Η συμβολή της Ελλάδας στη διαμόρφωση νέων συσχετισμών στους κόλπους της Ε.Ε., αλλά και στη σταθεροποίηση της ευρύτερης γειτονιάς, με αιχμή την προσφυγική κρίση, καθώς και η προσέλκυση επενδύσεων αποτελούν το τρίπτυχο της ατζέντας της κυβέρνησης αμέσως μετά τον Δεκαπενταύγουστο. Για την υλοποίηση αυτής της ατζέντας εργάζονται από καιρό στο Μέγαρο Μαξίμου, ενώ ετοιμάζονται να υποδεχθούν πλήθος αρχηγών κρατών και επικεφαλής διπλωματικών αποστολών.
Εντός των επόμενων μηνών, στην Ελλάδα θα πραγματοποιηθούν τέσσερις διασκέψεις με πολιτικό και οικονομικό ενδιαφέρον, ενώ στο πρόγραμμα του Αλέξη Τσίπρα βρίσκονται ταξίδια στην Αίγυπτο, στο Ισραήλ, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στις ΗΠΑ για τις εργασίες της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Όπως σημειώνουν κυβερνητικοί αξιωματούχοι, οι νέες πρωτοβουλίες της Ελλάδας θα αναπτυχθούν σε τρεις βασικούς πολιτικούς άξονες με στόχευση τη νέα κατάσταση στην Ευρώπη, τις εξελίξεις στα Βαλκάνια και την προσέγγιση με χώρες του αραβικού κόσμου.
Οι συσχετισμοί στην Ευρώπη
Ο πρώτος άξονας αφορά τον διάλογο που έχει ανοίξει ήδη στην Ευρώπη για τον μέλλον της, ιδίως μετά το βρετανικό δημοψήφισμα που οδήγησε το Ηνωμένο Βασίλειο στην έξοδο από την Ένωση. Η ελληνική πλευρά ήδη βρίσκεται σε ανοιχτό διάλογο με τις ευρωπαϊκές σοσιαλδημοκρατικές – προοδευτικές δυνάμεις, ενώ παράλληλα χτίζεται ένα νέο πεδίο συνεννόησης ανάμεσα στις μεσογειακές χώρες της Ε.Ε. Όπως υπογραμμίζουν κυβερνητικοί παράγοντες, η Ελλάδα θα συμμετέχει και θα αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι δύο ισχυρών κύκλων που έχουν συγκροτηθεί ήδη στη νέα ευρωπαϊκή πραγματικότητα.
Σε αυτό το πλαίσιο ο Αλέξης Τσίπρας είναι προσκεκλημένος στη σύνοδο των Ευρωπαίων σοσιαλιστών ηγετών που θα πραγματοποιηθεί στο Παρίσι στις 25 Αυγούστου. Δεκαπέντε, περίπου, ημέρες μετά, ο πρωθυπουργός έχει προσκαλέσει στην Ελλάδα τους ηγέτες έξι χωρών της ευρωπαϊκής Μεσογείου και συγκεκριμένα τον πρόεδρο της Γαλλίας Φρανσουά Ολάντ, τον πρόεδρο της Κύπρου Νίκο Αναστασιάδη και τους πρωθυπουργούς της Ιταλίας Ματέο Ρέντζι, της Ισπανίας Μαριάνο Ραχόι, της Πορτογαλίας Αντόνιο Κόστα και της Μάλτας Τζόζεφ Μουσκάτ.
Η συζήτηση που θα γίνει στην Ελλάδα θα εντάσσεται στον ευρωπαϊκό διάλογο που θα κορυφωθεί -τουλάχιστον για το πρώτο διάστημα του φθινοπώρου- στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 16ης Σεπτεμβρίου στην Μπατισλάβα όπου θα συμμετέχουν όλοι οι ηγέτες των κρατών - μελών της Ε.Ε. Εκεί αναμένεται να τεθούν επί τάπητος θέματα που θα αφορούν το κοινό μέλλον, την ευρωπαϊκή οικονομία, την κοινωνική αλληλεγγύη, την ασφάλεια και το προσφυγικό.
Παράλληλα, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Νίκος Ξυδάκης έχει απευθύνει πρόσκληση προς τους ομολόγους του των Ευρωπαϊκών Υποθέσεων που προέρχονται από το Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα να επισκεφτούν την Αθήνα. Πρόκειται για τη δεύτερη συνάντηση έπειτα από την αντίστοιχη της Ρώμης στις 15 Ιουλίου, στην οποία εκτός του Νίκου Ξυδάκη, συμμετείχε και ο υπουργός Επικρατείας Νίκος Παππάς. Ήδη από την Παρασκευή η υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Πορτογαλίας Μαργκαρίτα Μαρκές και ο υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Ιταλίας Σάντρο Γκότσι σε μηνύματά τους στο twitter επιβεβαίωσαν την πρόθεσή τους να επισκεφτούν την Ελλάδα στο πλαίσιο αυτής της δεύτερης συνάντησης.
