστουπόλεως. Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμα και ο ιστότοπος protagon έτρεξε να “πυροβολήσει” τον Στ. Θεοδωράκη ούτε λίγο-ούτε πολύ ως τον βασικό "παίκτη" που διέπραξε κάποιου είδους προδοσία στο πλαίσιο μιας “επιχείρησης: Χτυπήστε τον Κώστα Σήμιτη”.
Κατόπιν αυτών, είναι σαφές ότι πρόκειται για μια απολύτως συνειδητή - ίσως και δύσκολη - απόφαση εκ μέρους του Στ. Θεοδωράκη, οι βαθύτερες παράμετροι της οποίας δεν μπορούν να γίνουν άμεσα αντιληπτές.
Διαφορετική στάση στην Εξεταστική
Σε κάθε περίπτωση όμως, εξαρχής το Ποτάμι είχε κρατήσει μια πολύ συγκεκριμένη και ευθεία στάση για το σκάνδαλο Παπαντωνίου. Στη σχετική συζήτηση στη Βουλή για σύσταση εξεταστικής επιτροπής για τον Γ. Παπαντωνίου στις 28 Μαρτίου 2017 είχε ζητήσει να υπάρξει πλήρης διερεύνηση της υπόθεσης και αποκάλυψε στοιχεία - τα οποία εν συνεχεία προσκόμισε στην ανακρίτρια - περί γνωστοποίησης ελβετικών τραπεζών προς τις ελληνικές αρχές της ύπαρξης τριών λογαριασμών στο όνομα του Γ. Παπαντωνίου και της συζύγου του. “Το ερώτημα των ελληνικών αρχών ήταν παλιό - προ ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ. Το σημαντικό όμως είναι η απάντηση των Ελβετών: ‘Ναι, υπάρχουν τρεις λογαριασμοί με αυτά τα ονόματα’” είχε αναφέρει.
Στον αντίποδα, στην ίδια συζήτηση ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΔΗ.ΣΥ. Ανδ. Λοβέροδος υποστήριζε πως η υπόθεση έχει παραγραφεί με αμετάκλητη απόφαση του Αρείου Πάγου και σχολίαζε τις αναφορές Θεοδωράκη για τους τρεις λογαριασμούς με το ερώτημα αν αφορούν το καταπίστευμα των παιδιών της γυναίκας του, που έχουν ανοιχθεί πριν γίνει ο Γ. Παπαντωνίου υπουργός Άμυνας το 2000. Μάλιστα, ο Ανδ. Λοβέρδος ήταν ένας από τους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ που μαζί με τον Ευ. Βενιζέλο και άλλους το 2005 υπέγραφαν το αθωωτικό πόρισμα της εξεταστικής για τους Τσοχατζόπουλο και Παπαντωνίου.
Ενδεχομένως η επιλογή του Ποταμιού να προχωρήσει σε μια ανακοίνωση που “φωτογραφίζει” πολιτική ευθύνη Σημίτη να ενέχει και προεκτάσεις που αφορούν την αντιπαράθεση που διεξάγεται στον χώρο της Κεντροαριστεράς.
Μία παράμετρο αποτελεί η προσπάθεια της Σεβαστουπόλεως να αναδείξει το ηθικό πλεονέκτημα του “πραγματικού προοδευτικού Κέντρου” έναντι της ταλαιπωρημένης και βεβαρημένης από το αμαρτωλό παρελθόν του ΠΑΣΟΚ “συντηρητικής” Κεντροαριστεράς του ΚΙΝ.ΑΛΛ.
Η “ευλογία” και ο "φόνος του Πατρός"
Υπενθυμίζεται ότι ο Κ. Σημίτης ποτέ αρχικά δεν στήριξε το εγχείρημα της ΔΗ.ΣΥ., ώσπου τελικά να φτάσει στο σημείο να το “ευλογήσει”, εξέλιξη που είχε ερμηνευτεί στις αρχές του καλοκαιριού του 2017 ως συνεννόηση κορυφής με τη Φ. Γεννηματά. Στο όραμα του πρώην πρωθυπουργού για μια νέα κεντροαριστερή παράταξη συμπεριλαμβανόταν πάντα το Ποτάμι. Όμως ο Κ. Σημίτης, παρά τις θέσεις του, δεν στήριξε το Ποτάμι στη διαμάχη με τη Φ. Γεννηματά για τη συμφωνία των Πρεσπών, που οδήγησε στη διάσπαση του ΚΙΝ.ΑΛΛ.
Λίγους μήνες νωρίτερα, προαναγγέλλοντας την Εξεταστική Επιτροπή για την Υγεία, στις 17 Μαρτίου 2017 ο Αλ. Τσίπρας είχε σχολιάσει παρέμβαση του Κ. Σημίτη στο Φόρουμ των Δελφών με τη φράση: “Εγώ θα είχα πρόβλημα υπουργοί μου να πηγαίνουν σε προανακριτικές, δεν θα πήγαινα στο Μαντείο των Δελφών να το παίζω σοφός. Δεν θα αφήσουμε ούτε καρφίτσα να πέσει κάτω”. Αναφορά που είχε εκτιμηθεί τότε ως "προειδοποίηση" που ακουμπούσε ακόμα και τον ίδιο τον πρώην πρωθυπουργό.
Έναν μήνα μετά, σε μια θυελλώδη συνεδρίαση του ΠΑΣΟΚ στις 25 Απριλίου, η Φ. Γεννηματά “ξήλωσε” τον γραμματέα Ξεκαλάκη και την Κ.Ε., σε μια περίοδο που προσπαθούσε να έχει τη μεγαλύτερη δυνατή στήριξη στην προσπάθεια ενοποίησης του χώρου της Κεντροαριστεράς ενόψη του κρίσιμου συνεδρίου της ΔΗ.ΣΥ. το ερχόμενο καλοκαίρι. Την επόμενη μέρα συναντήθηκε κατ’ ιδίαν με τον Κ. Σημίτη και λίγο αργότερα θα ανακοινωνόταν η συμμετοχή του στο συνέδριο, το οποίο θα αποτελούσε το εναρκτήριο βήμα για τη συγκρότηση του επόμενου εγχειρήματος, του ΚΙΝ.ΑΛΛ. Εκτιμάται πως τότε “κλείδωσε” η αμοιβαία στήριξη με τον πρώην πρωθυπουργό.
Η τεράστια πολιτική διαφορά που αναδεικνύεται με αφορμή την υπόθεση Παπαντωνίου ανάμεσα στο ΚΙΝ.ΑΛΛ. και το Ποτάμι, δύο πολιτικές δυνάμεις που κινούνται στον χώρο της “Κεντροαριστεράς” ή του “προοδευτικού Κέντρου”, είναι η επιλογή του Στ. Θεοδωράκη να διαπράξει έναν πολιτικό “φόνο του Πατρός”. Κάτι που η Φ. Γεννηματά δεν έκανε, παραμένοντας προσδεμένη στις εξουσιαστικές φιγούρες του παρελθόντος του κόμματος και παραχωρώντας τους τη δυνατότητα να διαθέτουν ακόμα ισχυρό λόγο.
