Στα «μαλακά» έπεσαν Ισπανία και Πορτογαλία, αφού παρά τη δημοσιονομική τους ανυπακοή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε χθες τη μη επιβολή προστίμων. Υπό την απειλή μιας νέας αναταραχής στην Ευρωζώνη λόγω Brexit αλλά και την πίεση που ασκεί η άνοδος του ευρωσκεπτικισμού στις χώρες που έχουν εξαναγκαστεί σε λιτότητα λόγω των αυστηρών κανόνων της Ε.Ε. για το έλλειμμα και το χρέος, το Κολέγιο των Επιτρόπων αποφάσισε χθες να δώσει νέες προθεσμίες επίτευξης των δημοσιονομικών στόχων για τις δύο χώρες.
«Υπήρχε το νομικό έδαφος να επιβληθούν πρόστιμα, ωστόσο η απόφασή μας είναι πολιτικά και οικονομικά η πιο κατάλληλη» τόνισε χθες ο επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων Πιερ Μοσκοβισί, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στις Βρυξέλλες. «Δεν είμαστε τεχνοκράτες» δήλωσε ο ίδιος μιλώντας σε δημοσιογράφους μετά το πέρας της συνέντευξης. Επίσης παραδέχθηκε πως ενδεχόμενη «τιμωρία» των δύο χωρών θα είχε αρνητικές επιπτώσεις, «ειδικά όταν οι πολίτες μας αμφιβάλλουν για την Ευρώπη». Ωστόσο, υπεραμύνθηκε του ρόλου της Επιτροπής, ως θεματοφύλακα των συνθηκών, υποστηρίζοντας πως η απόφαση της Επιτροπής «συνάδει με τους κανόνες», αφού προβλέπεται ακύρωση των προστίμων, εφόσον κάτι τέτοιο δικαιολογείται.
Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Βάλντις Ντομπρόφσκις, η Επιτροπή έλαβε υπ' όψιν της τη δημοσιονομική προσπάθεια που κατέβαλαν οι δύο χώρες τα προηγούμενα χρόνια, τις ενστάσεις τους για την επιβολή προστίμων αλλά και την οικονομική συγκυρία και έκρινε πως δεν πρέπει να τεθεί εν αμφιβόλω η εύθραυστη ανάκαμψη στις δύο χώρες.
Η σύσταση της Επιτροπής θα πρέπει τώρα να εγκριθεί από το Συμβούλιο, το οποίο έχει επίσης τη δυνατότητα να την τροποποιήσει ή να την απορρίψει. Το Συμβούλιο δεν δεσμεύεται από τη σύσταση της Επιτροπής, αλλά μπορεί να αυξήσει το πρόστιμο έως και 0,2% του ΑΕΠ, σύμφωνα με τους κανόνες της Ε.Ε. Ωστόσο όλα δείχνουν ότι δεν θα γίνει κάτι τέτοιο, αφού κύκλοι των Βρυξελλών αφήνουν να διαρρεύσει από χθες πως η αποφάση της Επιτροπής λήφθηκε με τη σύμφωνη γνώμη του Γερμανού υπουργού Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε.
Επιπλέον, τον Σεπτέμβριο, έπειτα από διαβούλευση με το Ευρωκοινοβούλιο, θα αποφασιστεί εάν θα ανασταλεί η παροχή κονδυλίων από τα διαρθρωτικά ταμεία της Ε.Ε., στη βάση των δεσμεύσεων που θα λάβουν οι δύο χώρες για τη λήψη μελλοντικών μέτρων.
Ειδικότερα, η Επιτροπή ζητεί από τις πορτογαλικές αρχές να καταβάλουν φέτος επιπλέον δημοσιονομική προσπάθεια 0,25% του ΑΕΠ, δίνοντας νέα προθεσμία για να μειωθεί το έλλειμμα στο 2,5% μέχρι το τέλος του 2016. Σύμφωνα με την απόφαση της Επιτροπής, η πορτογαλική κυβέρνηση καλείται να προετοιμάσει τα νέα μέτρα το συντομότερο και όχι αργότερα από τις 15 Οκτωβρίου.
Σε ό,τι αφορά την Ισπανία, η Επιτροπή έδωσε προθεσμία, όχι ενός αλλά δύο ετών, έτσι ώστε να μειωθεί το έλλειμμα κάτω από το 3%, το οποίο φέτος, σύμφωνα με τις προβλέψεις της Κομισιόν, θα παραμείνει μεταξύ 4,1% και 4,7%. «Θεωρήσαμε ότι μια απότομη προσαρμογή ύψους 1,3% - 2% σε έναν χρόνο θα ήταν πολύ υψηλή και θα κόστιζε σε ανάπτυξη, ενώ λόγω της έλλειψης της πλειοψηφίας στο Κοινοβούλιο θα ήταν αδύνατο να εφαρμοστεί» εξήγησε ο Π. Μοσκοβισί, χαρακτηρίζοντας πιο «συνετή» και «ρεαλιστική» την απόφαση της Επιτροπής να δώσει περιθώριο 24 μηνών στην Ισπανία για την επίτευξη του στόχου μείωσης του ελλείμματος στο 2,2% το 2018. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή προτείνει τη λήψη μέτρων 0,5% του ΑΕΠ το 2017 και το 2018.