Πρωτοβουλίες για την προσφυγική κρίση
Ο άλλος πυλώνας έχει ως στόχο την ισχυροποίηση του γενικότερου ρόλου που μπορεί να διαδραματίσει η Ελλάδα στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής Μεσογείου, μετά τα νέα δεδομένα που έχουν δημιουργηθεί από τον πόλεμο στη Συρία και την προσφυγική κρίση που έχει προκληθεί από αυτόν. Ο Αλέξης Τσίπρας θα μεταβεί στη Νέα Υόρκη από τις 18 έως τις 24 Σεπτεμβρίου, ώστε να λάβει μέρος στις εργασίες της ετήσιας Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Παράλληλα, στο περιθώριο της Συνέλευσης ο γενικός γραμματέας Μπαν Κι Μουν προετοιμάζει σύνοδο για τη μετανάστευση, στην οποία αναμένεται να συμπροεδρεύσει ο Έλληνας πρωθυπουργός.
Η επιχείρηση ανάδειξης του γεωστρατηγικού ρόλου της Ελλάδας στο επόμενο διάστημα θα έχει ως πυρήνα τη διάσκεψη της Ρόδου, την οποία έχει οργανώσει ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς. Πρόκειται για μια διάσκεψη στην ατζέντα της οποίας βρίσκεται η ασφάλεια και η σταθερότητα της περιοχής και είναι προσκεκλημένοι οι υπουργοί Εξωτερικών ακόμα 12 χωρών: της Αλβανίας, της Βουλγαρίας, της Κύπρου, της Κροατίας, της Αιγύπτου, της Ιταλίας, της Ιορδανίας, του Λιβάνου, της Λιβύης, της Σαουδικής Αραβίας, της Τυνησίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
“Το τρίγωνο της αστάθειας”
Η διάσκεψη της Ρόδου θα επικεντρώνεται στο λεγόμενο “τρίγωνο της αστάθειας”, όπως έχει ονομάσει ο Νίκος Κοτζιάς την περιοχή των Βαλκανίων, της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής. Στην καρδιά του “τριγώνου της αστάθειας” βρίσκεται η Ελλάδα και ως εκ τούτου εκτιμάται ότι ανοίγονται προοπτικές για ελληνικές πρωτοβουλίες με στόχο την περιφερειακή ειρήνη. Ειδικά θέματα που θα τεθούν στο τραπέζι θα είναι οι οικονομικές σχέσεις των συμμετεχόντων κρατών, η βελτίωση του εμπορίου, τα δίκτυα ενέργειας, οι επενδύσεις, ο πολιτιστικός τομέας, καθώς και ζητήματα που άπτονται της νεολαίας των χωρών αυτών με την προώθηση της σύσφιξης των σχέσεών τους μέσω υποτροφιών. Πρόθεση της ελληνικής πλευράς είναι να φέρει σε επαφή ευρωπαϊκές με αραβικές χώρες, με την ταυτόχρονη προσέγγιση της Αθήνας στον αραβικό κόσμο. Επιπλέον, φιλοδοξία του υπουργείου Εξωτερικών αποτελεί το φόρουμ αυτό να αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά και να επαναλαμβάνεται μία ή δύο φορές τον χρόνο. Η διάσκεψη της Ρόδου έρχεται ως συνέχεια της τετραμερούς που έλαβε χώρα στη Θεσσαλονίκη με τη συμμετοχή της Ελλάδας, της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας και της Κροατίας, αλλά και της διαθρησκευτικής διάσκεψης των Αθηνών.
Ούτως ή άλλως, σε αυτό το πλαίσιο κινούνται οι τριμερείς σύνοδοι Ελλάδας - Κύπρου - Αιγύπτου και Ελλάδας - Κύπρου - Ισραήλ. Μάλιστα, είναι προγραμματισμένες ήδη σχετικές συναντήσεις σε επίπεδο αρχηγών κρατών στο Κάιρο από τις 10 έως τις 12 Οκτωβρίου και στο Τελ Αβίβ στις 8 Δεκεμβρίου. Σύμφωνα με πληροφορίες, σε προχωρημένες διαβουλεύσεις βρίσκονται ακόμα τρεις τριμερείς της Ελλάδας και της Κύπρου, αυτές με την Ιορδανία, το Λίβανο και την Παλαιστίνη. Επιπλέον, η κυβέρνηση εξετάζει την ημερομηνία ενός επίσημου ταξιδιού του πρωθυπουργού στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ δεν αποκλείεται να προκύψει και αντίστοιχο ταξίδι στην Ουκρανία.
Φυσικά, η ελληνική πλευρά παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στην Τουρκία και επιθυμία της είναι να διατηρηθούν στενές οι επαφές των δύο χωρών. Έτσι, στις 30 Αυγούστου αναμένεται στην Ελλάδα ο υπουργός Εξωτερικών Μελβούτ Τσαβούσογλου, ο οποίος θα έχει συνάντηση με τον Έλληνα ομόλογό του.
Προσέλκυση επενδύσεων
Οι προσπάθειες ειρήνευσης στην περιοχή συνδέονται με τις προσκλήσεις σε επενδυτές. Έτσι, ο τρίτος πυλώνας σχετίζεται με τις κινήσεις της ελληνικής κυβέρνησης για την προσέλκυση επενδύσεων. Η μεγαλύτερη κατασκευαστική εταιρεία στη Μέση Ανατολή, που έχει έδρα την Ελλάδα, η CCC οργανώνει διάσκεψη αραβικών funds στην Αθήνα στις 3 και 4 Νοεμβρίου. Εκεί έχει προσκληθεί ο Αλέξης Τσίπρας προκειμένου να πραγματοποιήσει ομιλία, όπως θα κάνουν και υπουργοί της κυβέρνησης. Στόχο αποτελεί η ανάδειξη των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της Ελλάδας ως επενδυτικού προορισμού.
